Lãi vay tín chấp từ 20 - 45%/năm
PV Thanh Niên liên lạc với nhân viên Công ty Tài chính TNHH Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng SMBC (FE Credit) hỏi vay tín chấp tiền mặt và người này cho biết với số tiền vay 90 triệu đồng thì mỗi một triệu đồng sẽ có mức lãi 24.000 đồng/tháng (tương đương 2,4%/tháng). Vay 100 triệu đồng thì tiền lãi mỗi tháng vào khoảng 2,4 triệu đồng. Trong thời gian trả nợ 36 tháng thì bình quân mỗi tháng sẽ trả gốc, lãi, bảo hiểm hơn 5,34 triệu đồng. Trong trường hợp khách trả nợ trước hạn thì phí phạt là 8% trên số dư nợ. Tất cả các giao dịch đăng ký vay được thực hiện qua ứng dụng (app) của công ty nên người vay cần tải về và được hướng dẫn cách sử dụng. Tham khảo trên website Công ty tài chính MTV Home Credit, lãi suất vay từ 0,75%/tháng (tương đương 9%/năm) và lãi suất phẳng tối đa 33,94%/năm. Dẫn ví dụ khách hàng vay 60 triệu đồng trong 12 tháng, với lãi suất phẳng 20,22%/năm, tổng số tiền cần thanh toán là hơn 71,97 triệu đồng (đã bao gồm các loại phí, trừ phí bảo hiểm không bắt buộc, phí chuyển tiền và phí trả nợ trước thời hạn).
Ngân hàng tăng lãi suất cho vay tiêu dùng, thẻ tín dụng
Ảnh: Ngọc Thắng
Từ cuối năm 2025 đến nay, các công ty tài chính có xu hướng tăng nhẹ lãi suất trong bối cảnh chi phí vốn gia tăng. Cụ thể, vào thời điểm tháng 12.2025, cho vay tiêu dùng bằng tiền mặt, mua xe, học phí cho con, vé máy bay... theo hình thức tín chấp có lãi suất vay dao động trong khoảng 18 - 45%/năm. Sang đến tháng 3.2026, mặt bằng này được điều chỉnh lên khoảng 20 - 45%/năm.
Ngoài các công ty tài chính, các ngân hàng thương mại (NHTM) cũng tăng lãi suất cho vay tiêu dùng, thẻ tín dụng lên cao hơn trước. Cụ thể, với vay mua nhà, mua xe có thế chấp, lãi suất dao động từ 8 - 14%/năm. Đối với hình thức tín chấp thông qua thẻ tín dụng, lãi suất tăng thêm khoảng 3 - 4% so với năm ngoái. Những khách hàng sử dụng thẻ tín dụng không thanh toán dư nợ đúng hạn (không tính lãi trong 45 - 55 ngày) tại các nhà băng như Agribank, Vietcombank, ACB, Sacombank… chịu mức lãi từ 15 - 35%/năm.
Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư nợ cho vay tiêu dùng tính đến cuối năm 2025 đạt khoảng 3 triệu tỉ đồng, chiếm hơn 20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Riêng dư nợ cho vay tiêu dùng trên địa bàn TP.HCM và Đồng Nai tính đến cuối tháng 1.2026 đạt khoảng 1,57 triệu tỉ đồng, chiếm 26,9% tổng dư nợ tín dụng, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm 2025. Theo đánh giá của Công ty FinGroup, tiềm năng tín dụng tiêu dùng VN còn rất lớn. Quy mô tín dụng tiêu dùng của VN hiện mới tương đương hơn 10% GDP, thấp hơn đáng kể so với nhiều nền kinh tế trong khu vực như Hàn Quốc (hơn 40% GDP) hay Hồng Kông với trên 20%.
