Mỹ tốn hàng tỷ USD chỉ vì đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh

Đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh

Hồi tháng 8, Tổng thống Trump đề xuất đổi tên Bộ Quốc phòng Mỹ trở lại thành Bộ Chiến tranh, nhằm nhấn mạnh “tinh thần chiến binh” của quân đội Mỹ. Lịch sử cho thấy Bộ Chiến tranh được George Washington thành lập năm 1789, quản lý Quân đội Mỹ và hải quân cho đến khi Bộ Hải quân riêng ra đời năm 1798, tồn tại đến 1947 mới được đổi thành Bộ Quốc phòng Mỹ (DoD).

Nhưng “Bộ chiến tranh” hiện chỉ là tên thay thế, có thể bị đảo ngược khi một tổng thống Dân chủ lên nắm quyền. Tuy vậy, việc triển khai vẫn tốn kém: hàng nghìn biển hiệu, bảng tên, văn phòng phẩm, nhãn mác, hệ thống phần mềm và website phải cập nhật, tổng chi phí dự kiến lên tới 2 tỷ USD, trong đó riêng biển hiệu và văn phòng phẩm khoảng 1 tỷ USD, phần cập nhật số hóa chưa tính.

Chi phí khổng lồ này đi ngược lại cam kết của ông Trump trong chiến dịch 2024 về “chống lãng phí ngân sách liên bang”, cũng như của Bộ hiệu quả Chính phủ (DOGE) - đơn vị cũng vừa lặng lẽ giải thể hôm nay 24/11.

Thực tế, việc đổi tên không hề nâng cao năng lực tác chiến hay khả năng “sát thương” của lực lượng. Bộ trưởng Bộ chiến tranh Mỹ Hegseth cũng thừa nhận rằng, các chiến dịch đổi tên “không làm chúng ta hiệu quả hơn, không tăng tính sát thương”, chỉ là đổ tiền thuế của dân vào những thủ tục lặp đi lặp lại, không cần thiết.

Vấn đề này cho thấy mâu thuẫn lâu dài trong quân đội Mỹ rằng: nhu cầu chính trị và biểu tượng văn hóa thường được ưu tiên hơn các cân nhắc chiến lược và tài chính. Khi các tổng thống liên tục thay đổi chính sách về tên gọi căn cứ và cơ quan quốc phòng, mọi công sức và ngân sách cho đổi tên bị lãng phí, trong khi năng lực quân sự thực tế không được cải thiện.

Điều này cũng nhấn mạnh sự phức tạp trong việc điều hành một lực lượng quân sự toàn cầu với hàng trăm căn cứ, hàng triệu thiết bị và hàng trăm nghìn nhân viên, nơi mỗi thay đổi tưởng nhỏ về biểu tượng hoặc tên gọi đều kéo theo chi phí khổng lồ và thủ tục hành chính phức tạp.

Lãng phí

Trong những năm gần đây, Bộ Quốc phòng Mỹ (DoD) liên tục trở thành tâm điểm của các tranh cãi về đổi tên căn cứ quân sự. Dưới thời Tổng thống Joe Biden, Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng 2021 (NDAA FY21) yêu cầu đổi tên khoảng một tá căn cứ từng đặt theo các tướng Confederate trong Nội chiến Mỹ.

Quốc hội Mỹ thành lập “Ủy ban Đổi tên” để đề xuất tên mới, trong đó Fort Bragg, căn cứ lớn nhất, đổi thành Fort Moore, chi phí ước tính 6,37 triệu USD, tổng chi phí cho toàn bộ các căn cứ khoảng 21 triệu USD.

Đổi tên tưởng chừng là thủ tục mang tính biểu tượng, nhưng thực tế lãng phí rất lớn: mọi biển báo, thùng rác, danh thiếp, văn phòng phẩm đều phải thay mới. Khi công việc này hoàn tất vào năm 2023, tưởng như xong, nhưng với sự trở lại của Tổng thống Donald Trump, các căn cứ lại được “đảo ngược” về tên cũ, buộc mọi thứ phải làm lại, nhưng lần này tốn thêm chi phí và thời gian.

Chi tiết gây bối rối là dù căn cứ quay về tên cũ, những người được tôn vinh lại khác hoàn toàn. Ví dụ, căn cứ Fort Bragg trước đây đặt theo tướng Braxton Bragg, một tướng từng phục vụ quân đội Liên minh Miền Nam, đến từ North Carolina, sau Nội chiến tham gia chiến tranh Mỹ-Mexico.

Dưới thời Tổng thống Biden, nó có tên mới là Fort Moore tôn vinh Hal Moore, một sĩ quan West Point tốt nghiệp năm 1945, từng phục vụ Sư đoàn Dù 82, nhưng gốc Kentucky.

Khi Tổng thống Trump nhậm chức, căn cứ lại tôn vinh Binh nhất Roland L. Bragg, một người lính tham gia Trận Bulge (trận phản công lớn cuối cùng của Đức Quốc xã trên Mặt trận phía Tây trong Thế chiến II).

Tình huống tương tự cũng xảy ra ở các căn cứ khác, tên cũ được phục hồi nhưng người được vinh danh lại không liên quan trực tiếp đến cơ sở, tạo ra cảm giác “đổi tên cho vui”, không thực sự thay đổi gì về lịch sử hay văn hóa, mà chỉ là tốn kém.