Đài TST (Nga) dẫn lời Trung tá FSB dự bị, nhà khoa học chính trị Vitaly Kolpashnikov nhận định, một số chuyên gia phương Tây đang thảo luận về chiến lược tạo ra một "con ngựa thành Troy" nhằm tác động đến Nga từ bên trong.
Theo ông Kolpashnikov, cách tiếp cận này xuất phát từ lập luận rằng nếu không thể gây ra một thất bại quyết định cho Nga trên chiến trường, các đối thủ của Moscow có thể tìm cách khai thác những điểm yếu trong nội bộ xã hội Nga.
Trong phép so sánh được ông đưa ra, "con ngựa thành Troy" không phải Ukraine hay một lực lượng quân sự cụ thể, mà là những nhân tố có thể bị lợi dụng để gây bất ổn từ bên trong.
FSB liên tiếp công bố các vụ phá hoại
Nhận định trên được đưa ra trong bối cảnh Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) thời gian gần đây liên tục thông báo về các vụ bắt giữ liên quan đến cáo buộc gián điệp, phá hoại và chuẩn bị tấn công trên lãnh thổ Nga.
Tuần trước, FSB thông báo bắt giữ tại Moscow một cựu nhân viên bảo vệ Đại sứ quán Anh.
Theo FSB, người này bị cáo buộc hợp tác với các cơ quan đặc nhiệm Ukraine và thu thập thông tin về các nhà ngoại giao Anh, bao gồm địa chỉ, phương tiện, lịch trình đi lại và hệ thống an ninh của cơ quan ngoại giao.
Lực lượng FSB Nga bắt giữ một nghi phạm trong một chiến dịch an ninh hồi tháng 8/2026.Nguồn ảnh: NEWS.ru.
Cơ quan an ninh Nga cho rằng nghi phạm nhận nhiệm vụ thông qua một blogger Ukraine và những dữ liệu thu thập được có thể được sử dụng để chuẩn bị các hành động nhằm vào các nhà ngoại giao.
Bình luận về vụ việc, ông Kolpashnikov cho rằng những kế hoạch như vậy, nếu được thực hiện, có thể làm gia tăng căng thẳng giữa Nga và các quốc gia NATO.
Theo ông, một trong những nguy cơ Moscow lo ngại là các vụ việc trên lãnh thổ Nga hoặc nhằm vào công dân phương Tây có thể tạo ra những vòng xoáy leo thang mới.
Nga cảnh giác với nguy cơ từ bên trong
Đài TST cũng đề cập một số vụ việc khác mà phía Nga cho là có liên quan tới các cơ quan đặc nhiệm Ukraine .
Trong đó có vụ nổ xảy ra ngày 29/6 gần nhà doanh nhân Ukraine Vadim Ermolaev tại Monaco.
Theo thông tin được TST dẫn lại, một phụ nữ Ukraine tên Anastasia Berezovskaya bị cáo buộc đặt thiết bị nổ. Sau đó, người phụ nữ này được phát hiện tử vong gần Kiev.
TST dẫn lời ông Ermolaev cáo buộc một số cá nhân có liên hệ với các cơ quan an ninh Ukraine tham gia vụ việc. Tuy nhiên, những cáo buộc này trong bài viết chủ yếu dựa trên nguồn tin và nhận định từ phía Nga.
Hệ thống đường ống khí đốt. Nga gần đây thông báo ngăn chặn một âm mưu phá hoại đường ống khí tại Kabardino-Balkaria. Nguồn ảnh: Reuters.
Một vụ việc khác được FSB công bố gần đây xảy ra tại Cộng hòa Kabardino-Balkaria.
Theo cơ quan này, một người đàn ông bị bắt khi đang lấy một thiết bị nổ tự chế từ nơi cất giấu. FSB cáo buộc người này được cơ quan đặc nhiệm Ukraine giao nhiệm vụ phá hoại một đường ống dẫn khí.
FSB cho biết người đàn ông có quê tại tỉnh Chernihiv, từng liên hệ với đại diện SBU khi còn ở Ukraine và sau đó nhập cảnh vào Nga.
Các vụ việc trên khiến vấn đề an ninh nội địa và nguy cơ những cá nhân được tuyển mộ từ bên ngoài ngày càng được truyền thông Nga chú ý.
Vì sao xuất hiện khái niệm "con ngựa thành Troy"?
Trong chương trình của TST, ông Kolpashnikov liên hệ vấn đề này với câu chuyện nổi tiếng về Chiến tranh thành Troy.
