Bớt tiền xăng, chưa nhẹ tiền chợ
Buổi sáng, ghé quán phở gần nhà trước khi đi làm, chị Ngọc Anh (Đống Đa, Hà Nội) vẫn phải trả 50.000 đồng cho một bát phở bò. Theo chị, mức giá này đã trở nên phổ biến ở nhiều hàng quán, trong khi việc tìm một quán phở có giá dưới 50.000 đồng ngày càng khó. Không chỉ phở, giá các món ăn sáng, suất cơm bình dân hay đồ uống cũng chưa có dấu hiệu giảm.
"Giá xăng, điện giảm thì ai cũng mong giá hàng hóa giảm theo, nhưng đi ăn sáng hay mua đồ ăn vẫn thấy mức giá như cũ", chị Ngọc Anh chia sẻ.
Theo ghi nhận của PV Tiền Phong , tại chợ Ngã Tư Sở, vịt làm sạch 200.000 đồng/con hơn 2kg, thịt ba chỉ có giá khoảng 150.000 đồng/kg, cà chua 25.000-30.000 đồng/kg, cải bắp khoảng 20.000 đồng/kg…
Trong khi đó, khoản chi xăng xe của gia đình có phần dễ chịu hơn. Theo anh Lê Mạnh Quốc, gia đình sử dụng ô tô Hyundai, mỗi lần đổ xăng có thể tiết kiệm khoảng hơn 200.000 đồng so với trước hai đợt điều chỉnh giảm đầu tháng 11. Tuy nhiên, khoản tiết kiệm này chưa đủ để tạo ra thay đổi đáng kể trong tổng chi phí sinh hoạt.
Nhiều mặt hàng thực phẩm vẫn duy trì mặt bằng giá trong những ngày qua. Ảnh: Việt Linh.
Trao đổi với PV Tiền Phong , ông Hoàng Tùng - CEO chuỗi Pizza Home - cho rằng người tiêu dùng thường kỳ vọng giá xăng, điện giảm thì giá bát phở, suất cơm hay ly cà phê cũng phải giảm theo. Tuy nhiên, thực tế cơ cấu chi phí của một nhà hàng phức tạp hơn nhiều và xăng, điện chỉ chiếm một phần trong tổng chi phí vận hành.
Theo ông Tùng, giá một món ăn chịu tác động từ nhiều nhóm chi phí , trong đó nguyên vật liệu, mặt bằng và nhân sự là những khoản lớn. Giá xăng giả m có thể giúp hạ một phần chi phí vận chuyển, nhưng giá thịt, rau củ, gia vị và các nguyên liệu khác còn phụ thuộc vào nguồn cung, mùa vụ, thời tiết, giá thức ăn chăn nuôi và phân bón. Vì vậy, chi phí nguyên liệu tại nhiều cơ sở kinh doanh vẫn neo cao, thậm chí một số mặt hàng tươi sống còn tăng theo nhu cầu cuối năm.
Trong khi đó, tiền thuê mặt bằng thường được cố định theo hợp đồng từ một đến ba năm, không tự động giảm khi giá xăng, điện đi xuống. Chi phí nhân sự cũng khó cắt giảm do doanh nghiệp phải duy trì tiền lương, phụ cấp và các chế độ để giữ chân người lao động. Ngoài ra, các nhà hàng còn phải chịu chi phí bao bì, tiếp thị, chiết khấu trên ứng dụng giao đồ ăn và những khoản phục vụ hoạt động kinh doanh. Với các cơ sở kinh doanh trên nền tảng trực tuyến, theo ông Tùng mức chiết khấu có thể lên tới 25-30%.
Vì sao hàng quán chưa giảm giá ?
Lý giải thêm về việc một số mặt hàng chưa giảm giá , ông Tùng cũng cho biết, sau đợt giảm giá xăng và điện đầu tháng 11, các nhà cung cấp thực phẩm, gia vị, bao bì của chuỗi vẫn chưa có động thái điều chỉnh bảng giá. Chi phí vận chuyển giảm một phần chưa đủ bù đắp những khoản đầu vào khác còn cao.
Các nhà cung cấp cũng cần thêm thời gian để đánh giá liệu xu hướng giảm giá năng lượng có duy trì ổn định hay không. Một nguyên nhân khác khiến giá món ăn khó giảm là doanh nghiệp cần duy trì sự ổn định của giá niêm yết. Việc thay đổi giá liên tục kéo theo chi phí cập nhật thực đơn, phần mềm bán hàng, ứng dụng giao đồ ăn và thông báo tới khách hàng.
"Nếu chi phí đầu vào chỉ giảm trong thời gian ngắn, việc giảm giá rồi lại tăng trở lại có thể gây phản ứng không tốt từ người tiêu dùng", ông Tùng nói.
Ông Đỗ Duy Thanh - Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director và nhà sáng lập Horeca Business School - nhận định việc giảm giá xăng, điện là tín hiệu tích cực nhưng chưa đủ để kéo giá thực phẩm và dịch vụ ăn uống giảm ngay.
Giá bún, phở vẫn neo như mức cũ so với trước tháng 11. Ảnh: Việt Linh.
Theo ông Thanh, xăng dầu chủ yếu tác động đến một phần chi phí vận chuyển, giao nhận; điện là một phần chi phí vận hành. Trong khi đó, giá bán còn phụ thuộc vào nguyên liệu, nhân sự, mặt bằng, chi phí bán hàng và chi phí tuân thủ. Nhiều khoản trong số này có xu hướng tăng và không tự động giảm theo giá xăng, điện.
Ông Thanh cho rằng việc điều chỉnh giá bán cũng phát sinh chi phí và công sức. Nhà hàng phải cập nhật thực đơn, phần mềm bán hàng, ứng dụng giao đồ ăn và các kênh niêm yết khác, đồng thời thông báo cho nhân viên, khách hàng. Nếu chi phí đầu vào chỉ giảm trong thời gian ngắn hoặc mức giảm chưa đáng kể, việc điều chỉnh giá bán rồi lại thay đổi tiếp có thể không phù hợp với hoạt động kinh doanh.
Đặc biệt, khi giá bán đã được điều chỉnh tăng để bù đắp các khoản chi phí kéo dài, việc một vài đầu vào giảm chưa chắc đủ để đưa giá món ăn trở lại mức trước đó. Doanh nghiệp vẫn phải tính đến tiền thuê mặt bằng, nhân sự và các chi phí bán hàng đang ở mức cao.
Trao đổi với PV Tiền Phong , đại diện MM Mega Market Việt Nam cho biết hệ thống đang phối hợp với nhà sản xuất giữ giá không đổi trong 3 tháng đối với khoảng 300 mặt hàng thiết yếu. Cam kết giữa bên sản xuất và phân phối giúp người mua, trong đó có các cơ sở kinh doanh ăn uống, chủ động tính toán chi phí .
Nhiều doanh nghiệp đang triển khai chương trình khuyến mại, cam kết không tăng giá bán hàng hóa . Bên cạnh giữ giá, doanh nghiệp phối hợp với Sở Công Thương TPHCM và các địa phương triển khai các đợt giảm giá 25-30% cho hàng trăm mặt hàng trong mùa mua sắm cuối năm và Tết; tăng kết nối nguồn hàng từ vùng sản xuất để cung ứng cho người tiêu dùng, nhà hàng, khách sạn.