Xu hướng tăng vẫn tiếp tục
Tại dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư số 39/2016 về hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng, NHNN đề xuất tăng hạn mức khoản vay nhỏ từ 100 triệu đồng lên 400 triệu đồng, đồng thời bỏ trần 100 triệu đồng đối với các khoản vay thực hiện hoàn toàn trực tuyến. Điều này có nghĩa hạn mức vay tín chấp có thể lên đến 400 triệu đồng. Chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu cho rằng quy định này nếu được thông qua sẽ đáp ứng nhu cầu khách hàng tốt hơn. Tuy nhiên, phía NH cũng phải quản trị rủi ro chặt chẽ hơn. Bởi một khoản tín dụng tiêu dùng mất vốn thì NH, công ty tài chính cần cho vay 5 khoản mới với lợi suất 20% để bù đắp cho rủi ro này. Chính vì vậy, khi quản trị rủi ro không tốt, lãi vay tiêu dùng sẽ tăng lên. "Hiện nay, các NH, công ty tài chính đang gặp khó khăn trong vấn đề huy động vốn. Điều này lý giải cho việc lãi suất vay tiêu dùng tăng lên từ năm ngoái đến nay. Thông thường lãi suất cho vay tiêu dùng thường được phản ánh ngay khi lãi suất huy động tăng lên", ông Hiếu lý giải.
Trong một báo cáo mới đây, Công ty chứng khoán MB (MBS) cho rằng dù lãi suất tiết kiệm tăng nhưng tốc độ tăng trưởng huy động vẫn chậm, chênh lệch giữa tăng trưởng huy động và tín dụng tiếp tục đẩy lãi suất huy động lên cao, đặc biệt tại nhóm NHTM quy mô vừa và nhỏ, từ đó ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất cho vay trung bình toàn ngành trong nửa đầu năm 2026. Tăng trưởng tín dụng liên tục tăng cao so với huy động trong 2 năm nới lỏng tiền tệ khiến áp lực thanh khoản của toàn hệ thống căng thẳng. Lãi suất liên NH duy trì ở mức cao và có lúc vọt lên trên 17% cho thấy áp lực thanh khoản lớn khi huy động của toàn hệ thống vẫn khá khó khăn. Áp lực tỷ giá cùng với tăng trưởng tín dụng cao đi kèm với diễn biến tích cực của thị trường tài sản như vàng, chứng khoán khiến huy động tiền gửi trong dân cư bị chậm đi. Xu hướng này vẫn sẽ tiếp diễn trong 6 tháng đầu năm 2026 dù lãi suất huy động đã có mức tăng rất nhanh và vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Các NH dự kiến sẽ tiếp tục đẩy mạnh lãi suất huy động nhằm bù đắp thanh khoản cho các khoản vay trung dài hạn khi không thể phụ thuộc quá nhiều vào thị trường liên NH.
Dự báo lãi suất trong thời gian tới, MBS cho rằng lãi suất huy động sẽ tiếp tục tăng trong những tháng đầu năm 2026, trong đó, lãi suất huy động nhóm NHTM tư nhân có thể tăng 2 - 2,5% so với cuối năm 2025, trong khi nhóm NHTM quốc doanh tăng nhẹ hơn khoảng 1 - 1,5%. Cơ cấu danh mục cho vay toàn ngành chứng kiến sự tăng lên đáng kể từ các khoản vay trung dài hạn so với cho vay ngắn hạn. Nợ trung hạn và dài hạn cuối 2025 tăng lần lượt 27,3% và 26,5% so với đầu năm trong khi nợ ngắn hạn toàn ngành chỉ tăng 14% so với đầu năm. Do đó, MBS cho rằng mặt bằng lãi suất trong năm 2026 sẽ cao hơn so với năm 2025 do tác động từ lãi suất thả nổi của các khoản vay trung dài hạn, đồng nghĩa lãi suất cho vay mới cao hơn. Trong nửa đầu năm 2026, lãi suất cho vay gặp áp lực từ việc kiểm soát tín dụng toàn ngành và vào lĩnh vực bất động sản nhưng được bù đắp bởi tác động của việc huy động chậm, khiến chi phí vốn tạm thời chưa phản ứng với mặt bằng lãi suất huy động cao. Nửa cuối năm 2026, các NH sẽ đẩy mạnh huy động nhằm bù đắp thanh khoản tích cực hơn nhưng đồng thời lãi suất cho vay cũng sẽ nhích dần theo đà tăng của lãi suất huy động.
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3, Phó thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết gần đây mặt bằng lãi suất có sức ép tăng cao do tác động của nhiều yếu tố. Trong đó, huy động vốn toàn hệ thống tổ chức tín dụng có thể bị ảnh hưởng và cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác, dẫn đến lãi suất tiền gửi có xu hướng tăng từ cuối năm 2025 sau một thời gian duy trì ổn định. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động vốn cho thấy cầu vốn tín dụng ở mức cao nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số. NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình kinh tế thế giới và trong nước để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.