Người sắp nghỉ hưu cuối năm 2025 cần lưu ý gì về lương hưu?

Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để nhận lương hưu và các khoản trợ cấp một lần là nội dung được người lao động quan tâm khi tới tuổi nghỉ hưu hoặc đủ điều kiện nhận chế độ.

Theo quy định tại Luật BHXH sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1-7-2025 cách tính này được quy định chi tiết và có sự khác biệt rõ ràng giữa các nhóm đối tượng khác nhau.

Một bạn đọc sinh năm 1972 đã tham gia BHXH hơn 28 năm và sẽ bắt đầu hưởng lương hưu từ ngày 15-12 tới. Bạn đọc thắc mắc liệu lương hưu có được tính theo mức bình quân 72 tháng (6 năm) cuối trước khi nghỉ hay không?

Trả lời vấn đề này, BHXH Việt Nam cho biết theo Điều 72 Luật BHXH 2024, mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để tính lương hưu được tính dựa trên số năm cuối cùng người lao động tham gia bảo hiểm.

Với người hưởng lương theo chế độ Nhà nước và có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ này, mức bình quân tiền lương được xác định theo từng giai đoạn.

Tham gia BHXH trước 1-1-1995: Tính bình quân của 5 năm cuối; tham gia từ 1-1-1995 đến 31-12-2000: Tính bình quân của 6 năm cuối; tham gia từ 1-1-2001 đến 31-12-2006: tính bình quân của 8 năm cuối; tham gia từ 1-1-2007 đến 31-12-2015: tính bình quân của 10 năm cuối; tham gia từ 1-1-2016 đến 31-12-2019: tính bình quân của 15 năm cuối; tham gia từ 1-1-2020 đến 31-12-2024: tính bình quân của 20 năm cuối; tham gia từ 1-1-2025 trở đi: tính bình quân của toàn bộ thời gian đóng BHXH.

Người lao động có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì tính bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của toàn bộ thời gian.

Trường hợp người lao động có thời gian đóng BHXH vừa theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, vừa theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, thì việc tính bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH sẽ được thực hiện cho toàn bộ các thời gian đóng. Trong đó, thời gian đóng theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định sẽ được tính bình quân tiền lương theo hướng dẫn tại khoản 1 điều này.

Cũng theo BHXH Việt Nam, người lao động nghỉ hưu từ năm 2025 sẽ được tính lương hưu theo quy định mới của Luật BHXH 2024, có hiệu lực từ 1-7-2025. Với người đóng đủ 30 năm BHXH, mức lương hưu mỗi tháng sẽ có sự khác biệt giữa nam và nữ.

Theo Điều 66 và Điều 72 của luật này, mức lương hưu hàng tháng của người đóng BHXH bắt buộc được xác định dựa trên tỉ lệ hưởng lương hưu và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Cụ thể, lao động nữ được tính 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho 15 năm đóng bảo hiểm, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng được tính thêm 2%, tối đa không vượt quá 75%.

Trong khi đó, lao động nam được tính 45% mức bình quân tiền lương với 20 năm đóng BHXH, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, mức tối đa cũng 75%. Luật BHXH sửa đổi cũng bổ sung cách tính cho lao động nam có từ 15 đến dưới 20 năm đóng BHXH, với tỉ lệ khởi điểm 40% và mỗi năm tăng thêm 1%.

Quy định này giúp cách tính lương hưu trở nên công bằng hơn giữa nam và nữ, đồng thời khuyến khích người lao động tham gia BHXH lâu dài để hưởng quyền lợi cao nhất khi về hưu.

Cả nước hiện có gần 3,4 triệu người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng. Tỉ lệ hưởng lương hưu của người Việt thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á, tối đa 75% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Tuy nhiên, mức lương hưu thực tế chỉ ở mức trung bình do tiền đóng BHXH chưa cao, chủ yếu tăng nhờ điều chỉnh lương cơ sở và lương tối thiểu.