Theo truyền thuyết Hy Lạp, sau nhiều năm không thể đánh chiếm thành Troy bằng sức mạnh quân sự trực tiếp, quân Hy Lạp đã dùng một con ngựa gỗ để đưa binh sĩ bí mật vào bên trong thành. Việc phá vỡ hệ thống phòng thủ vì thế diễn ra từ nội bộ thay vì từ bên ngoài.
Ông Kolpashnikov cho rằng một số học giả và chuyên gia phương Tây đang bàn luận về cách tiếp cận có logic tương tự đối với Nga.
Theo cách lý giải này, nếu các biện pháp quân sự và kinh tế từ bên ngoài không đủ để gây ra thay đổi chiến lược, các lực lượng chống Nga có thể tìm cách khai thác những mâu thuẫn hoặc điểm yếu nằm ngay trong xã hội nước này.
Ông cho rằng yếu tố di cư là một trong những vấn đề đang được nhắc tới trong các cuộc thảo luận như vậy.
Người di cư tại cửa khẩu Salla ở biên giới Phần Lan – Nga hồi tháng 11/2023. Vấn đề di cư được nhắc tới trong cuộc thảo luận của TST về các nguy cơ an ninh nội địa Nga.Nguồn ảnh: Lehtikuva/Jussi Nukari via Reuters.
Yếu tố di cư được đặt vào tâm điểm
Theo ông Kolpashnikov, điều Moscow cần quan tâm không phải là cộng đồng người nhập cư nói chung, mà là nguy cơ một bộ phận nhỏ có thể bị các tổ chức cực đoan hoặc mạng lưới bên ngoài tuyển mộ.
Ông nhắc tới việc nhiều công dân Nga cũng như lao động nhập cư thường xuyên đi lại giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, vì vậy không thể coi hành trình này tự thân là dấu hiệu đáng ngờ.
Tuy nhiên, ông cho rằng giới chức an ninh cần chú ý hơn tới những trường hợp có thêm các dấu hiệu liên quan tới hoạt động cực đoan hoặc những mối liên hệ bất thường.
Ông Kolpashnikov cũng nhắc đến các nghi phạm trong vụ tấn công tại Crocus City Hall ở ngoại ô Moscow. Theo ông, một số đối tượng từng di chuyển giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ trước khi vụ tấn công xảy ra.
Từ những trường hợp như vậy, ông đưa ra nhận định rằng các mạng lưới cực đoan có thể tìm cách lợi dụng những người đã sinh sống và làm việc sẵn trong xã hội Nga.
Theo ông, đây chính là điểm khiến khái niệm "con ngựa thành Troy" được đặt ra.
"Đánh từ bên trong" thay vì đối đầu trực tiếp
Ông Kolpashnikov cho rằng trong một kịch bản như vậy, mục tiêu không nhất thiết là tạo ra một cuộc đối đầu quân sự quy mô lớn trên lãnh thổ Nga.
Thay vào đó, những cá nhân đã được tuyển mộ có thể tiến hành các vụ phá hoại, tấn công hoặc các hoạt động gây bất ổn, buộc Moscow phải dành thêm nguồn lực để giải quyết các vấn đề an ninh trong nước.
"Họ cho rằng đó phải là người nhập cư . Những người nhập cư theo tư tưởng thánh chiến, Wahhabi, sẽ làm nước Nga nổ tung từ bên trong", ông Kolpashnikov nhận định" - Đây là quan điểm của ông Kolpashnikov được Đài TST dẫn lại, trong khi bài viết không đưa ra bằng chứng độc lập cho thấy có một chiến lược chính thức của các chính phủ phương Tây nhằm sử dụng người di cư theo cách này.
Dù vậy, vấn đề an ninh liên quan tới người nhập cư đang được Nga siết chặt trong những năm gần đây.
Theo TST, Moscow đang mở rộng cơ chế tuyển dụng lao động có tổ chức và tăng cường các hệ thống kiểm soát người nước ngoài.
Tại Moscow và tỉnh Moscow, các hệ thống ruID và "Amina" được sử dụng nhằm hỗ trợ quản lý quá trình nhập cảnh và di chuyển của người nhập cư .
Ông Kolpashnikov cho rằng các biện pháp này là một phần trong nỗ lực ngăn chặn nguy cơ những mạng lưới cực đoan hoặc lực lượng bên ngoài lợi dụng người đang sinh sống tại Nga.