Hai kênh “ế vốn” kéo dài

Kho bạc Nhà nước (KBNN) vừa cập nhật dữ liệu kết quả giao dịch mua lại trái phiếu Chính phủ (TPCP) có kỳ hạn tháng 12/2021. Không khác với hai tháng liền trước, doanh số giao dịch ở kênh này tiếp tục bằng 0.

Như BizLIVE cập nhật diễn biến giao dịch ở kênh này thời gian qua, từ tháng 7/2021 KBNN bắt đầu thực hiện mua lại TPCP có kỳ hạn với các ngân hàng thương mại (NHTM). Đầu mối này đều đặn tổ chức các phiên đấu thầu hàng tuần, đa dạng kỳ hạn từ 1 tuần cho đến 3 tháng, với hầu hết tất cả các ngày giao dịch trong tuần.

Trong ba tháng đầu triển khai, doanh số giao dịch ở kênh nói trên khá sôi động, giúp hệ thống NHTM tái tạo nguồn vốn VND qua bán lại TPCP có kỳ hạn cho KBNN. Nhưng những tháng gần đây số dư giao dịch được cập nhật đều bằng 0.

Một diễn biến liên quan, trong quý 3 và 4/2021, KBNN liên tiếp có các đợt chào mua USD với các NHTM, qua đó cũng tạo nguồn tiền VND khá lớn vào hệ thống ngân hàng.

Còn ở kênh KBNN bơm tiền qua mua lại TPCP có kỳ hạn, như trên, nguồn vốn “bị ế” và có dấu hiệu kéo dài.

Một điểm liên quan, thông tin được một chuyên gia tài chính đưa ra tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam tổ chức ngày 5/12 vừa qua cho hay, kể từ tháng 10/2020, số dư tiền gửi của KBNN tại hệ thống ngân hàng luôn trên 600 nghìn tỷ và gần đây đang tiếp tục tăng gần 700 nghìn tỷ. Quy mô ứ đọng lớn này một phần do giải ngân đầu tư công còn nhiều hạn chế thời gian qua.

Ở kênh quan trọng khác, hoạt động đấu thầu tạo nguồn hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống NHTM qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO), vốn của Ngân hàng Nhà nước cũng “ế” kéo dài.

Suốt trong năm 2021, kênh OMO rất ít khi phát sinh giao dịch. Ngoại trừ tuần cuối năm 2021 vừa qua, các NHTM chốt sổ và cân đối lại nguồn, NHNN đã bơm ròng hơn 10.500 tỷ đồng kỳ hạn 14 ngày qua OMO với lãi suất 2,5%/năm. Ngay sau đó, kênh này lại tiếp tục không còn phát sinh giao dịch cho đến nay.

Như vậy ở cả hai kênh tạo nguồn hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn cho hệ thống NHTM “ế vốn” kéo dài. Diễn biến này phản ánh trạng thái tự dưỡng thanh khoản tốt của các nhà băng. Thực tế lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng sau biến động mạnh cuối tháng 11 đến hết tháng 12/2021 đến nay đã hạ nhiệt rõ rệt. Lãi suất VND bình quân qua đêm hiện đã rơi về sát 1%/năm vào cuối tuần này.

Tuy nhiên, như thường thể hiện nhiều năm qua, thị trường bước vào kỳ cao điểm cận Tết Nguyên đán, nhu cầu vốn lớn và ngắn hạn cho cân đối thanh khoản chi trả cuối năm thường tăng cao và trạng thái “ế vốn” nói trên có thể thay đổi tới đây.

Cao điểm những năm trước, hệ thống NHTM đón Tết Nguyên đán với nhu cầu vốn cao đẩy lãi suất qua đêm tăng gấp đôi đến gấp ba so với thông thường; có năm NHNN phải bơm ròng tới quanh 150.000 tỷ đồng để hỗ trợ thanh khoản hệ thống qua OMO. Nhưng cũng ngay sau Tết, những biến động trên thường hạ nhiệt rất nhanh chóng khi dòng tiền dồn trở lại hệ thống NHTM sau mùa cao điểm chi trả.