
Ảnh minh họa
Một giống lúa do doanh nghiệp Trung Quốc phát triển đang được mở rộng tại Nigeria, giúp một số nông dân nâng năng suất từ khoảng 2 tấn lên 7,5-8 tấn/ha. Đằng sau câu chuyện về giống cây trồng năng suất cao là mô hình hợp tác nông nghiệp mà Bắc Kinh đang triển khai tại nhiều quốc gia châu Phi.
Ngay bên ngoài thủ đô Abuja của Nigeria, người dân địa phương thường gọi Green Agriculture West Africa Limited (Gawal) là nơi cung cấp những giống lúa "thần kỳ" của Trung Quốc.
Ahmed Yusuf, một nông dân 42 tuổi, từng chỉ thu được khoảng 2 tấn lúa /ha. Sau hơn một thập kỷ sản xuất, năng suất thấp khiến ông đứng trước nguy cơ phải bỏ nghề.
Sau khi sử dụng giống lúa R1 của Gawal, Yusuf cho biết năng suất đã tăng hơn 3 lần trong khi lượng công sức bỏ ra gần như không thay đổi.
"Nhờ giống cây trồng mới này, tôi có thể duy trì hoạt động kinh doanh", ông nói.
Gawal là liên doanh giữa Yuan Longping High-Tech Agriculture, có trụ sở tại Trường Sa, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, và Tập đoàn CGCOC có trụ sở tại Bắc Kinh. Thành lập năm 2006, doanh nghiệp này tập trung phát triển giống cây trồng, cung cấp máy móc, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ sản xuất nông nghiệp tại Nigeria.
Một trong những dự án đáng chú ý là trang trại trình diễn rộng khoảng 2.000 ha tại bang Kebbi, phía tây bắc Nigeria. Nơi đây cung cấp hạt giống và đào tạo cho hơn 5.000 nông dân trồng lúa quy mô nhỏ, đồng thời giới thiệu các phương pháp canh tác và thiết bị mới.
Theo Gawal, giống R1 được đưa vào sử dụng từ năm 2017, có khả năng kháng bệnh và thích nghi với nhiều điều kiện địa hình, với năng suất khoảng 7,5-8 tấn/ha.
Một số giống khác như Faro 69 và Faro 70 được doanh nghiệp giới thiệu có năng suất cao hơn, khoảng 11-13 tấn/ha.
Nigeria đang có nhu cầu lớn đối với các giống lúa năng suất cao khi sản lượng trong nước vẫn chưa đáp ứng đủ tiêu thụ. Theo số liệu từ ngân hàng trung ương Nigeria được dẫn lại, nước này tiêu thụ khoảng 10,5 triệu tấn gạo mỗi năm, trong khi sản lượng nội địa vào khoảng 7 triệu tấn.
Xu Guoxin, thành viên nhóm phát triển giống R1 gồm 6 chuyên gia Trung Quốc và 2 chuyên gia Nigeria, tới Nigeria từ năm 2014. Ông cho rằng quốc gia Tây Phi này có tiềm năng lớn nhờ diện tích đất và dân số đông, nhưng vẫn cần thêm giống cây trồng chất lượng, công nghệ và phương thức canh tác hiện đại.
Hoạt động của Gawal nằm trong mạng lưới hợp tác nông nghiệp mà Trung Quốc đang triển khai tại nhiều quốc gia châu Phi. CGCOC hiện tham gia các chương trình tại Burkina Faso, Ethiopia, Guinea và Zimbabwe. Trung Quốc cũng có các dự án nông nghiệp tại hơn 10 quốc gia trong khu vực, trong đó có các mô hình được gọi là "nông trại hữu nghị" tại Mozambique và Tanzania.
Mô hình này kết hợp cung cấp giống, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và máy móc với các trang trại trình diễn. Thay vì chỉ cung cấp đầu vào, các dự án hướng tới việc hình thành chuỗi sản xuất từ trang trại đến chế biến và thị trường.
Trang trại của Gawal tại Abuja cũng được sử dụng để giới thiệu máy móc nông nghiệp . Hàng trăm động cơ máy kéo nhập khẩu được trưng bày và cung cấp cho nông dân Nigeria.
Với Nigeria, việc đưa các giống lúa năng suất cao và cơ giới hóa vào sản xuất đang được kỳ vọng giúp thu hẹp khoảng cách giữa sản lượng và nhu cầu tiêu thụ. Tuy nhiên, thách thức nằm ở việc mở rộng những công nghệ này từ các trang trại trình diễn sang hàng triệu nông hộ nhỏ, đồng thời xây dựng hệ thống tiêu thụ và chế biến đủ khả năng hấp thụ sản lượng tăng thêm.