Ông Đặng Ngọc Minh - Phó Cục trưởng Cục Thuế.
Tại Hội thảo “Quản lý thuế theo dòng tiền: Kinh doanh an tâm, thuế minh bạch” do Cục Thuế phối hợp với Báo Tiền Phong tổ chức, ông Đặng Ngọc Minh - Phó Cục trưởng Cục Thuế chia sẻ, trong thời gian tới, cơ quan thuế sẽ lấy dữ liệu hóa đơn điện tử làm trung tâm để đối chiếu với các dòng tiền khác của người nộp thuế , từ đó xác định nghĩa vụ thuế thực tế phát sinh, phân tích rủi ro và thực hiện kiểm tra nếu cần thiết.
Theo ông Minh, hiện nay nhiều hoạt động kinh doanh được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số, các giao dịch phát sinh nhanh, quy mô lớn và có tính xuyên biên giới. Trong bối cảnh đó, nếu chỉ dựa vào phương thức quản lý truyền thống chủ yếu thông qua kê khai thuế , hồ sơ kế toán và công tác hậu kiểm thì trong một số trường hợp chưa phản ánh đầy đủ bản chất giao dịch kinh tế.
Lãnh đạo Cục Thuế cho biết những năm qua, ngành Thuế đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hiện đại hóa công tác quản lý như áp dụng hóa đơn điện tử , hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trên toàn quốc; xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quy trình quản lý; triển khai Cổng thông tin dành cho nhà cung cấp nước ngoài; chuyển đổi cơ chế quản lý hộ kinh doanh từ khoán sang kê khai; đồng thời tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành và tổ chức liên quan.
“Việc triển khai hóa đơn điện tử đã tạo ra một nguồn dữ liệu rất lớn về các giao dịch kinh tế trong toàn bộ nền kinh tế. Nguồn dữ liệu này sẽ cơ bản đầy đủ và đáp ứng cho công tác quản lý nếu người nộp thuế tuân thủ và thực hiện đúng quy định”, ông Minh nói.
Theo lãnh đạo ngành Thuế, trong thời gian tới, dữ liệu hóa đơn điện tử sẽ được sử dụng làm nền tảng để so sánh, đối chiếu với các dòng tiền khác của người nộp thuế nhằm xác định nghĩa vụ thuế thực tế phát sinh, phân tích rủi ro và phục vụ công tác kiểm tra trong trường hợp cần thiết.
Ông Minh cho biết thêm, trong chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030, ngành Thuế đặt mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, minh bạch, hiệu quả, lấy dữ liệu làm nền tảng và lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.
Để triển khai hiệu quả công tác quản lý thuế theo dòng tiền, cơ quan thuế sẽ cần cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin thường xuyên, tự động, theo thời gian thực với các đơn vị như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các ngân hàng thương mại, trung gian thanh toán, đơn vị vận chuyển…
Theo ông Minh, khi dữ liệu hóa đơn kết hợp với thông tin dòng tiền từ nhiều nguồn khác nhau sẽ hình thành một “hệ sinh thái” dữ liệu, giúp cơ quan quản lý phát hiện sớm rủi ro, xác định nghĩa vụ thuế thực tế phát sinh, đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch của nền kinh tế và tạo môi trường kinh doanh công bằng hơn.
Bên cạnh đó, ông Đặng Ngọc Minh cho biết thời gian qua ngành Thuế đã tham mưu Chính phủ, Quốc hội sửa đổi nhiều chính sách lớn, đặc biệt là Luật Quản lý thuế cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 tới. Theo ông, tinh thần xuyên suốt là thúc đẩy chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính và giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
“Một trong những mục tiêu quan trọng là hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân, nhất là hộ kinh doanh , từng bước tham gia môi trường kinh doanh hiện đại, minh bạch hơn. Chúng tôi muốn khuyến khích, hỗ trợ hộ kinh doanh đi vào trật tự kinh doanh trong một nền kinh doanh văn minh và hiện đại”, ông Minh nhấn mạnh.
Lãnh đạo Cục Thuế cho biết hiện cơ quan thuế không còn quản lý theo phương thức thủ công như trước đây mà chuyển mạnh sang quản lý bằng dữ liệu. Từ năm 2021 đến nay, hệ thống hóa đơn điện tử đã hình thành kho dữ liệu lớn ghi nhận gần như toàn bộ giao dịch của nền kinh tế, đồng thời kết nối với dữ liệu ngân hàng, sàn thương mại điện tử và các trung gian thanh toán.
Theo ông Minh, hiện ngành Thuế đã nắm thông tin khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu tài khoản cá nhân. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu rủi ro lớn, giao dịch bất thường hoặc nghi vấn trốn thuế , rửa tiền, ngân hàng sẽ phối hợp cung cấp thông tin theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, ông cũng khẳng định cơ quan thuế không giám sát mọi giao dịch cá nhân một cách máy móc. Ngành Thuế hiện đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu và chỉ tập trung vào các trường hợp có rủi ro thực sự.
“Nếu một cá nhân có cả giao dịch kinh doanh và giao dịch sinh hoạt trong cùng tài khoản thì cơ quan thuế vẫn có thể phân tích, đối chiếu và xem xét trên cơ sở giải trình. Điều quan trọng nhất vẫn là minh bạch”, ông Minh nói.
Theo lãnh đạo ngành Thuế, việc quản lý theo dòng tiền không chỉ phục vụ công tác thuế mà còn giúp hộ kinh doanh nâng cao hiệu quả quản trị, theo dõi doanh thu, chi phí, dòng tiền và khả năng phát triển lâu dài thông qua các phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn, kế toán và dòng tiền.