Nguồn nhân lực năm 2026 chịu tác động bởi những yếu tố nào?

Công ty Cổ phần TopCV Việt Nam vừa công bố Báo cáo thị trường tuyển dụng 2025–2026, dựa trên phân tích phản hồi của hơn 3.000 đại diện tuyển dụng từ doanh nghiệp và người lao động trong quý III/2025.

Các yếu tố định hình chiến lược nhân sự

Báo cáo đã chỉ ra những yếu tố vĩ mô chủ chốt được dự báo sẽ tác động mạnh đến định hướng kinh doanh và chiến lược nhân sự của doanh nghiệp trong năm 2026. Đáng chú ý, lạm phát – nguy cơ khủng hoảng kinh tế cùng với làn sóng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục là những mối quan tâm hàng đầu. 

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các chính sách thuế quan mới trong Top 5 yếu tố ảnh hưởng cho thấy môi trường pháp lý đang có những thay đổi đáng kể, buộc doanh nghiệp phải tính toán lại chiến lược vận hành và nhân sự.

Trong các ngành nghề, khối công nghệ thông tin (IT) ghi nhận mức độ ảnh hưởng rõ nét nhất từ làn sóng công nghệ và AI. Cụ thể, IT Outsourcing có 42,86% phản hồi cho rằng yếu tố này tác động mạnh, tiếp đến là IT Service (40,91%) và IT Consulting (37,5%). AI được đánh giá đang làm thay đổi sâu sắc toàn bộ ngành IT, từ phương thức làm việc, mô hình vận hành cho đến các sản phẩm và dịch vụ được tạo ra.

Về yếu tố thuế quan, ngành thương mại điện tử dẫn đầu với 24,07% phản hồi cho rằng chính sách thuế mới có ảnh hưởng đáng kể. Điều này phản ánh mối lo ngại về các tác động trực tiếp đến chi phí, hoạt động kinh doanh và biên lợi nhuận, đặc biệt đối với những doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới.

Trước bối cảnh nhiều biến động, hơn một nửa doanh nghiệp (52,2%) lựa chọn chiến lược “giữ nguyên quy mô và tối ưu hiệu suất”. Đây được xem là tín hiệu tích cực, cho thấy doanh nghiệp ưu tiên củng cố nội lực, nâng cao hiệu quả làm việc thay vì mở rộng ồ ạt. Xu hướng này cũng tương đồng với khảo sát cùng kỳ năm trước của TopCV, phản ánh một chiến lược mang tính dài hạn và thận trọng.

Bên cạnh đó, 38,8% doanh nghiệp vẫn có kế hoạch mở rộng quy mô, song tỉ lệ này thấp hơn đáng kể so với nhóm giữ nguyên quy mô – tối ưu hiệu suất. Chỉ 9% doanh nghiệp lựa chọn thu hẹp, cho thấy thị trường lao động nhìn chung vẫn duy trì được sự ổn định tương đối.

Tuyển dụng chọn lọc, ưu tiên vị trí then chốt

Theo TopCV, các doanh nghiệp Việt Nam đang dần thích nghi với bối cảnh kinh tế mới. Thay vì phụ thuộc vào tăng trưởng quy mô, nhiều đơn vị chuyển hướng sang tối ưu hóa quy trình, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.

Từ thực tế này, TopCV dự báo định hướng tuyển dụng giai đoạn cuối năm 2025 – đầu năm 2026 sẽ mang tính chiến lược và thận trọng hơn. Doanh nghiệp không còn tuyển dụng đại trà mà tập trung vào chất lượng và tính chọn lọc. Ưu tiên hàng đầu là tiếp tục tuyển mới một số nhóm vị trí ưu tiên, đặc thù, tiếp đến là tuyển dụng phục vụ mở rộng kinh doanh, và đứng thứ ba là chỉ tuyển thay thế các vị trí ưu tiên đặc thù.

Xu hướng này cho thấy doanh nghiệp đang ưu tiên chất lượng nhân sự hơn số lượng, tập trung vào những vị trí then chốt nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc mở rộng đội ngũ vẫn diễn ra, nhưng với tốc độ chậm hơn và có sự cân nhắc kỹ lưỡng.

Xét trên toàn thị trường, các nhóm vị trí được dự báo có nhu cầu tuyển dụng cao trong thời gian tới gồm: Kinh doanh/Bán hàng (47,5%), IT – Phần mềm (8,64%), Marketing/Truyền thông/Quảng cáo (8,22%), Dịch vụ khách hàng (6,1%) và Nghiên cứu – Phát triển sản phẩm (4,14%).

Lý do chính cho việc tuyển dụng các vị trí này là đẩy mạnh hoạt động kinh doanh và tăng trưởng thị trường (26,5%), tập trung đào tạo và phát triển đội ngũ (7,3%), cũng như đẩy mạnh phân tích thị trường, nhận diện cơ hội trung và dài hạn (3,2%). Điều này cho thấy doanh nghiệp đang chủ động củng cố nền tảng nhân sự để chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Riêng với ngành IT – Phần mềm, nhu cầu tuyển dụng tập trung vào các vị trí Lập trình viên Web (45%), Lập trình viên Back-end (37,4%) và Kỹ sư AI (30%). Các doanh nghiệp IT tiếp tục ưu tiên phát triển sản phẩm, dịch vụ cốt lõi, đồng thời tăng cường đầu tư vào các công nghệ mới, đặc biệt là AI, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường đang thay đổi nhanh chóng.