Đà Nẵng mở rộng không gian phát triển, hình thành 3 vùng chức năng trọng điểm

Ngày 22-1, UBND TP Đà Nẵng tổ chức Hội thảo tham vấn ý kiến về điều chỉnh Quy hoạch TP Đà Nẵng thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo dự thảo điều chỉnh, TP Đà Nẵng sẽ tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội theo ba vùng chức năng, nhằm khai thác hiệu quả lợi thế sau sáp nhập, mở rộng dư địa tăng trưởng và tạo nền tảng cho các động lực phát triển mới.

Cụ thể, vùng chức năng kinh tế công nghiệp – dịch vụ ven biển phía Đông được xác định là vùng động lực kinh tế chủ yếu của thành phố, với phạm vi gồm 54 xã, phường khu vực đô thị và đồng bằng ven biển.

Vùng này hội tụ các lợi thế nổi trội về nguồn nhân lực, quản trị đô thị, hạ tầng kỹ thuật và kết nối quốc tế; là nơi tập trung các trung tâm chiến lược như khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế; hệ thống cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, cao tốc; các trường đại học, viện nghiên cứu, khu công nghiệp, khu công nghệ số. Đây được định hướng là hạt nhân đa chức năng, dẫn dắt phát triển dịch vụ, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của toàn thành phố.

Vùng chức năng nông nghiệp – lâm nghiệp khu vực trung du và miền núi phía Tây, gồm toàn bộ 37 xã trung du và miền núi, được định hướng là vùng sản xuất nông, lâm nghiệp gắn với đời sống nông thôn, bảo đảm cân bằng sinh thái và phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, vùng không gian biển và hải đảo được quy hoạch trong tổng thể liên kết không gian biển liên vùng, bảo đảm tính liên thông, phát huy vai trò động lực kinh tế biển của Đà Nẵng trong khu vực miền Trung – Tây Nguyên và cả nước.

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia cho rằng việc điều chỉnh quy hoạch lần này có ý nghĩa đặc biệt, quyết định khả năng bứt phá của Đà Nẵng trong giai đoạn tới. PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhận định đây không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật mà là "thời cơ hiếm có" để thành phố tạo ra bước ngoặt phát triển mang tính chiến lược cho cả vùng.

Theo ông Thiên, sau sáp nhập với Quảng Nam, vị thế của Đà Nẵng đã thay đổi căn bản. Thành phố không chỉ phát triển theo "chiều cao" với các trung tâm dịch vụ, tài chính, mà còn phải mở rộng mạnh theo "chiều rộng" không gian, tháo gỡ tình trạng phát triển bị "nén" trước đây. Việc mở rộng xuống phía Nam, tích hợp các không gian phát triển và hạ tầng, đặc biệt là hệ thống sân bay, cảng biển, cần được thể hiện rõ và mạnh mẽ hơn trong quy hoạch.

Ông cũng cho rằng, nếu điều chỉnh quy hoạch theo cách thận trọng, làm mới nhưng không làm khác, chỉ để hoàn tất thủ tục hành chính thì sẽ khó giải quyết các vấn đề cốt lõi. "Nếu làm chậm, làm dè dặt, Đà Nẵng rất dễ đánh mất thời cơ. Chỉ 10 năm nữa, tốc độ tăng trưởng có thể bỏ xa chúng ta" - ông Thiên cảnh báo, đồng thời nhấn mạnh quy hoạch cần dám xoay trục phát triển, dám đi trước và khác biệt để giữ vai trò đầu tàu.

Cùng quan điểm phản biện, PGS.TS Bùi Quang Bình (Trường ĐH Kinh tế - Đại học Đà Nẵng) chỉ ra nhiều bất hợp lý trong dự thảo. Theo ông, dù mục tiêu tích hợp quy hoạch sau sáp nhập đã được nêu rõ, song nội dung cụ thể chưa làm rõ điểm mạnh, điểm yếu của Đà Nẵng cũ và Quảng Nam cũ trong tổ chức không gian phát triển. Đặc biệt, khu thương mại tự do quy mô khoảng 1.800ha còn nhỏ và bị chia cắt, gây khó khăn cho phát triển hạ tầng đồng bộ.

Ngoài ra, logic phát triển ngành và phân bổ nguồn lực chưa thực sự hợp lý khi Đà Nẵng vẫn xác định thương mại – dịch vụ chiếm tỉ trọng lớn, trong khi vai trò của công nghiệp phía Nam vốn là trụ cột tăng trưởng quan trọng chưa được phản ánh rõ trong không gian và định hướng ngành. Việc thiếu phân bổ không gian hợp lý cũng làm gia tăng áp lực lên đô thị trung tâm, nhất là hạ tầng y tế, giáo dục, đồng thời chưa định vị rõ vai trò các tiểu vùng, đặc biệt là khu vực trung du – miền núi.