Đẳng cấp của Apple: Đứng ngoài cuộc đua AI, nhưng vẫn là ông hoàng nắm trong tay 'quyền sinh, quyền sát'

Apple vừa có cú "quay xe" gây bất ngờ cho toàn bộ người dùng iPhone. Sau khi tuyên bố hợp tác với ChatGPT của OpenAI năm 2024, nhà táo khuyết mới đây đã tuyên bố bắt tay với Gemini của Google, qua đó báo hiệu khả năng chuyển hướng dịch vụ.

Trên thực tế theo tờ Financial Times (FT), đây là một nước đi thể hiện sự toan tính của Apple. Giữa bối cảnh các đối thủ công nghệ đang điên cuồng đốt hàng trăm tỷ USD vào cuộc đua vũ trang AI, Apple lại chọn một lối đi riêng đầy thực dụng.

Thay vì tham gia vào cuộc chạy đua tốn kém để xây dựng các mô hình ngôn ngữ khổng lồ và hạ tầng máy chủ đồ sộ, nhà sản xuất iPhone đang âm thầm khẳng định vị thế "người tạo vương" khi trở thành trọng tài quyết định bên nào sẽ giành quyền thống trị trên hàng tỷ thiết bị cầm tay.

Quay xe

Động thái gây chấn động nhất của gã khổng lồ Thung lũng Silicon vừa được hé lộ thông qua thỏa thuận sử dụng mô hình Gemini của Google để vận hành các tính năng trí tuệ nhân tạo và nâng cấp trợ lý ảo Siri. Đây không đơn thuần là một cái bắt tay kỹ thuật mà là một hợp đồng điện toán đám mây khổng lồ, nơi Apple có thể phải chi trả hàng tỷ USD cho Google trong nhiều năm tới.

Sự trỗi dậy của liên minh Apple-Google được xem là một gáo nước lạnh dội vào tham vọng của OpenAI. Dù từng bắt đầu tích hợp ChatGPT vào hệ sinh thái "Apple Intelligence" từ năm 2024 với hy vọng tiếp cận kho người dùng khổng lồ của iPhone, OpenAI giờ đây đang đứng trước nguy cơ bị gạt ra ngoài lề.

Các chuyên gia phân tích cho rằng việc duy trì hai mô hình ngôn ngữ lớn cùng lúc là điều phi kinh tế đối với Apple, và ChatGPT rất có thể sẽ sớm bị thay thế hoàn toàn bởi Gemini.

Mối quan hệ rạn nứt này còn mang màu sắc của một cuộc đối đầu cá nhân và chính trị. Việc OpenAI chiêu mộ Jony Ive (huyền thoại thiết kế của Apple) để phát triển một thiết bị phần cứng AI riêng biệt được coi là bước ngoặt khiến Apple thay đổi thái độ, chuyển từ đối tác sang cảnh giác đối với công ty của Sam Altman.

Bên cạnh đó theo tờ FT, trong khi Google, Microsoft và Meta đang đổ hàng chục tỷ USD mỗi quý vào các trung tâm dữ liệu AI, Apple vẫn giữ một thái độ thận trọng đến kinh ngạc.

Bất chấp những tuyên bố của CEO Tim Cook về việc tăng cường đầu tư cho AI, các báo cáo tài chính cho thấy chi phí cho hạ tầng vật chất của hãng chỉ duy trì ở mức 3% doanh thu trong suốt nửa thập kỷ qua. Ngược lại, kể từ khi ChatGPT ra mắt vào năm 2022, Google, Microsoft, Amazon và Meta đã cam kết chi hàng trăm tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu AI mới.

Sự chênh lệch về con số là minh chứng rõ nhất cho sự khác biệt trong tư duy: Trong khi Google dự kiến chi tới 90 tỷ USD cho cơ sở hạ tầng trong năm tài chính này, Apple chỉ chi vỏn vẹn 12,7 tỷ USD. Chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển của Apple cũng chỉ duy trì ở mức khoảng 8% doanh thu trong 3 năm qua.

Thay vì tự mình xây dựng "nhà máy sản xuất AI", Apple tiếp tục trung thành với mô hình thuê ngoài hạ tầng đám mây, một chiến lược giúp họ tránh được rủi ro từ "bong bóng" đầu tư quá mức mà nhiều nhà quan sát thị trường đang lo ngại.

Từ đối thủ đến đồng minh

Việc Apple đặt cược vào Gemini gợi nhớ đến bản hợp đồng lịch sử cách đây hai thập kỷ, khi họ biến Google Search thành công cụ tìm kiếm mặc định trên iPhone để đổi lấy hàng tỷ USD doanh thu quảng cáo mỗi năm.

Lần này, Apple chọn Google không chỉ vì sự quen thuộc mà còn vì khả năng vận hành ở quy mô doanh nghiệp lớn của gã khổng lồ tìm kiếm, điều mà OpenAI vẫn đang nỗ lực chứng minh.

Tuy nhiên, Apple không hoàn toàn phó mặc tương lai vào tay đối thủ. Họ vẫn đang âm thầm xây dựng hệ thống "Điện toán đám mây riêng" (Private Cloud Compute) nhằm đảm bảo quyền riêng tư tối thượng cho người dùng khi xử lý dữ liệu AI.

Thay vì chạy theo các mô hình ngôn ngữ vạn năng, đội ngũ kỹ sư tại Cupertino tập trung vào các mô hình AI thu nhỏ, có khả năng chạy trực tiếp trên thiết bị để thực hiện các tác vụ thực tế như tóm tắt văn bản hay chỉnh sửa hình ảnh.

Dẫu vậy, con đường của Apple không chỉ có hoa hồng. Sự thận trọng quá mức về chi tiêu đã khiến không ít nhà đầu tư tại Wall Street lo ngại về kịch bản Apple bị tụt lại phía sau, nhất là khi những tính năng AI tự phát triển đầu tiên của hãng thường xuyên gặp lỗi và chậm trễ.

Thêm vào đó, Apple đang phải đối mặt với làn sóng chảy máu chất xám nghiêm trọng khi các chuyên gia hàng đầu về mô hình nền tảng liên tục bị các đối thủ như Meta lôi kéo bằng những mức lương không tưởng.

Sau tất cả, cái bắt tay với Google được coi là một "hệ quả tất yếu" từ quyết định không chơi lớn vào hạ tầng của Apple. Đó là một nước đi an toàn để đáp ứng kỳ vọng của khách hàng mà không cần phải đánh đổi bảng cân đối kế toán.

Trong cuộc chiến vương quyền của kỷ nguyên AI, Apple dường như đã chọn cách không trực tiếp cầm kiếm ra trận, mà thay vào đó, họ xây dựng một khán đài nơi mọi người chơi đều phải trả phí để được trình diễn trước mắt 2,35 tỷ thiết bị trong hệ sinh thái iPhone.

*Nguồn: FT