Kể từ khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, Iran đã xuất khẩu hơn 40 triệu thùng dầu thô , và hiện đang bán dầu với giá cao hơn khoảng 20% so với trước chiến tranh, Chủ tịch Quốc hội kiêm Trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết hôm thứ Ba.
Mỹ và Iran đã ký một bản ghi nhớ vào ngày 17/6 để chấm dứt gần bốn tháng chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz, đồng thời thiết lập 60 ngày đàm phán để đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Thỏa thuận ngừng bắn đã thúc đẩy sự gia tăng vận chuyển dầu thô qua tuyến đường thủy quan trọng này, nơi giao thông gần như bị đình trệ trong suốt cuộc xung đột, khiến giá dầu giảm mạnh.
“Kể từ ngày lệnh phong tỏa hải quân được dỡ bỏ, chúng tôi đã xuất khẩu hơn 40 triệu thùng dầu”, Ghalibaf nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình được đăng tải trên kênh Telegram của ông. Ông nói thêm Iran đã không thể xuất khẩu một thùng dầu nào trong suốt khoảng hai tháng phong tỏa trước khi thỏa thuận được ký kết.
Công ty theo dõi tàu chở dầu TankerTrackers.com cho biết họ ước tính Iran đã xuất khẩu 50 triệu thùng dầu thô kể từ khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với xuất khẩu năng lượng của nước này hai tuần trước. Công ty này sử dụng hình ảnh vệ tinh, ảnh chụp từ bờ biển và hệ thống nhận dạng tự động thời gian thực để theo dõi chuyển động của tàu.
Giá dầu Brent giao dịch ở mức gần 73 đô la một thùng hôm thứ Tư, giảm gần 40% so với mức đỉnh 118 đô la vào tháng Tư trong thời kỳ chiến tranh. Theo Gregory Brew, nhà phân tích cấp cao tại Eurasia Group, dầu thô của Iran được bán với giá chiết khấu từ 10 đến 15 đô la một thùng so với dầu Brent trước chiến tranh để bù đắp cho người mua về rủi ro bị trừng phạt.
Iran đã đồng ý cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz miễn phí trong 60 ngày theo Biên bản ghi nhớ, nhưng khẳng định sẽ vẫn giữ quyền kiểm soát việc quản lý tuyến đường thủy này.
Ông Ghalibaf cho biết: “Chủ quyền của eo biển Hormuz thuộc về Iran và Oman, và giao thông trong eo biển phải tuân theo các thỏa thuận do Iran quyết định”. “Iran sẽ không từ bỏ quyền của mình ở eo biển Hormuz trong bất kỳ hoàn cảnh nào, và đây là vùng lãnh hải của chúng tôi.”
Hiện vẫn chưa rõ eo biển này sẽ được quản lý như thế nào sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc. Các tàu thuyền đã đi qua eo biển Hormuz thông qua hành lang phía nam dọc theo bờ biển Oman hoặc qua các tuyến đường do Iran kiểm soát ở phía bắc.
Ông Ghalibaf cũng phản bác tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng các tài sản của Iran được giải phóng sẽ được sử dụng để mua hàng nông sản của Mỹ, nói rằng 12 tỷ đô la trong số khoảng 24 tỷ đô la tài sản bị đóng băng ở nước ngoài sẽ được chuyển cho ngân hàng trung ương của nước này “để mua bất kỳ hàng hóa nào họ cần, với bất kỳ giá nào và bằng bất kỳ loại tiền tệ nào trên thế giới.”