Kịch bản kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái theo bảng chữ cái

Hầu hết họ đều đồng tình rằng một cuộc suy thoái có thể bắt đầu hình thành ở Mỹ trong vài tháng tới. Câu hỏi đặt ra là cuộc suy thoái đó sẽ diễn ra theo hình dạng nào?

Các cuộc suy thoái và phục hồi có hình dạng và kích thước khác nhau giống như bảng chữ cái. Có lẽ đó là lý do vì sao các nhà kinh tế học đặt tên cho các loại suy thoái kinh tế khác nhau một chữ cái tượng trưng. Nhưng việc dự đoán chữ cái nào sẽ phù hợp với tình hình hoàn toàn không dễ dàng. Cuộc suy thoái tiềm ẩn này đặc biệt phức tạp.

Nick Tell, CEO của ngân hàng đầu tư Armory Group cho biết: "Cho dù là Covid ở châu Á, chiến sự ở Ukraine hay những gì đang xảy ra với năng lượng, thì đó là những sự kiện liên tiếp".

Thành phần cấu thành cuộc suy thoái tiềm tàng này không giống với những đợt suy thoái khác là "tác động tâm lý từ Covid-19 lên với lực lượng lao động và lượng lớn các khoản trợ cấp được đưa vào nền kinh tế". Ông Tell cho biết tình trạng thiếu hụt lao động là hệ quả chưa từng xảy ra trong cuộc suy thoái kinh tế thời chiến.

David Lebovitz, chiến lược gia thị trường toàn cầu tại J.P. Morgan Asset Management đồng tình: "Khi bạn nhìn vào cơ hội việc làm so với số lượng người thất nghiệp, chúng ta chắc chắn đang ở trong một trường hợp chưa từng xảy ra trước đây. Tôi chưa bao giờ thực sự chứng kiến chuyện như thế này trong đời".

Nhưng "các thành phần của những gì đang diễn ra gợi nhớ đến những cuộc suy thoái trong quá khứ", Tell nói. Vì vậy, nếu chúng ta bị ràng buộc bởi một cuộc suy thoái, nó sẽ có hình dạng như thế nào?

Tell nói: "Tôi nghĩ rằng chúng ra sẽ có sự phục hồi hình chữ U. Đây là điều mà chúng ta không thấy trong một thời gian dài".

Suy thoái hình chữ U báo hiệu một sự suy giảm mạnh, với một khoảng thời gian dài vật lộn ở đáy trước khi phục hồi. Đây là cuộc suy thoái đau đớn kéo dài 1 hoặc 2 năm và do một số yếu tố trùng hợp gây ra.

Lạm phát đình trệ, cuộc khủng hoảng dầu mỏ và chính sách stop-and-go của Fed trong giai đoạn năm 1973-1975 đã gây ra suy thoái kéo dài theo hình chữ U.

Simon Johnson, cựu kinh tế trưởng tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đã so sánh kiểu suy thoái này giống như bị mắc kẹt trong bồn tắm. Ông nói: "Bạn đi vào. Bạn ở yên đó. Hai bên trơn trượt. Bạn biết đấy, có thể có một số thứ gập ghềnh ở phía dưới, nhưng bạn không thể ra khỏi bồn tắm trong một thời gian dài".

Ông Tell cho biết nền kinh tế cần phải tăng trưởng chậm lại một thời gian trước khi lực lượng lao động và số lao động thất nghiệp trở lại mức bình thường. Khi điều đó cuối cùng xảy ra, mọi thứ sẽ trở lại bình thường, nhưng có thể phải mất một vài năm.

Suy thoái hình chữ V giống như âm thanh của chính chữ cái này. Một sự sụt giảm mạnh, nhìn rõ đáy và sau đó là một đường nghiêng đi lên dứt khoát. Loại phục hồi nhanh chóng và hoàn toàn được cho là kịch bản khả quan nhất khi nói đến suy thoái. Đôi khi việc rơi vào suy thoái còn dốc hơn việc leo lên để hướng đến sự phục hồi, giống như Logo của hãng Nike.

Hình chữ V thường đại diện cho sự phục hồi sau suy thoái trên những cú sốc xảy ra một lần. Ví dụ như cuộc suy thoái liên quan đến Covid-19 năm 2020 kéo dài 2 tháng.

Chiến lược gia Lebovitz hy vọng rằng nếu có suy thoái, mọi thứ sẽ diễn ra như hình chữ V và chỉ kéo dài trong vài quý. Một trong những điều mà Lebovitz luôn tìm kiếm và cố gắng đánh giá là một sự mất cân bằng nào đó.

