Dự kiến đến năm 2024 mới hoàn thành Dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 1

Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo 306/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành tại cuộc họp về việc hoàn thiện phương án trình Quốc hội Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía đông giai đoạn 2021-2025.

Theo đó, tại Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng và Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm 2021-2030 đã xác định rõ đến năm 2025 hoàn thành đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía đông.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Hiện Bộ GTVT đang khẩn trương thực hiện 654 km thuộc giai đoạn 2017-2020 (giai đoạn 1), dự kiến đến năm 2024 mới có thể hoàn thành toàn bộ 11 dự án thành phần.

Vì vậy, để hoàn thiện phương án trình Quốc hội Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía đông giai đoạn 2021-2025, cần có đánh giá các bài học kinh nghiệm của giai đoạn 1, nguyên nhân khách quan, chủ quan (trong đó chủ quan là chủ yếu), từ đó có giải pháp khắc phục hiệu quả trong giai đoạn tới.

Bên cạnh đó, tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 8/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị đã kết luận đây là dự án đặc biệt quan trọng của đất nước, cần phải tập trung nguồn lực đầu tư để sớm hoàn thành; bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả, công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật.

Các dự án thành phần, quy mô đầu tư, phương thức đầu tư, tiêu chuẩn kỹ thuật… phải được nghiên cứu, tính toán kỹ lưỡng về sự cần thiết, tính cấp bách, bảo đảm hiệu quả cả về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và môi trường; ưu tiên huy động nhà đầu tư và nguồn lực trong nước...

Đồng thời, quán triệt chủ trương chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc sử dụng nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm, lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư. Do đó, cần có phương án để thu hút nguồn lực xã hội vào đầu tư đường cao tốc.

Phó Thủ tướng giao Bộ Giao thông vận tải nghiên cứu kỹ lưỡng, đề xuất một phương án lựa chọn hình thức đầu tư các dự án thành phần trên cơ sở tính toán bảo đảm tính khả thi cao, trình Thủ tướng Chính phủ.

Đồng thời, Hội đồng thẩm định Nhà nước được Thủ tướng Chính phủ thành lập theo Quyết định số 1381/QĐ-TTg ngày 4/8/2021 (Bộ KH&ĐT là cơ quan thường trực của Hội đồng) có ý kiến thẩm định bổ sung trước ngày 10/11/2021 để kịp trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, ủy quyền Bộ trưởng Bộ GTVT trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 15/11/2021.

Dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam là công trình quan trọng quốc gia ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2017-2020, đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư và được bố trí vốn với 11 dự án thành phần.

Dự án có tổng chiều dài 654km, được chia thành 11 dự án thành phần, gồm 8 dự án đầu tư công và 3 dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư.

Mục tiêu ban đầu dự kiến 3 dự án thành phần được đầu tư theo hình thức đầu tư công và 8 dự án đầu tư theo hình thức PPP. Tuy nhiên, do nhiều dự án không chọn được nhà đầu tư nên chỉ có 3 dự án Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm, Cam Lâm - Vĩnh Hảo thực hiện theo phương thức PPP, còn lại được thực hiện theo hình thức đầu tư công.

Trong đó, dự án thành phần đầu tiên thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam được khởi công vào ngày 16/9/2019.

Đến nay, cả 8 dự án thành phần thực hiện theo hình thức đầu tư công đều đã khởi công xây dựng gồm Cao Bồ-Mai Sơn, Mai Sơn-Quốc lộ 45, Quốc lộ 45-Nghi Sơn, Nghi Sơn-Diễn Châu, Cam Lộ-La Sơn, Vĩnh Hảo-Phan Thiết, Phan Thiết-Dầu Giây, cầu Mỹ Thuận 2. Sản lượng thi công của 8 dự án đã đạt hơn 8.933 tỷ đồng, đạt khoảng 25,1% tổng giá trị hợp đồng.

Dự kiến, 2 dự án Cao Bồ-Mai Sơn, Cam Lộ-La Sơn sẽ hoàn thành tháng 12/2021; 3 dự án Mai Sơn-Quốc lộ 45, Vĩnh Hảo-Phan Thiết và Phan Thiết-Dầu Giây hoàn thành tháng 12/2022; các dự án còn lại hoàn thành cuối năm 2023.

Đối với 3 dự án thành phần triển khai theo hình thức PPP là Diễn Châu-Bãi Vọt, Nha Trang-Cam Lâm và Cam Lâm-Vĩnh Hảo, đến tháng 7/2021, cả 3 dự án đã được Bộ GTVT hoàn thành công tác lựa chọn nhà đầu tư, ký kết hợp đồng dự án với các nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án.