Hàng nghìn chiếc xe BMW, Tesla... xếp hàng dài lênh đênh trên biển vì tắc nghẽn nghiêm trọng, chuyện gì đang xảy ra?

Cảng Bremerhaven là cảng xuất, nhập khẩu chính của Đức và cũng là một trong những trung tâm vận chuyển ô tô lớn nhất thế giới. Khu vực này đang gặp tình trạng tắc nghẽn căng thẳng. Do thiếu tài xế, các xe rời cảng với tốc độ chậm và hoạt động giao dịch cao hơn đang khiến nhiều phương tiện phải nằm im trên đường bộ lẫn đường biển, trong đó có loạt ô tô của Tesla, Stellantis, BMW, Renault và Volvo.

Các nhà tư vấn quản lý logistic cho biết hoạt động xuất khẩu ô tô đã gặp tình trạng chậm trễ lớn.

Andreas Braun - giám đốc bộ phận sản phẩm hàng hải tại khu vực của Crane Worldwide Logistics, cho biết: “Tình hình hiện tại khá căng thẳng.” Ông nói thêm, thời gian nhập khẩu ô tô vào Bremerhaven từ Mỹ và Mexico phải mất hàng tháng trời. Các xe của BMW cũng phải chờ đợi suốt 3 tháng và được trang bị thêm các tính năng bổ sung trong khi ở… bãi đợi xe.

Bremerhaven là cảng tàu container lớn thứ 4 của châu Âu, với công suất hàng năm hơn 5 triệu TEU (đơn vị tương đương 20 feet), vận chuyển hơn 1,7 triệu xe mỗi năm. Theo Bản đồ nhiệt Chuỗi cung ứng của CNBC ở châu Âu, độ tắc nghẽn ở cảng này đang ở mức “vừa phải”.

Hãng cung cấp dữ liệu thương mại VesselsValue cho biết các công ty khai thác đã nhận được thông báo từ Cảng Bremerhaven về tình trạng thiếu tài xế H&H (chở hàng cao và năng) và các tài xế RORO (chở các loại hàng hóa có bánh xe như ôtô, rơ-moóc, toa tàu). Ngoài ra, các cuộc tập trận quân sự cũng chiếm một phần lớn không gian của cảng thường dành cho các nhà khai thác.

Mức độ tắc nghẽn tại các cảng container lớn ở châu Âu.

Theo Dan Nash - trưởng bộ phận phương tiện vận chuyển và RORO tại VesselsValue, hiện tại các hãng cũng không có đủ phương tiện để vận chuyển đường biển. Tình huống này đã khiến hãng tàu Wallenius Wilhelmsen từ chối các đơn hàng sang Mỹ trong tháng 10 và 11, có thể kéo dài đến tháng 12 nếu thời gian chờ đợi tiếp tục tăng lên.

Số liệu của VesselsValue cũng cho thấy, việc các hãng từ chối đơn xuất khẩu ô tô đã giúp giảm thời gian xử lý hàng hoá tại cảng - vốn đã tăng đột biến trong những tháng gần đây và có xu hướng tăng trở lại.

Nash cho hay, thách thức lớn với các nhà sản xuất ô tô là việc nhập khẩu xe Tesla từ nhà máy ở Thượng Hải và các xe hạng nhẹ chủ yếu nhập từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Ngoài sự thiếu hụt lao động ở cảng, công suất tàu sụt giảm cũng khiến tình trạng chậm trễ trở nên căng thẳng hơn.

Theo dữ liệu của VesselsValue, số tàu trên toàn cầu đang thấp hơn khoảng 13 tàu so với tháng 12/2019. Nash giải thích: “Đây là hệ quả của việc ngừng hoạt động quá nhiều tàu trong năm đầu tiên xảy ra Covid-19. Tình trạng chậm trễ dự kiến còn kéo dài đến năm 2014, khi các tàu đóng mới mới bắt đầu được vận chuyển.”

Dù chi phí vận chuyển đã hạ nhiệt so với mức đỉnh, nhưng “tình trạng hiện tại có thể khiến chi phí tiếp tục ở mức cao do các tàu đang hoạt động hết công suất”, Nash nhận định. Ngoài ra, nhu cầu ngày càng tăng đối với xe điện từ Trung Quốc cũng gây áp lực lớn đối với cung-cầu trong tương lai.

Thời gian chờ đợi để được dỡ hàng tại Cảng Bremerhaven.

Trong khi đó, tại Cảng Liverpool ở Anh, các nhân viên ở đây đã chuẩn bị thực hiện cuộc đình công từ ngày 14-21/11 nếu không đạt được thoả thuận với ban quản lý. Braun nhận định, vì các cuộc đình công này được lên kế hoạch rõ ràng nên việc các tàu chuyển hướng sang nơi khác sẽ có thêm thời gian để lên lịch. Ông cho biết, tài xế xe tải và các lao động phụ thuộc vào việc cảng hoạt động bình thường sẽ chịu ảnh hưởng lớn hơn.

Braun nói: “Nếu không có container ra vào cảng, thì họ không có gì để làm và buộc phải tháo dỡ thùng container và vận chuyển thứ khác. Cuối cùng, khi lượng hàng hoá thấp hơn thì Peel Ports càng có lý do chính đáng để sa thải nhân sự.”

Peel Ports là chủ sở hữu của Cảng Liverpool và các cảng khác ở Anh.

Braun cho biết, Crane Worldwide Logistics cũng đang chuẩn bị kế hoạch trước những cuộc đình công khác đang được thảo luận tại Felixstowe - cảng container lớn nhất nước Anh, và London Heathrow.

Tham khảo CNBC