Đại biểu Lê Thị Thúy Sen: Biến nguồn vốn văn hoá thành sản phẩm có giá trị kinh tế

Là tác giả sách, với trải nghiệm thực tế, đại biểu Lê Thị Thúy Sen nhất trí với ban soạn thảo, Ủy ban thẩm tra và các đại biểu phát biểu về dự thảo luật Công nghiệp văn hóa. Đồng thời, bà Lê Thị Thúy Sen bổ sung làm rõ nội dung kinh tế, thị trường để biến biến "nguồn vốn văn hóa" thành các sản phẩm kinh tế có giá trị cao góp phần tạo thành "ngành công nghiệp văn hóa" trên nguyên tắc hướng tới mục tiêu nhìn ra tiềm năng, đầu tư hiệu quả và tránh trục lợi chính sách.

Kiến nghị bổ sung thành lập sàn giao dịch ý tưởng tiềm năng

Bà Lê Thị Thúy Sen cho rằng cần phát hiện, đầu tư những ý tưởng tiềm năng hình thành sản phẩm công nghiệp văn hóa. Lấy dẫn chứng từ giá trị thương hiệu bộ truyện Harry Potter khoảng 25 tỉ USD và tài sản cá nhân của tác giả khoảng 1,2 tỉ USD. Số tiền khổng lồ đó được hình thành từ việc nhà xuất bản Bloomsbury mua quyền xuất bản cuốn đầu với khoản tạm ứng 1.500 bảng Anh và Hội đồng nghệ thuật Scotland sau đó cấp 8.000 bảng Anh để JK Rowling có điều kiện hoàn thành cuốn thứ 2. Bộ sách tiếp tục phát triển thành phim, trò chơi, công viên và nhiều sản phẩm thương mại khác và trở thành thương hiệu quốc gia. "Một câu hỏi ngược lại là nếu không có sự đầu tư để tác giả tiếp tục phát triển ý tưởng, biết đâu có lẽ không có truyện Harry Potter tập 2 vì đó không chỉ là giá trị vật chất mà còn có ý nghĩa động viên tinh thần có tác giả cống hiến". bà Sen đặt vấn đề và khẳng định: Phát hiện và đầu tư cho những ý tưởng tiềm năng là một khâu quan trọng của công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, trong dự thảo chủ yếu nhấn mạnh đến việc đầu tư cho những sản phẩm đã hoàn thiện.

ẢNH T.S

Vì vậy, bà Lê Thị Thúy Sen đề nghị: Tại điểm 4 điều 2 về chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa bổ sung công đoạn phát hiện, đầu tư ý tưởng tiềm năng có khả năng phát triển thành sản phẩm và điểm 4, điều 4 bổ sung " phát triển thị trường ý tưởng tiềm năng". Điều 7 về các hành vi bị nghiêm cấm trong công nghiệp văn hóa điểm 4 bổ sung chiếm đoạt, sử dụng trái pháp luật ý tưởng sáng tạo có tiềm năng phát triển thành sản phẩm.

Điều 9 về thử nghiệm có kiểm soát trong ngành công nghiệp văn hóa bổ sung phạm vi thử nghiệm bao gồm cả công đoạn phát hiện, đầu tư ý tưởng tiềm năng thành sản phẩm văn hóa. Coi đây là hình thức đầu tư mạo hiểm và chấp nhận rủi ro. Bổ sung thành lập sàn giao dịch ý tưởng tiềm năng và Thành lập Quỹ đầu tư phát triển ý tưởng tiềm năng thành sản phẩm, thúc đẩy sự tham gia của tư nhân và thu hút đầu tư quốc tế. Bổ sung nội dung ý tưởng sáng tạo có tiềm năng hình thành tài sản sở hữu trí tuệ bổ sung vào điều 12, điều 27, điều 28, điều 30.

Đối với những sản phẩm đã hoàn thành, việc lựa chọn cần ưu tiên đối với những tác phẩm đã có giải thưởng quốc gia, quốc tế, có giá trị lan tỏa tích cực trong cộng đồng, hỗ trợ phát triển thị trường sản phẩm phái sinh. Ví dụ, từ tác phẩm văn học có thể phát triển thành tác phim, trò chơi, đồ chơi, thời trang, ẩm thực… Cụ thể, điều 6 về hoạt động hỗ trợ chuỗi giá trị văn hóa, bổ sung hỗ trợ tín dụng, đăng ký, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, hỗ trợ pháp lý. Trải nghiệm khi tham gia bán bản quyền quốc tế, thì hỗ trợ pháp lý liên quan sở hữu trí tuệ rất quan trọng để tránh tranh chấp bản quyền trên trong môi trường quốc tế.

Làm rõ các tiêu chú thu hút vốn tư nhân vào phát triển công nghiệp văn hóa

Bà Sen phân tích: Hội đồng thẩm định có vai trò quan trọng để đánh giá ý tưởng tiềm năng, khả năng thương mại, phát triển những sản phẩm đã hoàn thành, hoặc lựa chọn sản phẩm văn hóa trọng điểm. Vì vậy, cần làm rõ cơ cấu thành phần, tiêu chí đánh giá, lựa chọn trong đó nhấn mạnh đến yếu tố thị trường để xác suất lựa chọn chính xác hơn. Ví dụ, trong có cấu thành phần cần có quản lý nhà nước, chuyên gia văn hóa, nghệ thuật, sở hữu trí tuệ nhà đầu tư, kinh doanh…và có giải pháp khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài.

Cụ thể, điều 12, điểm 6 về nguyên tắc và trách nhiệm của Hội đồng chuyên gia, bà Sen đề nghị bổ sung nguyên tắc đảm bảo kết hợp hài hòa giữa quản lý nhà nước và thị trường. Trong đó, lưu ý đến yếu tố đánh giá tác động thị trường để đầu tư trọng tâm, trọng điểm.

"Cần làm rõ cơ cấu thành phần, tiêu chí đánh giá, lựa chọn trong Nghị định Chính phủ liên quan đến Điều 23 về sản phẩm công nghiệp văn hóa có bản sắc văn hóa Việt Nam , điều 24 về sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm, Điều 26 về xác dịnh, công nhận thương hiệu quốc gia. Điểm 4 điều 30 về đầu tư mạo hiểm cho phát triển công nghiệp văn hóa", bà Sen đề nghị.

Ngoài ra, cơ quan soạn thảo nghiên cứu quy định rõ hơn cơ chế để thu hút nguồn vốn tư nhân, doanh nghiệp đầu tư cho các công trình văn hóa theo mô hình tư nhân đầu tư - Chuyển giao nhà nước và Nhân dân thụ hưởng trên cơ sở những danh mục công trình cần đầu tư do nhà nước công bố tại điều 31, 32.