Tại chương trình Cà phê Doanh nhân HUBA lần thứ 88 với chủ đề "Trung tâm tài chính quốc tế TPHCM - Cơ hội nào cho doanh nghiệp?", do Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) tổ chức, ngày 16-5, PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC), cho biết sau khi chính thức ra mắt vào tháng 2-2026, VIFC-HCMC vẫn trong giai đoạn chuẩn bị để vận hành đầy đủ do còn chờ phê duyệt quy chế hoạt động.
Dù vậy, nền tảng pháp lý quan trọng đã được thiết lập thông qua Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội cùng 8 nghị định hướng dẫn.
Đến nay, theo ghi nhận của phóng viên Báo Người Lao Động, hàng loạt nhà đầu tư trong nước và quốc tế đã đăng ký tham gia, xúc tiến thành lập pháp nhân để sớm "đặt chỗ" trong trung tâm tài chính này.
Riêng trong lĩnh vực ngân hàng , mùa đại hội cổ đông thường niên năm 2026, có tới 7 ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn sở hữu tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC).
PGS-TS Nguyễn Hữu Huân chia sẻ về tầm nhìn của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM
Các ngân hàng này gồm Vietcombank, HDBank, SHB, MB, TPBank, LPBank và Nam A Bank; riêng VietinBank vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu. Nhiều công ty chứng khoán như HSC, DNSE cũng có lộ trình tương tự để tham gia vào trung tâm tài chính quốc tế.
Một thông tin đáng chú ý được PGS-TS Nguyễn Hữu Huân chia sẻ là khi ông cùng đoàn công tác TPHCM đi xúc tiến đầu tư ở nước ngoài, rất nhiều định chế tài chính trong đó có những ngân hàng nước ngoài hàng đầu của Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản… cũng muốn tham gia vào VIFC-HCMC. Tuy nhiên, khi đối chiếu với quy định hiện tại của Chính phủ Việt Nam thì các nhà đầu tư này đang vướng.
Cụ thể, muốn thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong trung tâm tài chính quốc tế, ngân hàng mẹ phải được xếp hạng tín nhiệm quốc tế đánh giá ở mức cao từ AA trở lên…
Quy định này hiện chỉ có JPMorgan là đáp ứng đủ, còn nhiều ngân hàng lớn khác như Bank of China; Bank of America; MUFG Bank, Ltd (thuộc tập đoàn Mitsubishi UFJ) đều có mức xếp hạng tín nhiệm thấp hơn AA.
"Sau khi rà soát xong, tất cả ngân hàng muốn vào trung tâm tài chính quốc tế đều không đáp ứng được. Kiến nghị Chính phủ xem xét điều chỉnh quy định này để có thể thu hút nhiều ngân hàng quốc tế tham gia, mở rộng quy mô, thị trường để đa dạng nhà đầu tư và nguồn vốn huy động được vào VIFC-HCMC" - PGS-TS Nguyễn Hữu Huân nói.
Chuyên gia kinh tế, TS Cấn Văn Lực thông tin thêm việc nhiều ngân hàng nước ngoài muốn vào trung tâm tài chính quốc tế ở Việt Nam nhưng đang vướng rào cản do quy định xếp hạng tín nhiệm của doanh nghiệp không được vượt tín nhiệm quốc gia. Chẳng hạn, các ngân hàng lớn ở Nhật cũng chỉ được xếp hạng A hoặc A+ chứ không thể AA như yêu cầu. Các nhà đầu tư này cũng đã sớm báo cáo, kiến nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước có giải pháp tháo gỡ.
Không chỉ ngân hàng nước ngoài mà cả ngân hàng thương mại trong nước cũng đang gặp khó. Quy định hiện tại, các ngân hàng trong nước muốn tham gia phải lập pháp nhân độc lập – ngân hàng con với vốn điều lệ 3.000 tỉ đồng.
"Hiện dòng vốn và lượng giao dịch trong VIFC-HCMC chưa nhiều mà các ngân hàng lập ngân hàng con vốn 3.000 tỉ đồng cũng là một sức ép. Có thể kiến nghị Chính phủ giãn tiến độ góp vốn đủ trong 3-5 năm để hợp lý hơn và các ngân hàng có thể tham gia nhiều hơn" – TS Cấn Văn Lực nói.
Đến nay, tổng nguồn vốn đăng ký và cam kết đầu tư vào VIFC-HCMC đạt khoảng 19,1 tỉ USD. Tuy nhiên, để hiện thực hóa dòng vốn này, nhà đầu tư vẫn đặc biệt quan tâm đến các yếu tố như khả năng chuyển đổi ngoại tệ, cơ chế hồi hương vốn và tính ổn định của khung pháp lý.
