Mùa đông sắp đến, ‘ông trùm’ LNG dọa ngừng cung cấp khí đốt cho EU, ra điều kiện 'cứng' cho khối

Qatar sẽ không thể tiếp tục kinh doanh tại Liên minh châu Âu (EU), bao gồm cả việc cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG ), nếu khối không sửa đổi thêm các quy định về bền vững doanh nghiệp.

Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi đưa ra phát biểu trên trong cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 16/10.

Qatar , một trong những nhà xuất khẩu LNG hàng đầu thế giới, cho rằng Chỉ thị về thẩm định tính bền vững doanh nghiệp (CSDDD) mà EU thông qua năm 2024 đang gây rủi ro nghiêm trọng cho Qatar Energy, tập đoàn năng lượng quốc doanh của nước này.

Theo quy định, các tập đoàn lớn hoạt động tại EU phải rà soát và khắc phục các vấn đề liên quan đến lao động và môi trường trong chuỗi cung ứng, nếu không sẽ phải đối mặt với các mức phạt tài chính nặng.

Tuần này, Ủy ban Pháp lý của Nghị viện châu Âu đã ủng hộ kế hoạch nới lỏng một số điều khoản trong luật sau khi nhận phản đối mạnh từ giới doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông Kaabi cho rằng những thay đổi này “không giải quyết được các mối quan ngại cốt lõi” của Qatar .

Bộ trưởng Kaabi, kiêm CEO Qatar Energy, cho biết mối lo lớn nhất là nguy cơ bị phạt tới 5% tổng doanh thu toàn cầu nếu doanh nghiệp không có kế hoạch chuyển đổi phù hợp vói mục tiêu khí hậu của Thỏa thuận Paris.

Qatar là nhà xuất khẩu LNG lớn thứ ba thế giới, sau Mỹ và Australia. Nước này chiếm 12 – 14% nguồn cung LNG của EU sau khi xung đột Nga-Ukraine khiến nguồn cung khí đốt Nga bị hạn chế sang châu Âu. Qatar có các hợp đồng dài hạn với nhiều tập đoàn năng lượng lớn của châu Âu như Shell, TotalEnergies và ENI.

“Chúng tôi đã cố gắng tiến hành đối thoại mang tính chất xây dựng với Ủy ban châu Âu và từng quốc gia thành viên EU suốt gần 1 năm qua về CSDDD”, ông Kaabi nói, đồng thời cho biết Ủy ban chưa có phản hồi chính thức.

Bộ trưởng Kaabi cảnh báo rằng châu Âu cần cân nhắc giữa duy trì môi trường đầu tư hấp dẫn và việc siết chặt quy định, bởi điều này có thể làm suy yếu khả năng cạnh tranh của khối.

“Qatar Energy sẽ không còn lý do gì để tiếp tục kinh doanh tại EU – dù là LNG hay các sản phẩm khác – nếu rủi ro pháp lý vẫn ở mức cao như hiện nay”, ông nói. “Tác động cuối cùng của những quy định quá mức này sẽ là làm tổn hại đến người tiêu dùng châu Âu – những người đang cần nguồn năng lượng ổn định và giá phải chăng”.

Động thái của Qatar diễn ra trong bối cảnh châu Âu đang bước vào giai đoạn thử thách mới khi giá khí đốt tăng mạnh, kho dự trữ giảm nhanh và những bất ổn địa chính trị kéo dài làm gia tăng nguy cơ về một cuộc khủng hoảng năng lượng tương tự năm 2022.

Số liệu thị trường cho thấy giá khí tự nhiên tại Hà Lan, vốn được coi là thước đo chung của châu Âu, đã tăng hơn 25% từ đầu năm đến nay. Nguyên nhân do mùa đông vừa rồi lạnh hơn dự kiến và gián đoạn nguồn cung từ Na Uy và Bắc Phi. Một số đường ống đang bảo trì khiến khối lượng khí về châu Âu sụt giảm, trong khi xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng từ Mỹ bị đình trệ tạm thời do thời tiết cực đoan.

Mùa đông đang đến gần châu Âu, và sẽ kéo dài từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau. Thời tiết trong giai đoạn này lạnh giá, với nhiệt độ trung bình dao động từ khoảng  -20 đến 13 độ C. Vì vậy, việc mất đi bất kỳ nguồn cung ổn định nào có thể khiến EU rơi vào cảnh thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng, tác động lớn đến doanh nghiệp và người tiêu dùng.