Nghệ An đón ‘đại bàng’ khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp xanh Bắc Trung Bộ

Dòng vốn FDI tạo sức bật

Ba năm qua, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội tại tỉnh Nghệ An . Từ một tỉnh có nhiều hạn chế về hạ tầng, nguồn nhân lực và khả năng thu hút đầu tư, Nghệ An đang vươn lên trở thành điểm đến chiến lược của các tập đoàn công nghiệp toàn cầu. Không chỉ đóng vai trò “đòn bẩy” về tăng trưởng, FDI ở Nghệ An còn đang mở đường cho một định hướng phát triển mới: công nghiệp xanh , thông minh và bền vững.

Theo báo cáo của Sở Tài chính Nghệ An , 10 tháng của năm 2025, tỉnh này cấp mới cho 19 dự án với tổng vốn đăng ký 301,9 triệu USD, chiếm 30,2% số lượng dự án và 55,7% tổng vốn đầu tư toàn tỉnh. Bên cạnh đó, 15 dự án FDI được điều chỉnh tăng vốn, với tổng mức tăng 675,3 triệu USD. Tổng vốn FDI cấp mới và điều chỉnh đạt 977,2 triệu USD.

Một số dự án lớn đã thu hút đầu như Khu công nghiệp VSIP Nghệ An III 52,5 triệu USD; Dự án Khu dân cư VSIP Nghệ An - Casa Bonita 88,84 triệu USD; Dự án sản xuất công nghệ quang học thông minh Sunny (Việt Nam) tại Khu công nghiệp WHA 11 triệu USD; Dự án Khu dân cư số 3 VSIP Nghệ An 66,53 triệu USD…

Ông Trịnh Thanh Hải, Giám đốc Sở Tài chính Nghệ An cho hay, lũy kế 10 tháng của năm 2025, Nghệ An đã chấp thuận chủ trương đầu tư, cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 63 dự án, với tổng số vốn đăng ký gần 13.760 tỷ đồng; điều chỉnh 168 lượt dự án với tổng mức tăng vốn hơn 23.279 tỷ đồng. Tổng vốn đầu tư cấp mới và điều chỉnh tăng thêm đạt 37.039 tỷ đồng.

“Tính riêng tháng 10/2025, địa phương đã chấp thuận chủ trương đầu tư, cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 7 dự án với tổng vốn hơn 2.427 tỷ đồng, điều chỉnh 21 lượt dự án với tổng mức tăng thêm hơn 718 tỷ đồng”, ông Hải thông tin.

Đáng chú ý, Nghệ An không chạy theo số lượng dự án thuần túy mà đang chuyển hướng xúc tiến đầu tư theo chiều sâu, ưu tiên những lĩnh vực công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, thân thiện môi trường. Danh mục ưu tiên gồm điện tử, vi mạch, bán dẫn, năng lượng tái tạo (LNG, hydrogen xanh, điện mặt trời), vật liệu mới, sản xuất thông minh (AIoT, robot, công nghiệp 4.0)...

Chiến lược này cho thấy, tăng trưởng kinh tế không thể đánh đổi bằng môi trường và an sinh xã hội. Thay vì trở thành “công xưởng gia công” với giá trị nội địa hóa thấp, Nghệ An muốn hình thành hệ sinh thái công nghiệp dựa trên đổi mới công nghệ, năng lượng sạch và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát triển công nghiệp xanh, bền vững

Trong năm 2025, Nghệ An đang triển khai kế hoạch phát triển thêm 4 khu công nghiệp mới, mở rộng thêm 760 ha để đón làn sóng đầu tư công nghệ cao và công nghiệp phụ trợ. Hạ tầng giao thông, cấp điện, cấp nước, xử lý nước thải… đang được tỉnh chỉ đạo nâng cấp đồng bộ, theo hướng xanh - thông minh - bền vững .

Sự phát triển mạnh mẽ của các dự án FDI kéo theo nhu cầu lao động tăng cao. Tính đến năm 2025, các doanh nghiệp FDI tại Nghệ An sử dụng hơn 45.000 lao động, tăng gần 78% so với 2019 và dự kiến còn cần tuyển thêm hơn 70.000 lao động mới.

Khi tham gia chuỗi cung ứng cho các tập đoàn FDI, doanh nghiệp Việt tại Nghệ An có cơ hội nâng cao tiêu chuẩn sản xuất, quản lý chất lượng và khả năng cạnh tranh quốc tế. Nếu tận dụng tốt, đây sẽ là bước đệm để hình thành các doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ mạnh, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện.

Tuy vậy, để FDI thực sự trở thành động lực cho một nền công nghiệp xanh và bền vững, Nghệ An phải đối diện một số thách thức. Đó là nguy cơ phụ thuộc vào FDI nếu tỷ lệ nội địa hóa thấp và doanh nghiệp trong nước không đủ năng lực tham gia chuỗi giá trị. Áp lực về hạ tầng giao thông, điện, nước, xử lý chất thải... khi số lượng dự án tăng nhanh.

Để gia tăng năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư, Nghệ An đang kiên trì theo đuổi chiến lược “5 sẵn sàng”. Đó là sẵn sàng cơ sở hạ tầng, quỹ đất sạch, nguồn nhân lực, chính sách ưu đãi và môi trường hành chính thân thiện. Tỉnh cũng tập trung chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, công khai minh bạch các quy trình đầu tư, tạo thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư.

Để hướng đến một nền công nghiệp xanh, Nghệ An cần chọn lọc dự án, ưu tiên công nghệ cao, ít phát thải, giá trị gia tăng lớn; kiên quyết từ chối các dự án tiêu hao nhiều năng lượng, gây ô nhiễm.

Đầu tư mạnh cho nhân lực, liên kết với doanh nghiệp, trường nghề, đại học để đào tạo theo nhu cầu, nhất là kỹ sư, kỹ thuật viên cho các ngành điện tử, năng lượng. Xây dựng hạ tầng xanh - thông minh - áp dụng tiêu chuẩn quốc tế cho khu công nghiệp về tiết kiệm năng lượng, xử lý nước thải, giao thông kết nối. Bảo đảm hài hòa lợi ích giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và an sinh xã hội.

Ông Lê Hồng Vinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An chia sẻ: “Các kết quả thu hút FDI là thành quả của cả hệ thống chính trị, thể hiện bước đột phá mới, dấu ấn mới trong phát triển kinh tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Nghệ An trên bản đồ cả nước và khu vực. Ba năm liên tục lọt tốp 10 về thu hút FDI của Nghệ An cho thấy hiệu quả trong cải cách hành chính, nâng cao khả năng cạnh tranh và là điểm đến hấp dẫn của nhà đầu tư”.

Với tầm nhìn chiến lược, quyết tâm cải cách và sự đồng hành của các nhà đầu tư quốc tế, Nghệ An hoàn toàn có thể biến lợi thế FDI thành động lực nội sinh, đưa địa phương không chỉ là “điểm sáng” của Bắc Trung Bộ, mà còn là “điểm đến” của tương lai công nghiệp xanh Việt Nam.