Quy mô của gói ngân sách bổ sung này đạt khoảng 3.000 tỷ yên, tương đương 19 tỷ USD, tương đương dự đoán của thị trường. Tuy nhiên, gói hỗ trợ được đưa ra trong bối cảnh Nhật Bản vẫn phải chật vật đối phó với giá năng lượng cao, chi phí trợ cấp gia tăng và đồng yên yếu.
Quyết định này cũng trái ngược với lập trường trước đó của Thủ tướng Sanae Takaichi khi bà từng khẳng định Nhật Bản không cần chi tiêu thêm. Dù vậy, bà Takaichi cho biết tổng lượng trái phiếu phát hành trong năm dương lịch 2026 sẽ giữ nguyên so với kế hoạch ngân sách ban đầu.
Thủ tướng Takaichi đã nỗ lực xoa dịu nỗi lo ngại của giới đầu tư khi tuyên bố gói chi tiêu bổ sung này sẽ được tài trợ bằng việc phát hành trái phiếu bù đắp thâm hụt. Mặc dù vậy, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm vẫn tăng lên mức 2,809% vào ngày 20/5 vừa qua. Đây là mức lợi suất cao nhất của kỳ hạn này kể từ năm 1996. Đà tăng xuất hiện ngay sau khi có các thông tin cho rằng chính phủ có thể phát hành nợ mới để tài trợ cho gói ngân sách.
Chuyên gia Jesper Koll tại công ty dịch vụ tài chính Monex Group có trụ sở tại Tokyo nhận định thị trường trái phiếu rất nhạy bén và không dễ bị đánh lừa. Ông Koll khẳng định chính phủ không thể tăng chi tiêu mà không làm tăng nợ.
Việc Thủ tướng Takaichi sử dụng khung thời gian theo năm dương lịch để tính toán lượng trái phiếu cũng đang thu hút sự chú ý từ các chuyên gia kinh tế. Ông Koll lưu ý rằng từ trước đến nay không có ai tại Nhật Bản hoạch định chính sách dựa trên năm dương lịch, vì năm tài chính của nước này luôn kết thúc vào ngày 31/3. Chuyên gia này nhấn mạnh đây chính là một dấu hiệu cảnh báo rủi ro đáng ngại đối với thị trường.
Bên cạnh việc lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm nhảy vọt lên mức cao nhất trong bốn thập kỷ, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Nhật Bản cũng đã vượt mốc 4%.
Diễn biến này phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng của giới đầu tư về rủi ro tài khóa lẫn áp lực lạm phát. Chuyên gia phân tích cổ phiếu châu Á Louis Chua tại ngân hàng Julius Baer cho biết những diễn biến gần đây bao gồm căng thẳng kéo dài tại Trung Đông, giá hàng hóa neo cao và chi phí trợ cấp nhiên liệu gia tăng đã khiến thị trường trái phiếu lo ngại về tình hình tài khóa của Nhật Bản.
Theo ông Koll, các nhà đầu tư có thể sẽ tin tưởng hơn nếu chính phủ công khai thông báo một gói ngân sách trị giá 10.000 tỷ yên và được tài trợ bằng trái phiếu . Ngược lại, việc đưa ra một gói kích thích nhỏ hơn nhưng lại đi kèm với những lời đảm bảo không phát hành thêm nợ sẽ không thể tạo được niềm tin cho thị trường.
Tuy nhiên, không phải tất cả các chuyên gia đều coi gói ngân sách này là một yếu tố gây bất ổn cho nền kinh tế. Ông Krishna Bhimavarapu, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của quỹ State Street Investment Management cho biết tổ chức này vẫn giữ lập trường lạc quan về cấu trúc nền kinh tế và thị trường Nhật Bản.
Chuyên gia này nhận định gói ngân sách bổ sung này nhằm hỗ trợ các hộ gia đình trước áp lực giá năng lượng từ xung đột Iran. Do đó, gói hỗ trợ này vẫn nhất quán với triết lý điều hành của Thủ tướng Takaichi.
Các số liệu kinh tế gần đây của Nhật Bản cũng đang củng cố cho quan điểm tích cực này. Nền kinh tế Nhật Bản đã tăng trưởng với tốc độ 2,1% trong quý đầu tiên, với GDP thực tăng 0,5% so với quý trước đó. Kim ngạch xuất khẩu trong tháng 4 cũng tăng tới 14,8% so với cùng kỳ năm ngoái nhờ vào hoạt động xuất khẩu chất bán dẫn mạnh mẽ và nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Ngay cả ông Koll cũng nhìn thấy tiềm năng tăng trưởng liên tục của thị trường chứng khoán Nhật Bản nhờ vào làn sóng tái cấu trúc doanh nghiệp, hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) đạt mức kỷ lục, sự tham gia của các quỹ đầu tư tư nhân và dòng vốn đầu tư mạnh mẽ từ các doanh nghiệp nội địa.
Theo CNBC