Cuộc đua sầu riêng tại Trung Quốc: Việt Nam áp sát Thái Lan, tiến gần tới mốc 50% thị phần

Trung tâm Thông tin Công nghiệp & Thương mại và Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương vừa phát hành Bản tin thị trường nông, lâm, thủy sản số ra ngày 30/12/2025.

Theo bản tin, sầu riêng tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực trong nhóm rau quả, dẫn đầu với kim ngạch đạt 3,65 tỷ USD, tăng 16,8% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 47,06% tổng kim ngạch xuất khẩu 11 tháng năm 2025.

Bản tin dẫn số liệu của Cơ quan Hải quan Trung Quốc cho thấy, trong 11 tháng năm 2025, nhập khẩu nhiều chủng loại trái cây chủ lực của Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng tích cực, phản ánh nhu cầu tiêu dùng ổn định và xu hướng đa dạng hóa nguồn cung của thị trường này. Tuy nhiên, diễn biến giữa các mặt hàng và các thị trường cung ứng có sự phân hóa rõ rệt, cho thấy cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Trong 11 tháng năm 2025, sầu riêng tươi tiếp tục là mặt hàng nhập khẩu lớn nhất của Trung Quốc, đạt 1,79 triệu tấn, trị giá 7,18 tỷ USD, tăng 17,2% về lượng và tăng 5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.

Thái Lan và Việt Nam tiếp tục là 2 nguồn cung chi phối gần như toàn bộ thị trường. Thái Lan hiện vẫn là nguồn cung cấp sầu riêng tươi lớn nhất cho Trung Quốc, đạt 903,61 nghìn tấn, với trị giá 3,9 tỷ USD, tăng 13,5% về lượng, nhưng giảm 0,8% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.

Thị phần sầu riêng tươi của Thái Lan trong tổng lượng nhập khẩu của Trung Quốc giảm xuống còn 50,39%, thấp hơn mức 52,04% của cùng kỳ năm 2024.

Đáng chú ý, Trung Quốc nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam tăng mạnh hơn so với nhập khẩu từ Thái Lan, với 884,59 nghìn tấn, trị giá 3,24 tỷ USD, tăng 22,8% về lượng và tăng 13,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024. Tỷ trọng sầu riêng Việt Nam trong tổng lượng sầu riêng tươi nhập khẩu của Trung Quốc tăng lên 49,33%, cao hơn mức 47,08% của cùng kỳ năm 2024.

"Điều này cho thấy vị thế sầu riêng Việt Nam tại thị trường Trung Quốc tiếp tục được củng cố, trong khi nhập khẩu từ Philippines giảm mạnh và chỉ còn chiếm tỷ trọng rất nhỏ. Trong thời gian tới, khả năng duy trì thị phần của sầu riêng Việt Nam phụ thuộc lớn vào việc kiểm soát chất lượng, dư lượng và tính ổn định của nguồn cung", bản tin của Bộ Công thương nhận định.

Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng của ngành rau quả Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu đạt mức cao kỷ lục. Theo số liệu của Cục Hải quan, tính từ đầu năm đến ngày 15/12/2025, xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt hơn 8,16 tỷ USD, tăng 19,2% so với cùng kỳ năm 2024.

"Kết quả này khẳng định vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong chuỗi cung ứng rau quả và trái cây nhiệt đới toàn cầu, với động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ mặt hàng sầu riêng và sự mở rộng xuất khẩu tới các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ và Malaysia; Trong đó Trung Quốc tiếp tục là thị trường trọng điểm, chi phối xu hướng tăng trưởng của toàn ngành", bản tin nhận định.

Nửa đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu giảm do nhiều thị trường, đặc biệt là Trung Quốc, siết chặt kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tiêu chuẩn kỹ thuật. Từ quý III/2025, xuất khẩu phục hồi rõ rệt khi doanh nghiệp tăng cường chuẩn hóa vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng sản phẩm, cùng với sự phối hợp hiệu quả giữa cơ quan chức năng hai nước trong tháo gỡ vướng mắc kỹ thuật, qua đó giúp duy trì thông quan ổn định cho các mặt hàng chủ lực, nhất là sầu riêng .

Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành kế hoạch thí điểm truy xuất nguồn gốc sầu riêng hướng. Theo đó, giai đoạn thí điểm sẽ được triển khai từ ngày 1/1 đến 30/6/2026, tập trung xây dựng và vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc sầu riêng thống nhất, kết nối từ khâu sản xuất, thu mua, sơ chế, đóng gói đến vận chuyển và phân phối.

Hệ thống cho phép ghi nhận dữ liệu theo thời gian thực, truy xuất thông tin sản phẩm thông qua mã QR hoặc các công nghệ xác thực điện tử khác, gắn trực tiếp trên từng quả sầu riêng hoặc lô hàng.

Bộ đặt mục tiêu tối thiểu 5 doanh nghiệp tham gia thí điểm, đồng thời tổ chức cấp và gắn tem xác thực điện tử cho các lô sầu riêng đủ điều kiện. Tem xác thực do cơ quan chức năng phát hành, tích hợp công nghệ QR, NFC hoặc RFID.

Bên cạnh đó, các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật và tài liệu hướng dẫn về truy xuất nguồn gốc sẽ được rà soát, cập nhật, bảo đảm phù hợp với yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Các giải pháp như blockchain, dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) sẽ từng bước được nghiên cứu, tích hợp.