Cụ thể, công dân Trần Tuấn Anh nêu vấn đề: Ông có mảnh đất giãn dân, mảnh đất này có phiếu thu năm 1992, chưa được cấp sổ thì bị quy hoạch "treo" đè lên.
Vào năm 1997, Thanh tra Bộ Xây dựng có kết luận để UBND quận được cấp phép xây dựng tạm cho các hộ dân trong khu vực. Người này đã làm hồ sơ đề nghị cấp phép nhưng cơ quan có thẩm quyền của quận trả lời không đủ điều kiện theo quy định hiện hành.
Hiện nay, công trình cũ của ông Tuấn Anh đã xuống cấp nguy hiểm đến tính mạng nên ông này đặt câu hỏi đất thuộc diện như của gia đình ông có thể cấp phép xây dựng tạm có được không và đề nghị hướng dẫn cụ thể trình tự thủ tục thực hiện.
Một công trình xây dựng tại phường Định Công, Hà Nội. Ảnh minh họa
Trả lời về vấn đề này, UBND TP Hà Nội dẫn điều 94 Luật Xây dựng năm 2014 (được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 62/2020/QH14) quy định về điều kiện cấp giấy phép xây dựng có thời hạn đối với công trình, nhà ở riêng lẻ.
Theo đó, để được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn, công trình phải thuộc khu vực đã có quy hoạch phân khu xây dựng, quy hoạch phân khu xây dựng khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết, quy hoạch chi tiết xây dựng khu chức năng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, công bố nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Ngoài ra, việc xây dựng phải phù hợp với quy mô công trình do UBND cấp tỉnh quy định cho từng khu vực và thời hạn tồn tại của công trình theo kế hoạch thực hiện quy hoạch phân khu xây dựng, quy hoạch phân khu xây dựng khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết, quy hoạch chi tiết xây dựng khu chức năng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
Việc xây dựng phải phù hợp với mục đích sử dụng đất được xác định tại giấy tờ hợp pháp về đất đai của người đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.
Khi hết thời hạn tồn tại của công trình ghi trong giấy phép xây dựng có thời hạn và cơ quan nhà nước có thẩm quyền có quyết định thu hồi đất, chủ đầu tư cam kết tự phá dỡ công trình. Nếu không tự phá dỡ thì bị cưỡng chế và chịu mọi chi phí cho việc phá dỡ.
Trường hợp quá thời hạn này mà quy hoạch xây dựng chưa thực hiện được, chủ đầu tư được tiếp tục sử dụng công trình cho đến khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền có quyết định thu hồi đất.
Đối với nhà ở riêng lẻ, ngoài các điều kiện trên còn phải đáp ứng các điều kiện khác theo quy định của Luật Xây dựng.
UBND TP Hà Nội lưu ý, đối với công trình xây dựng, nhà ở riêng lẻ được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn, khi hết thời hạn tồn tại của công trình ghi trong giấy phép xây dựng mà quy hoạch xây dựng có điều chỉnh kéo dài kế hoạch thực hiện thì cơ quan đã cấp giấy phép xây dựng có trách nhiệm thông báo về việc gia hạn thời gian tồn tại của công trình. Trường hợp chủ đầu tư tiếp tục có nhu cầu xây dựng mới hoặc sửa chữa, cải tạo thì thực hiện cấp giấy phép xây dựng có thời hạn theo thời hạn của quy hoạch xây dựng điều chỉnh.
Trường hợp khu đất đã có kế hoạch sử dụng đất hằng năm của cấp có thẩm quyền thì không cấp giấy phép xây dựng có thời hạn để xây mới, mà chỉ xem xét cấp phép sửa chữa, cải tạo.
Tuy nhiên, nếu sau 3 năm kể từ ngày công bố kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện, cơ quan nhà nước có thẩm quyền chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được công bố mà không điều chỉnh, hủy bỏ hoặc có điều chỉnh, hủy bỏ nhưng không công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện thì người sử dụng đất được quyền đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.
Về hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng, UBND TP Hà Nội cho biết người dân thực hiện theo quy định tại các Điều 95, 96 và 97 của Luật Xây dựng năm 2014, tương ứng với từng loại giấy phép.
Thành phố đề nghị người dân nghiên cứu các quy định nêu trên và liên hệ cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được xem xét, hướng dẫn, giải quyết.