Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa đã nêu ý tưởng thu phí các tàu thuyền đi qua eo biển Malacca, nhằm tận dụng tối đa vị trí chiến lược của nước này trên các tuyến thương mại và năng lượng toàn cầu.
Phát biểu tại một hội thảo ở Jakarta ngày 22/4, ông Purbaya cho biết ý tưởng này phù hợp với chỉ thị của Tổng thống Prabowo Subianto rằng Indonesia không nên coi mình là một “quốc gia ngoại vi” mà là một “nhân tố chủ chốt” của kinh tế toàn cầu.
“Như tổng thống đã chỉ đạo, Indonesia không phải là một quốc gia ngoại vi. Chúng ta nằm trên tuyến thương mại và năng lượng chiến lược toàn cầu, vậy mà tàu thuyền vẫn đi qua eo biển Malacca mà không bị thu phí. Tôi không chắc điều đó đúng hay sai”, ông Purbaya nói.
Eo biển này nằm giữa đảo Sumatra của Indonesia và bán đảo Malaysia, đồng thời tiếp giáp với Singapore ở phía nam. Với chiều dài khoảng 805 km, Malacca là con đường ngắn nhất để tàu thuyền di chuyển giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
Theo nhiều thống kê quốc tế, mỗi năm có hơn 60.000 lượt tàu thương mại đi qua eo biển này, chiếm khoảng 1/4 lưu lượng vận tải biển toàn cầu. Đặc biệt, gần 30% tổng giá trị thương mại hàng hải thế giới phải đi qua Malacca. Với quy mô và tầm ảnh hưởng đó, tuyến đường này thường được so sánh về mức độ quan trọng với 2 tuyến vận tải chiến lược khác của thế giới là Suez và Panama.
Bên cạnh đó, Malacca còn được xem là eo biển nhộn nhịp thứ 2 thế giới, sau Hormuz.
Ông Purbaya cho biết ý tưởng lấy cảm hứng từ kế hoạch của Iran về việc thu phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz. Eo biển Hormuz nối liền Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, là nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu khí của thế giới.
Theo ông Purbaya, việc áp dụng cách làm tương tự ở eo biển Malacca có thể tạo ra giá trị kinh tế đáng kể thông qua sự hợp tác giữa 3 quốc gia ven biển.
“Iran đang lên kế hoạch thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz. Nếu chia eo biển Malacca thành ba phần – Indonesia , Malaysia và Singapore – thì số tiền thu được có thể khá lớn. Đoạn eo biển của chúng ta là lớn nhất và dài nhất”, bộ trưởng Malaysia nói.
Tuy nhiên, ông Purbaya nhấn mạnh rằng việc thực hiện chính sách như vậy sẽ không hề đơn giản. Bất kỳ khoản phí nào cũng cần có sự đồng thuận của Malaysia và Singapore, 2 quốc gia cũng có chung lãnh thổ dọc theo eo biển Malacca.
Theo ông, dù Indonesia kiểm soát phần lớn khu vực, chính sách này không thể được quyết định đơn phương do liên quan đến lợi ích xuyên biên giới.
“Singapore nhỏ, Malaysia cũng tương tự, có lẽ chúng ta có thể chia đôi. Nhưng giá mà mọi thứ đơn giản như vậy, thực tế lại không phải. Vì thế, với mọi nguồn lực, chúng ta không nên suy nghĩ phòng thủ mà cần chủ động hơn, nhưng theo cách có tính toán”, Bộ trưởng Tài chính Indonesia nói.
Trước vấn đề này, Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan cho biết các tuyến đường vận chuyển qua eo biển Malacca và Singapore phải luôn mở cho tất cả các tàu thuyền. Ông nhấn mạnh rằng Singapore sẽ không ủng hộ bất kỳ nỗ lực nào nhằm hạn chế các tuyến đường này.
Bộ trưởng Giao thông Vận tải Malaysia, ông Anthony Loke, hôm ngày 21/4 cũng bày tỏ quan điểm tương tự khi tham dự Tuần lễ Hàng hải Singapore 2026 tại Trung tâm Hội nghị Suntec. Ông cho biết Malaysia vẫn cam kết đảm bảo tự do hàng hải và quá cảnh qua eo biển Malacca.
Theo CNA