Ngành hàng tỷ đô của Việt Nam khai phá "mỏ vàng" tại nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latin

Thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), 9 tháng năm 2025, xuất khẩu cá tra của Việt Nam đạt hơn 1,6 tỷ USD, tăng gần 10% so với cùng kỳ. Sự phục hồi của nhu cầu tại Trung Quốc, Mỹ và một số thị trường Trung Đông đã củng cố vững chắc vị thế cá tra Việt Nam trên bản đồ thủy sản thế giới.

Đáng chú ý, Brazil nổi lên như một trong những thị trường đơn lẻ tăng trưởng nhanh nhất của xuất khẩu cá tra Việt Nam, chỉ đứng sau Mỹ và Trung Quốc. Đây được xem là điểm đến tiềm năng, mở ra cơ hội mở rộng thị phần của Việt Nam.

Thị trường tiêu thụ cá tại Brazil - nền kinh tế lớn nhất ở Mỹ Latin đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ, bắt nguồn từ sự thay đổi trong thói quen ẩm thực của người dân bản địa – khi ngày càng nhiều gia đình ưu tiên các món ăn lành mạnh, giàu dinh dưỡng từ thủy sản.

Theo Seafood Brasil, mức tiêu thụ cá bình quân đầu người tại Brazil đạt 12,2 kg vào năm 2024 và dự kiến tăng lên 12,6 kg trong năm 2025. Đây là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu cá Việt Nam.

Từ đầu năm 2025 đến 15/9/2025, lũy kế xuất khẩu cá tra của Việt Nam sang Brazil đạt gần 122,4 triệu USD, tăng 51% so với cùng kỳ năm 2024. Với đà tăng trưởng ấn tượng, Brazil trở thành một trong ba điểm đến tiêu thụ cá tra lớn nhất của Việt Nam.

Cơ cấu sản phẩm ngành hàng cá tra xuất khẩu sang thị tường này hiện vẫn tập trung vào phi lê cá tra đông lạnh, trong khi các sản phẩm giá trị gia tăng như cá tẩm bột, chả cá hay cá viên chiếm tỷ trọng nhỏ. Trong khi đó, người tiêu dùng Brazil đang dần ưa chuộng sản phẩm chế biến sẵn, tiện lợi. 

Thị trường Brazil đang mở ra nhiều cơ hội cho cá tra Việt Nam, song đi kèm với đó, ngành xuất khẩu cá tra Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều rào cản.

Đầu tiên là khoảng cách địa lý xa khiến chi phí logistics đội lên cao, trong khi thời gian vận chuyển kéo dài làm giảm đáng kể tính cạnh tranh của sản phẩm các tra của Việt Nam.

Không chỉ vậy, Brazil áp dụng hệ thống tiêu chuẩn kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm rất khắt khe, yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tuân thủ các chuẩn mực quốc tế mà còn phải đáp ứng các quy định riêng biệt của nước sở tại. Điều này buộc các nhà xuất khẩu phải đầu tư bài bản vào hệ thống kiểm soát chất lượng, nghiên cứu kỹ đặc thù thị trường và xây dựng quy trình sản xuất – xuất khẩu linh hoạt, chuẩn hóa hơn nếu muốn khai phá "mỏ vàng" tại nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latin.

Bên cạnh những rào cản kỹ thuật, ngành cá tra Việt Nam còn chịu sức ép lớn từ sự cạnh tranh gay gắt của các đối thủ như cá rô phi và cá minh thái – hai sản phẩm phổ biến và có chỗ đứng vững chắc tại thị trường Brazil. Các đối thủ này không chỉ có lợi thế về chi phí logistics thấp hơn mà còn sở hữu mạng lưới phân phối rộng và ổn định, giúp sản phẩm dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng địa phương.

Cùng với đó, việc chưa đa dạng hóa được mặt hàng giá trị gia tăng khiến giá trị xuất khẩu cá tra của Việt Nam sang Brazil chưa tương xứng với tiềm năng dù nhu cầu tại thị trường này đang tăng nhanh và được đánh giá là "mỏ vàng mới" của thủy sản Việt Nam.