Kỳ tích của 1 'trùm nông nghiệp' ĐNÁ: Xây trang trại trong nhà cao nhất thế giới, công suất 2.000 tấn rau/năm, robot tự gieo hạt, chỉnh nhiệt

Trang trại trong nhà cao nhất thế giới vừa chính thức đi vào hoạt động tại Singapore, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường tự chủ lương thực của quốc đảo có diện tích canh tác hạn chế. Công ty khởi nghiệp vận hành dự án đặt cược rằng phát triển nông nghiệp theo chiều dọc, thay vì mở rộng theo chiều ngang, sẽ là lời giải cho bài toán không gian.

Cơ sở này do Greenphyto - một startup địa phương - vận hành, ứng dụng mô hình nông nghiệp thẳng đứng kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và robot nhằm tối ưu hóa hiệu suất sản xuất. Greenphyto cho biết trang trại cao 23,3 mét, hiện là cơ sở nông nghiệp trong nhà cao nhất thế giới.

Với quy mô này, trang trại có khả năng trồng đồng thời khoảng 1,2 triệu cây rau diếp, đạt công suất lên tới 2.000 tấn mỗi năm. Theo truyền thông địa phương, Greenphyto đã đầu tư khoảng 80 triệu đô la Singapore (tương đương 63,3 triệu đô la Mỹ) cho dự án.

Đây là cơ sở sản xuất quy mô lớn đầu tiên của Greenphyto . Rau củ thu hoạch tại đây sẽ được phân phối qua các hệ thống siêu thị và kênh bán hàng trực tuyến trong nước.

Được thành lập từ năm 2014, Greenphyto dành hơn một thập kỷ chuẩn bị cho dự án này. Người sáng lập kiêm CEO Susan Chong - một doanh nhân từng thành công trong lĩnh vực sản xuất bao bì thân thiện với môi trường - đã lựa chọn nông nghiệp làm hướng đi tiếp theo.

“An ninh lương thực sẽ là vấn đề then chốt trong tương lai,” bà Chong phát biểu tại lễ khai trương trang trại hồi đầu tháng này. Sự tham dự của Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam cho thấy kỳ vọng lớn của chính phủ đối với mô hình này.

Dù vậy, những nỗ lực phát triển trang trại trong nhà tại Singapore trước đây không phải lúc nào cũng thành công. Kể từ giữa thập niên 2010, nhiều dự án nông nghiệp thẳng đứng đã được triển khai nhưng gặp trở ngại lớn về chi phí vận hành. Trong vài năm gần đây, không ít mô hình tương tự, kể cả tại Mỹ và châu Âu, buộc phải thanh lý hoặc tạm dừng hoạt động.

Chính những thách thức này đã thúc đẩy Greenphyto phát triển hệ thống kiểm soát độc quyền, nhằm tối ưu hóa mức tiêu thụ nước và điện, đồng thời nâng cao hiệu quả thông qua tự động hóa. Nhiệt độ và độ ẩm trong trang trại được AI điều khiển, cây con được gieo trồng bằng robot, còn phân tích hình ảnh được sử dụng để theo dõi quá trình sinh trưởng, đảm bảo chất lượng trong sản xuất quy mô lớn.

Greenphyto cho biết mô hình canh tác theo chiều dọc có thể mang lại năng suất cao gấp 45 lần trên mỗi hecta so với nông nghiệp truyền thống.

Không chỉ riêng Greenphyto , nhiều doanh nghiệp khác tại Singapore cũng đang theo đuổi mục tiêu nâng cao hiệu quả và mở rộng quy mô nông nghiệp trong nhà. Startup Artisan Green, chẳng hạn, đã hợp tác với tập đoàn công nghiệp Siemens (Đức) để phát triển hệ thống điều khiển và vận hành, sử dụng công thức dinh dưỡng được “may đo” cho từng loại rau, qua đó giảm lượng nước và phân bón tiêu thụ. Công ty này hiện đang lên kế hoạch mở rộng cơ sở vật chất.

Singapore hiện phụ thuộc vào nhập khẩu tới 90% lượng thực phẩm tiêu thụ, khiến bài toán tự chủ lương thực trở nên cấp thiết. Tháng 11/2025, chính phủ nước này đặt mục tiêu mới: đến năm 2035, sản xuất trong nước 20% lượng chất xơ - bao gồm rau củ - phục vụ nhu cầu nội địa. Điều này được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của các trang trại trong nhà.

Theo công ty nghiên cứu Kings Research (UAE), quy mô thị trường nông nghiệp trong nhà toàn cầu năm 2023 đạt khoảng 2,3 tỷ đô la Mỹ. Riêng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, bao gồm Singapore, Trung Quốc và Nhật Bản, chiếm khoảng 800 triệu đô la, tương đương 36%. Thị trường này được dự báo sẽ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, với quy mô dự kiến vượt 1,5 tỷ đô la vào năm 2031.

Tuy nhiên, cạnh tranh về giá cả và tiếp thị vẫn là thách thức lớn. Chuỗi siêu thị FairPrice của Singapore hiện niêm yết bông cải xanh do Greenphyto trồng với giá 3,95 đô la Singapore cho gói 200 gram - cao hơn hơn gấp đôi so với sản phẩm cùng loại nhập khẩu từ Trung Quốc.

Song song với thị trường nội địa, Greenphyto cũng hướng tới mở rộng ra quốc tế. Công ty đã được cấp bằng sáng chế cho hệ thống trồng trọt của mình tại hơn 30 quốc gia, trong đó có Úc, Trung Quốc và Nhật Bản. “Đối với chúng tôi, bước tiếp theo là toàn cầu hóa,” bà Chong cho biết.

Theo: Nikkei Asia, CNBC