GS. Đặng Hùng Võ: Khái niệm “giá đất thị trường” không rõ ràng khiến các “bi kịch” ngày càng nhiều

Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, Luật Đất đai 2013 quy định nguyên tắc “giá đất do Nhà nước quy định phải phù hợp với giá đất thị trường” song không nêu rõ định nghĩa khái niệm “giá đất thị trường”. Điều này dẫn đến, gần 10 năm qua, các “bi kịch” về giá đất sinh ra ngày càng nhiều.

Phát biểu tại phiên 1 thảo luận về đẩy mạnh cải cách thể chế, hoàn thiện chính sách về đất đai, giải pháp quan trọng trong phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế - xã hội 2022 (ngày 18/9), GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhấn mạnh vấn đề hoàn thiện chính sách về giá đất như một trọng tâm cần giải quyết khi bàn về sửa Luật Đất đai.

Không lặp lại tình trạng "phớt lờ" chính sách thuế bất động sản

Ông Võ nhận định, trong 10 năm qua, Luật Đất đai 2013 không quy định về khái niệm “giá đất thị trường”.

Theo ông, những năm qua các cấp có thẩm quyền ban hành khung giá đất và bảng giá đất thấp hơn thị trường chỉ nhận xét chung chung, không chứng minh được ai “có lỗi”, không có khái niệm pháp luật rõ ràng về “giá đất thị trường”.

Ông Võ cho biết, tại Nghị quyết 26-NQ/TW về tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật đất đai và Luật Đất đai 2003, lần đầu tiên pháp luật đặt ra quy định “giá đất do Nhà nước quy định phải phù hợp giá đất trên thị trường”. Luật Đất đai 2013 vẫn tiếp tục đề cập nguyên tắc “giá đất do Nhà nước quy định phải phù hợp với giá đất thị trường” nhưng bỏ qua định nghĩa khái niệm “giá đất thị trường”. Do đó, gần 10 năm qua, các “bi kịch” về giá đất sinh ra ngày càng nhiều.

Bên cạnh giá đất, tham luận tại diễn đàn, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng nêu một số bất cập liên quan đến vấn đề cải cách hệ thống thuế sử dụng đất hay thuế bất động sản.

Ông Võ cho rằng, thuế bất động sản thấp là nguyên nhân chính dẫn tới tệ nạn đầu cơ nhà đất, tích trữ tiền tiết kiệm vào nhà đất. Từ đó, các cơn sốt giá bất động sản hình thành, tích tụ bong bóng, tạo giá ảo làm giá nhà đất ngày càng cao.

Thực trạng trên theo ông dẫn đến 4 hệ luỵ chính gồm: giá đất cao dẫn tới giá hàng hóa sản xuất cao, làm giảm năng lực cạnh tranh quốc gia, không thu hút được đầu tư; lạm phát cao khi giá trị ảo của bất động sản tăng mạnh; không thể giải quyết được nhà ở giá phù hợp cho dân; không thể tự điều chỉnh phân bổ dân cư làm cho các đô thị vượt ngưỡng hạ tầng.

Từ 4 hệ luỵ này ông Võ nhấn mạnh, việc xây dựng và ban hành luật thuế bất động sản phù hợp là tất yếu. Cùng với đó, các luật thuế có liên quan đến đất đai phải ban hành đồng thời với Luật Đất đai sửa đổi.

Ông Võ cho biết, Nghị quyết 18-NQ/TW vừa ban hành đã đưa ra những đổi mới về công cụ thuế bất động sản với các nội dung chủ yếu như rà soát và xây dựng chính sách, pháp luật về thuế sử dụng đất theo thông lệ quốc tế, phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam và tạo lộ trình hợp lý; đánh thuế cao vào người có nhiều đất, nhiều nhà ở, đầu cơ đất, chậm đưa đất vào sử dụng, bỏ đất hoang...

"Như vậy chính sách thuế bất động sản đã rõ hơn trước đó, có thuế cao đối với những nhóm này, nhưng thuế lại thấp đối với những nhóm khác", ông Đặng Hùng Võ nhận xét.

Theo ông, vấn đề còn lại là thống nhất ý chí trong bộ máy Nhà nước để thực hiện nghị quyết này, không lặp lại tình trạng 10 năm qua "phớt lờ" chính sách thuế bất động sản đã đặt ra.

Sử dụng cơ chế thị trường trong lựa chọn các chủ đầu tư

Cùng nêu quan điểm về vấn đề này, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng cơ chế giá đất cho phát triển bất động sản phải xác định phù hợp với giá trị thị trường của đất đai và sử dụng cơ chế thị trường trong lựa chọn các nhà đầu tư dự án phát triển bất động sản.

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân - Ảnh: Quốc hội