Một 'mỏ vàng' của Việt Nam được Mỹ, Trung Quốc tích cực mua hàng: thu về hàng tỷ USD, cả thế giới nuôi nhưng chỉ nước ta tạo ra ngành công nghiệp

Thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, tổng giá trị xuất khẩu cá tra trong 7 tháng đầu năm đạt hơn 1,2 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ 2024. Riêng tháng 7, khối lượng xuất khẩu đạt 88.726 tấn, tăng nhẹ 0,2% so với tháng trước và tăng 8% so với cùng kỳ, đồng thời là mức cao nhất kể từ đầu năm.

Trong tháng 7/2025, về giá trị xuất khẩu cá tra, phần lớn các thị trường nhập khẩu chính đều giảm nhẹ. Trung Quốc và Hồng Kông giảm 3%, Mỹ giảm 0,3%, Brazil giảm 5%, Mexico giảm 33%. Các thị trường Anh, EU tăng nhẹ, Thái Lan tăng 65%.

Theo VASEP, bước sang những tháng cuối năm, xu hướng tăng giá được dự báo khá rõ rệt. Giá xuất khẩu dự kiến sẽ nhích lên từ tháng 9 khi nguồn cá nguyên liệu hạn chế và tỷ lệ sống của cá giống thấp, trong khi nhiều hộ nuôi chủ động giữ cá để chờ giá tốt hơn. Thời tiết bất lợi với mưa lớn và biến động nhiệt độ khiến chi phí nuôi tăng cao, càng củng cố đà tăng giá.

Nguồn cung cá giống hạn chế cũng tạo áp lực lên thị trường. Nông dân không mặn mà bán cá cỡ nhỏ mà giữ lại chờ đạt trọng lượng lớn, kéo theo tình trạng khan hiếm đến hết tháng 8. Với giá hiện đã cao hơn so với ba năm qua, dự kiến khi các nhà máy chế biến sử dụng hết nguồn cá dự trữ, giá thu mua từ nông dân sẽ tiếp tục được đẩy lên.

Ở thị trường nhập khẩu, Mỹ là yếu tố đáng chú ý nhất. Từ tháng 8, mức thuế đối ứng đối với cá tra nhập trực tiếp từ Việt Nam đã giảm từ 46% xuống 20%. Dù đây là tín hiệu không quá bi quan, người mua Mỹ vẫn thận trọng, tập trung giải phóng hàng tồn kho, khiến nhu cầu chưa thực sự bật mạnh. Chính sách thuế mới vì vậy vẫn còn nhiều ẩn số đối với triển vọng những tháng cuối năm.

Tại Trung Quốc, sức mua có dấu hiệu chậm lại, nhất là đối với cá tra nguyên con và philê đông lạnh. Giá trung bình có cải thiện nhẹ nhưng biến động hàng tồn kho khiến thị trường này vẫn cần được theo dõi sát.

Ngược lại, EU và các nước trong khối CPTPP được dự báo duy trì vai trò trụ cột nhờ ưu đãi thuế quan và nhu cầu ổn định. Giá xuất khẩu sang EU có thể chạm đáy vào cuối tháng 8 trước khi phục hồi từ tháng 9 nhờ nguồn cung nguyên liệu thắt chặt. ASEAN cũng được xem là thị trường tiềm năng với sức tiêu thụ đều đặn, trong khi Nam Mỹ và Trung Đông có thể trở thành hướng mở để giảm bớt phụ thuộc vào Mỹ và Trung Quốc.

Brazil vẫn tiềm ẩn rủi ro khi có khả năng chịu tác động gián tiếp từ thuế nhập khẩu 50% mà Mỹ dự kiến áp dụng đối với hàng hóa từ quốc gia này, trong trường hợp cá tra bị đưa vào danh mục.

Ngành cá tra Việt Nam đang bước vào giai đoạn quyết định của năm 2025. Giá nguyên liệu tăng do nguồn cung hạn chế, cùng với những biến động chính sách thương mại từ Mỹ và nhu cầu thiếu ổn định tại Trung Quốc, đang tạo nên cả áp lực lẫn cơ hội.

Nếu tận dụng tốt xu hướng giá đang phục hồi, ngành cá tra hoàn toàn có cơ sở để đạt được lợi nhuận cao hơn và hoàn thành mục tiêu xuất khẩu năm 2025.