Nga kích hoạt 'mỏ vàng' chiến lược: Mở cửa đón vốn từ các quốc gia 'thân thiện', ông Putin khẳng định tiềm năng rất lớn

Chính phủ Nga đang thúc đẩy xây dựng cụm công nghiệp Angara–Yenisei tại khu vực Siberia , tập trung vào khai thác và chế biến sâu kim loại quý hiếm và đất hiếm, với sự tham gia của các doanh nghiệp trong nước và đối tác đến từ các quốc gia được Moscow xem là “thân thiện”.

Thông tin này được Phó Thủ tướng thứ nhất Nga Denis Manturov công bố trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Rossiya 24. Theo ông Manturov, Angara–Yenisei không còn là một ý tưởng trên giấy mà là một dự án cụ thể đang được triển khai, trong đó Nga kỳ vọng thu hút cả nguồn lực công nghệ và vốn đầu tư từ nước ngoài.

“Cụm công nghiệp Angara–Yenisei đang được xây dựng với sự tham gia của các tập đoàn lớn của Nga, đồng thời mở cửa cho các đối tác nước ngoài đến từ các quốc gia thân thiện, cùng phát triển các doanh nghiệp và năng lực chế biến, bao gồm cả kim loại đất hiếm”, ông Manturov cho biết. Dự án hướng tới việc chiết xuất quặng, sản xuất oxit và các sản phẩm trung gian, phục vụ cho nhiều lĩnh vực công nghệ cao, trong đó có công nghệ phụ gia.

Theo Phó Thủ tướng Nga, các đối tác tiềm năng chủ yếu đến từ khu vực Đông Nam Á và Trung Đông. Ông nhận định nhiều quốc gia trong số này sở hữu công nghệ tiên tiến nhưng lại thiếu tài nguyên khoáng sản, do đó có nhu cầu hợp tác với Nga thông qua các mô hình liên doanh. “Đây là cơ hội để thu hút không chỉ công nghệ mà cả dòng vốn đầu tư từ chính các đối tác này”, ông nói.

Về phía Nga, đến nay đã có chín thỏa thuận được ký kết với các doanh nghiệp lớn trong nước, bao gồm Norilsk Nickel, Rusal, Rosatom, Rostec và Highland Gold (Areal). Một trong những nội dung hợp tác đáng chú ý là thỏa thuận sơ bộ liên quan đến sản xuất nam châm vĩnh cửu và các sản phẩm hoàn chỉnh từ nhôm nguyên sinh. Bên cạnh đó, Norilsk Nickel cũng dự kiến bố trí các cơ sở sản xuất liên quan tại khu vực triển khai dự án.

Chính phủ Nga dự kiến dành ngân sách 150 triệu ruble (50 tỷ đồng) cho việc phát triển cụm công nghiệp Angara–Yenisei trong năm 2026 và khoảng 170 triệu ruble (56 tỷ đồng) trong năm 2027. Theo ông Manturov, đây mới chỉ là phần vốn từ ngân sách nhà nước, còn các doanh nghiệp tham gia dự án cũng sẽ đóng góp nguồn vốn ngoài ngân sách để bảo đảm tiến độ và quy mô triển khai.

Cụm công nghiệp Angara–Yenisei dự kiến được hình thành trên địa bàn nhiều khu vực rộng lớn của Siberia , bao gồm vùng Krasnoyarsk, tỉnh Irkutsk và các nước cộng hòa Khakassia, Tuva. Mục tiêu tổng thể của dự án là chuyển hóa tiềm năng tài nguyên khoáng sản phong phú của Siberia thành động lực phát triển đổi mới bền vững cho nền kinh tế Nga.

Theo thông tin từ phía Nga, cụm công nghiệp này được định hướng như một hệ sinh thái tích hợp, kết nối hoạt động khai thác và chế biến kim loại quý hiếm, đất hiếm với phát triển vật liệu tiên tiến, vi điện tử, giải pháp năng lượng và các hệ thống trí tuệ nhân tạo. Mô hình này dựa trên sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp công nghiệp, các viện nghiên cứu khoa học và cơ sở giáo dục – đào tạo.

Trong phiên hỏi – đáp ngày 19/12, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào cụm Angara–Yenisei, đồng thời khẳng định vai trò hỗ trợ của nhà nước đối với dự án. Theo ông Putin, kế hoạch phát triển khu vực này đã được hình thành từ thời Liên Xô và đến nay vẫn giữ nguyên giá trị chiến lược.

“Khu vực này có tiềm năng rất lớn. Ở đó có nhiều cơ hội, từ khai thác khoáng sản, chế biến sâu cho đến phát triển các nguồn năng lượng mới phục vụ sản xuất. Về tổng thể, hạ tầng logistics tại đây khá thuận lợi”, Tổng thống Nga nhận định.

Việc triển khai cụm công nghiệp Angara–Yenisei được xem là một trong những bước đi quan trọng của Nga nhằm tận dụng lợi thế tài nguyên, mở rộng chuỗi giá trị trong lĩnh vực kim loại chiến lược và tăng cường hợp tác kinh tế với các đối tác quốc tế trong bối cảnh môi trường kinh tế toàn cầu đang có nhiều biến động.