Nền kinh tế lớn nhất ĐNA có động thái làm rung chuyển thị trường 'vàng đen' - Việt Nam chi 2,5 tỷ USD nhập khẩu từ nước này trong năm 2024

Theo thông tin mới nhất ngày 26/2/2025 từ Bộ Năng lượng và Tài nguyên khoáng sản Indonesia , nước này sẽ điều chỉnh chính sách quản lý về giá bán than xuất khẩu , áp dụng từ ngày 1/3/2025, với mục đích tăng cường sự kiểm soát của nhà nước với tất cả các giao dịch bán than quốc tế.

Theo quy định mới, Indonesia sẽ sử dụng giá bán than tiêu chuẩn (benchmark) tối thiểu do chính phủ ban hành áp dụng cho tất cả các giao dịch bán than quốc tế của doanh nghiệp xuất khẩu than Indonesia . Các doanh nghiệp xuất khẩu phải căn cứ vào giá tối thiểu do chính phủ ban hành với định kỳ ban hành 2 lần/tháng (vào ngày mùng 1 và 15 hàng tháng) để xây dựng giá bán than cho các hợp đồng giao dịch của mình.

Trường hợp các doanh nghiệp vi phạm không thực hiện theo qui định sẽ có thể bị phạt hành chính và tước giấy phép xuất khẩu kinh doanh than . Hiện tại, Indonesia chỉ đang sử dụng giá tiêu chuẩn (HCA) được chính phủ ban hành định kỳ hàng tháng để làm cơ sở để tính thuế tài nguyên cho các hợp đồng xuất khẩu .

Đối với các hợp đồng bán than dài hạn đã được ký kết, các doanh nghiệp xuất khẩu được phép giữ nguyên cam kết giá bán theo hợp đồng tuy nhiên, chính phủ Indonesia đề nghị các doanh nghiệp xuất khẩu điều chỉnh giá than theo qui định mới nếu hợp đồng cho phép.

Theo giá tiêu chuẩn (HCA) trong tháng 2/2025, giá than HCA được chính phủ Indonesia ấn định ở mức 34.38 USD/metric tấn cho than nhiệt lượng thấp; 124.24 USD/metric tấn cho than nhiệt lượng cao. Giá than trần thực hiện theo nghĩa vụ thị trường trong nước bắt buộc bán cho các nhà máy điện là 70 USD/metric tấn và 90 USD/metric tấn cho một số ngành sản xuất công nghiệp.

Với chính sách quản lý giá bán than mới, Indonesia có mong muốn gia tăng sự ảnh hưởng của mình trên thị trường than quốc tế, có vai trò quyết định, tác động chi phối tới giá than quốc tế, thay vì bị động chịu ảnh hưởng từ giá bán than quốc tế như thời gian vừa qua. Trong năm 2024, nước này sản xuất tới 831.05 triệu tấn, trong đó xuất khẩu 434,11 triệu tấn.

Vì than vẫn là nguồn năng lượng quan trọng ở Châu Á, nên các cải cách về giá của Indonesia có thể tạo ra tiền lệ mới cho các quốc gia xuất khẩu than khác, ảnh hưởng đến cách thức giao dịch và định giá than trên thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, Indonesia là một trong những thị trường nhập khẩu than chính của Việt Nam trong năm 2024. Cụ thể, Việt Nam đã chi 2,49 tỷ USD nhập khẩu 27,3 triệu tấn than từ Indonesia , giá nhập khẩu bình quân là 91,2 USD/tấn. Đây cũng là thị trường nhập khẩu than lớn nhất của nước ta.

Việt Nam là một trong 5 nền kinh tế có mức tiêu thụ than đá cao nhất ở Đông Nam Á. Trong giai đoạn 2025 - 2030, nước ta có nhu cầu nhập khẩu than lên tới khoảng 60 - 100 triệu tấn/năm. Việt Nam nhập khẩu than chủ yếu phục vụ các nhà máy nhiệt điện . Việc giá bán than của Indonesia thay đổi được cho là tác động không nhỏ đến các nhà nhập khẩu .