Ông cho biết sự mất cân bằng từ việc định giá cổ phiếu trong thời kỳ bong bóng công nghệ và sự mất cân bằng về nhà ở xuất hiện ngay trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Lebovitz nhấn mạnh rằng khi nhìn vào nền kinh tế hiện nay, ông không thấy có sự mất cân đối nào đáng kể dẫn đến sự suy thoái nghiêm trọng của nền kinh tế. Theo ông, cuộc suy thoái tiếp theo sẽ tương đối nhẹ.

Lebovitz khuyến nghị các nhà đầu tư nên tiếp tục nắm giữ trong vòng 12 đến 18 tháng tới. Ông khuyên rằng họ chỉ nên bán khi khoản đầu tư đã giảm 20%. Tuy nhiên, họ nên coi đây là cơ hội cân bằng lại danh mục đầu tư của mình. 

Hình chữ W tượng trưng cho cuộc suy thoái kép đáng sợ. Điều này xảy ra khi một nền kinh tế vượt ra khỏi cuộc suy thoái để phục hồi và ngay sau đó lại rơi vào một cuộc suy thoái khác. Sự phục hồi hình W đặc biệt gây đau đớn cho các nhà đầu tư, những người quay trở lại vì họ tin tưởng rằng thị trường phục hồi trước khi giảm mạnh xuống một đáy khác.

Năm 1980, nền kinh tế có một cuộc suy thoái ngắn hạn và phục hồi trong 6 tháng. Sau đó là một đợt suy thoái kéo dài 16 tháng suốt từ giữa những năm 1981 đến cuối năm 1982.

Một số nhà phân tích cho rằng, nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) không đủ quyết liệt trong việc tăng lãi suất, điều này có thể xảy ra một lần nữa.

Một cuộc suy thoái hình chữ L hay còn gọi là cuộc suy thoái "cây gậy khúc côn cầu" là điều mà các nhà kinh tế học muốn tránh bằng mọi giá. Điều này có nghĩa là sự sụt giảm tăng trưởng diễn ra trong một thời gian rất dài. Và khi ấy, nền kinh tế thường vượt ra khỏi lãnh thổ chữ 'R' (Recession – Suy thoái) sang lãnh thổ của chữ 'D' (Depression – Khủng hoảng).

Tình trạng này thường có nghĩa là một số lượng lớn công nhân vẫn thất nghiệp trong một khoảng thời gian dài và tư liệu sản xuất đang ở trạng thái để không.

Cuộc đại suy thoái vào thập niên 1930 có hình chữ L. Một số nhà kinh tế cho rằng cuộc Đại suy thoái vào cuối những năm 2000 cũng như vậy. Phải mất 6 năm sau cuộc khủng hoảng, GDP mới trở lại bằng mức năm 2007. Một số người gọi đó là "sự phục hồi thịt nướng": thấp và chậm.

Sự phục hồi hình chữ K là tình trạng xảy ra khi các lĩnh vực riêng biệt phục hồi sau suy thoái kinh tế với tốc độ khác nhau. Một số lĩnh vực của xã hội có thể có sức tăng trưởng mới trong khi những lĩnh vực khác tiếp tục bị tụt lại phía sau.

Những thay đổi này thường được xác định bằng sự khác biệt về công nghiệp, sự giàu có, địa lý. Sự thay đổi ngày càng trầm trọng hơn bởi tỷ lệ thu nhập và bất bình đẳng giàu nghèo gia tăng.

Mặc dù sự phục hồi của suy thoái kinh tế năm 2020 có thể được mô tả theo hình chữ V, nhiều người chỉ ra rằng nó thực sự phục hồi theo hai chiều hướng giống chữ K. Ví dụ, các gia đình người da đen và gốc Tây Ban Nha có thu nhập thấp chứng kiến tiền tiết kiệm của họ bốc hơi nhanh nhất trong thời kỳ đại dịch.

Nhiều người là nhân viên văn phòng có thể nhanh chóng phục hồi sau cuộc suy thoái năm 2020, khi chính phủ đưa ra các khoản kích thích thanh toán, cổ phiếu và nhà tăng giá. Những người không có tiền tiết kiệm và làm các công việc dịch vụ thì tiếp tục phải chịu ảnh hưởng.

Theo dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), những nhân viên nhận mức lương thấp nhất có nguy cơ mất việc làm cao nhất trong hầu hết các lĩnh vực của nền kinh tế ở giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2021.

Các nhà kinh tế tại BLS viết rằng: "Các cơ sở có mức lương trung bình thấp nhất và những người lao động có thu nhập thấp nhất đã phải chịu những gánh nặng của cuộc suy thoái do đại dịch Covid-19 gây ra. Họ đều là những người đầu tiên chứng kiến sự sụt giảm việc làm mạnh nhất khi kinh tế bắt đầu suy thoái và cũng là đối tượng có sự phục hồi việc làm sau đó chậm nhất".

Tham khảo CNN