Đề xuất đầu tư cao tốc dài hơn 300km nối đến tỉnh vùng Tây Bắc giáp 2 nước láng giềng, một trong đó là quốc gia từng đông dân nhất thế giới

Bộ Xây dựng vừa có công văn gửi Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà về phương án đầu tư tuyến cao tốc CT.03 đoạn qua các tỉnh Sơn La, Điện Biên. Trong đó đáng chú ý là đoạn tuyến Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên – Cửa khẩu Tây Trang.

Theo Bộ Xây dựng, tuyến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình - Sơn La - Điện Biên (CT.03) có tổng chiều dài khoảng 450 km và đang được đầu tư theo từng phân đoạn. Hiện nay, đoạn Hà Nội – Mộc Châu (Sơn La) dài khoảng 119 km đang được triển khai, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2028.

Trong khi đó, đoạn Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên – Cửa khẩu Tây Trang với chiều dài khoảng 305 km vẫn chưa được đầu tư. Trong phạm vi đoạn tuyến này, đoạn TP. Điện Biên Phủ – nút giao Km15+800 Quốc lộ 279 (dài khoảng 45 km) đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận giao UBND tỉnh Điện Biên làm cơ quan nhà nước có thẩm quyền triển khai theo phương thức PPP. Tuy nhiên, do gặp khó khăn về nguồn lực, dự án đến nay vẫn chưa thể triển khai.

Trên cơ sở quy hoạch điều chỉnh đã được phê duyệt, đoạn cao tốc TP. Sơn La – Cửa khẩu Tây Trang (thuộc tuyến CT.03) có chiều dài khoảng 200 km, quy mô 4 làn xe, đã được điều chỉnh tiến trình đầu tư lên trước năm 2030.

Trước yêu cầu cấp thiết đó, nhằm đẩy nhanh công tác chuẩn bị chủ trương đầu tư, Bộ Xây dựng và các địa phương liên quan đã thống nhất phương án tổ chức nghiên cứu tổng thể toàn tuyến Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên – Cửa khẩu Tây Trang.

Theo phương án này, Bộ Xây dựng sẽ chủ trì lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, trình Thủ tướng Chính phủ để báo cáo Quốc hội xem xét trong kỳ họp gần nhất. Trong quá trình nghiên cứu tiếp theo, dự án dự kiến được phân chia thành các Dự án thành phần độc lập trên địa bàn từng tỉnh, qua đó tạo điều kiện thuận lợi để khi quyết định chủ trương đầu tư có thể xem xét giao các địa phương làm cơ quan chủ quản, phù hợp với định hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục chủ trì công tác nghiên cứu tổng thể cho đến khi Dự án được quyết định chủ trương đầu tư; sau đó, việc tổ chức thực hiện các Dự án thành phần có thể giao cho các địa phương. Cách làm này được kỳ vọng sẽ cơ bản tháo gỡ các vướng mắc trong việc giao địa phương làm cơ quan chủ quản và đẩy mạnh phân cấp.

Để bảo đảm tiến độ, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh Sơn La và Điện Biên chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với đơn vị được Bộ giao nhiệm vụ, bàn giao đầy đủ hồ sơ, kết quả nghiên cứu đã có; đồng thời chủ động triển khai song song các công việc tiếp theo như lập Dự án đầu tư, chuẩn bị mặt bằng… nhằm sớm khởi công dự án.

Về nguồn vốn, Bộ Xây dựng cho biết khi trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư sẽ rà soát, xác định cụ thể khả năng cân đối vốn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xin áp dụng cơ chế đặc thù về nguồn vốn.

Với vị trí và ý nghĩa chiến lược trong phát triển kinh tế – xã hội, cũng như bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Tây Bắc nói chung và tỉnh Điện Biên nói riêng, Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi Bộ Tài chính, báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 – 2025 và xây dựng nhu cầu cho giai đoạn 2026 – 2030. Trong đó, Bộ đề xuất đưa đoạn tuyến Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên – Cửa khẩu Tây Trang vào danh mục các dự án hạ tầng chiến lược ưu tiên đầu tư và giao Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản.

Theo đề xuất, dự án có tổng chiều dài khoảng 305 km, điểm đầu kết nối với cao tốc Hòa Bình – Mộc Châu, điểm cuối tại Cửa khẩu Tây Trang (tỉnh Điện Biên); được đầu tư với quy mô 4 làn xe (2 làn mỗi chiều), bề rộng nền đường tối thiểu 22 m, bảo đảm tuân thủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc .

Tỉnh duy nhất của Việt Nam có đường biên giới giáp cả Lào và Trung Quốc là Điện Biên, nằm ở vùng Tây Bắc, với biên giới phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) và phía Tây, Tây Nam giáp Lào, nơi có cột mốc ngã ba biên giới Việt Nam-Lào-Trung Quốc tại A Pa Chải.

Liên quan đến việc đầu tư mở rộng đoạn Hòa Bình - Mộc Châu, đoạn trên địa bàn tỉnh Sơn La từ quy mô 2 làn xe lên 4 làn xe, Bộ Xây dựng cho biết, thời gian qua, UBND tỉnh Sơn La đã có các văn bản làm rõ nội dung này.

Trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với địa phương, Bộ Xây dựng nhận định việc cân đối, bổ sung nguồn vốn để triển khai ngay theo quy mô 4 làn xe và 2 làn dừng xe khẩn cấp là phù hợp với quy hoạch và có nhiều điều kiện để triển khai thuận lợi.

Việc sớm đầu tư theo quy mô hoàn chỉnh có nhiều lợi thế, khi công tác giải phóng mặt bằng đã được thực hiện đồng bộ, hạn chế phát sinh quản lý và tái lấn chiếm; khoảng 10 km tuyến (gần 30%) đã hoàn thành nền đường, chỉ cần bổ sung mặt đường, giúp giảm khối lượng xử lý kỹ thuật và nâng cao an toàn giao thông. Bên cạnh đó, Dự án mới khởi công nên việc điều chỉnh thiết kế, thi công ngay theo quy mô hoàn chỉnh thuận lợi hơn so với mở rộng tuyến đang khai thác, đồng thời giảm áp lực bảo đảm giao thông và tiết kiệm chi phí tổ chức công trường.

Trên cơ sở đề nghị của UBND tỉnh Sơn La, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Sơn La chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan chủ động nghiên cứu, hoàn thiện các hồ sơ, tài liệu cần thiết, bảo đảm có thể triển khai ngay sau khi Dự án được cân đối, bố trí bổ sung kế hoạch vốn và hoàn thiện các thủ tục đầu tư theo quy định.

Đồng thời, Bộ Xây dựng cũng đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, sớm cân đối và bố trí bổ sung kế hoạch vốn cho Dự án với nhu cầu khoảng gần 4.500 tỷ đồng, nhằm triển khai mở rộng cao tốc Hòa Bình – Mộc Châu, đoạn qua địa bàn tỉnh Sơn La từ 2 làn xe lên 4 làn xe.