Những công trình đưa TP.HCM thành siêu đô thị quốc tế Đại hội Đảng XIV

Khẳng định bản sắc, vị thế mới của TP.HCM

Điểm cầu trung tâm của sự kiện đặt tại lễ động thổ Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc (P.Bình Trưng, TP.HCM ) với sự tham dự của nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, nguyên Thường trực Ban Bí thư Lê Hồng Anh, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang, nguyên Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Huỳnh Đảm… Đây cũng là công trình có quy mô lớn nhất trong 4 dự án được khởi động lần này với tổng vốn đầu tư lên tới 145.629 tỉ đồng.

ẢNH: MAUR

Tại khu vực lễ động thổ, từ 8 giờ sáng, hàng trăm khách mời và người dân TP đã có mặt để chứng kiến khoảnh khắc "hồi sinh" siêu dự án sau hơn 30 năm chờ đợi. Nhận chủ trương đầu tư vào năm 1994, cả khu dự án quy hoạch ban đầu tới 466 ha nhưng đến nay chủ yếu vẫn là đất trống, cỏ mọc um tùm, ao hồ rải rác. Lác đác trong dự án là những căn nhà tạm của người dân thuộc diện quy hoạch treo. Đã qua 4 thế hệ gia đình gắn bó với TP, anh Nguyễn Thanh Hoàn, ngụ khu vực Thủ Đức (cũ), xúc động chia sẻ: "Dự án được khởi động là niềm mong mỏi của tất cả người dân suốt nhiều năm qua. Bây giờ thì tốt rồi. Nghĩ đến cảnh các giải Olympic, SEA Games tổ chức ngay bên nhà mình, cùng hệ thống vui chơi, giải trí, nhà hàng, khách sạn rực rỡ, lộng lẫy, mọi người hào hứng lắm".

Được quy hoạch trên diện tích rộng lớn 186 ha, Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc hướng tới trở thành quần thể đô thị thể thao - văn hóa - dịch vụ hiện đại bậc nhất khu vực. Tâm điểm là sân vận động chính có sức chứa 65.000 - 75.000 chỗ ngồi, cùng hệ thống nhà thi đấu đa năng, hồ bơi tiêu chuẩn Olympic và các phân khu chức năng phụ trợ. Song song với các công trình thể thao, dự án còn dành quỹ đất lớn cho không gian công cộng và dịch vụ đô thị. Trong đó trung tâm hội nghị 10.000 chỗ ngồi, cùng hệ thống các phòng họp nhỏ đa chức năng, đáp ứng tiêu chuẩn tổ chức các hội nghị, hội thảo, diễn đàn quốc tế lớn.

Cùng với đó, khu khách sạn liền kề đủ năng lực bảo đảm lưu trú cao cấp cho số lượng lớn đại biểu, khách mời, chuyên gia và du khách, với giao thông thuận tiện, kết nối trực tiếp với các trục không gian chính của dự án. Sau khi hoàn thành nơi đây không chỉ sẽ là nơi tổ chức các sự kiện thể thao tầm cỡ thế giới mà còn trở thành tâm điểm cho những sự kiện du lịch MICE đẳng cấp.

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Đáng chú ý, theo quyết định của UBND TP.HCM , dự án có thời gian thực hiện khoảng 8 năm kể từ khi ký hợp đồng BT. Tuy nhiên, với tính chất là công trình hạ tầng động lực và kỳ vọng tạo cú hích phát triển mới cho TP, nhà đầu tư - Tập đoàn Sun Group quyết tâm đẩy rút ngắn thời gian hoàn thành toàn khu liên hợp xuống còn khoảng 5 năm.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Lộc Hà - Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM , khẳng định đây là dự án mang tầm vóc chiến lược đặc biệt, không chỉ là một công trình thể thao đơn thuần, mà là công trình gắn trực tiếp với chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa của TP.HCM . Với phương châm "Văn hóa thấm sâu - Truyền thông lan tỏa - Thể thao vươn tầm - Du lịch đột phá", TP.HCM trong giai đoạn phát triển mới hướng tới mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp ngày càng quan trọng vào tăng trưởng GRDP.

"Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc sẽ trở thành không gian tổ chức các sự kiện thể thao, văn hóa, giải trí và lễ hội quy mô quốc gia và quốc tế , góp phần hình thành hệ sinh thái kinh tế ban đêm, du lịch sự kiện và các ngành dịch vụ giá trị cao trong nhiều thập kỷ tới. Đồng thời khẳng định bản sắc, vị thế và sức hút quốc tế của đô thị đặc biệt lớn nhất cả nước", ông Nguyễn Lộc Hà kỳ vọng.

Mở đường tiến biển

Nếu như Khu liên hợp TDTT quốc gia Rạch Chiếc sẽ là điểm nhấn biểu tượng mới của TP sáng tạo phía đông thì ở phía nam, cây cầu Cần Giờ vừa chính thức động thổ đã mở chốt đưa TP.HCM tiến ra biển lớn.

Cầu có tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 6,3 km, vượt sông Soài Rạp, nối Cần Giờ với Nhà Bè. Dự án gồm cầu chính dài gần 3 km và hơn 3,3 km đường dẫn cùng các cầu nhỏ vượt sông Chà, tắc Sông Chà, rạch Mương Ngang. Nếu đúng tiến độ, chỉ 3 năm nữa, người dân từ trung tâm TP.HCM đi Cần Giờ sẽ không còn cảnh xếp hàng chờ phà mà có thể vi vu chạy 80 km/giờ trên cây cầu được thiết kế 6 làn xe. Thời gian di chuyển được rút ngắn chỉ còn khoảng 45 - 60 phút.

Tuy không phải dự án có quy mô đầu tư quá "khủng" nhưng cầu Cần Giờ là công trình mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng bởi chỉ cần nối thông cầu này, TP.HCM sẽ hiện thực hóa mục tiêu kéo Cần Giờ về gần với vùng lõi, tạo đà tiến biển. Đây là chiến lược đã được lãnh đạo TP.HCM xác định là trọng tâm trong hành trình phát triển tiến vào kỷ nguyên mới. Hiện nay, với việc sáp nhập thêm Bà Rịa-Vũng Tàu, hành lang biển này càng tạo thêm sức mạnh kinh tế biển vượt trội của trung tâm kinh tế lớn nhất nước.

ẢNH: SXD

Ông Nguyễn Công Vinh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM , chỉ rõ: Quy hoạch TP.HCM thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; cùng với Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 đều xác định khu vực Cần Giờ là một trong các cực tăng trưởng lớn khu vực phía nam. Thời gian qua, hàng loạt dự án lớn đang được triển khai gồm: Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ khởi công ngày 19.4.2025 với quy mô 2.870 ha dự kiến đón 40 triệu khách/năm, đang trên hành trình chinh phục danh hiệu kỳ quan đô thị thế giới; Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ có khả năng khai thác tàu container 24.000 TEU, tàu trung chuyển 65.000 tấn, sà lan 8.000 tấn, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 1.1.2025.

"Chính vì vậy, cầu Cần Giờ là một dự án chiến lược, quan trọng, sau khi hoàn thành sẽ cùng với các dự án kết nối giao thông khác rút ngắn đáng kể thời gian kết nối, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, du lịch, dịch vụ, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa cho người dân Cần Giờ. Đây không chỉ là một công trình giao thông mà còn là biểu tượng kiến trúc mới của TP với thiết kế kiến trúc thẩm mỹ cao đã được phê duyệt, là nơi người dân và du khách cùng chiêm ngưỡng vẻ đẹp của TP", ông Nguyễn Công Vinh nhìn nhận.

Trước đó, dự án metro Bến Thành - Cần Giờ cũng đã được Vingroup động thổ vào 19.12.2025. Cùng với tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu nối 2 cực phát triển kinh tế biển cực mạnh dự kiến khởi công ngay trong năm nay, chỉ trong vòng 5 năm tới, người dân, du khách từ trung tâm TP.HCM hay Vũng Tàu có thể qua Cần Giờ trong "1 nốt nhạc". "Kho báu" của TP.HCM sẽ chính thức được mở để đột phá toàn diện về dịch vụ, du lịch và kinh tế biển.

PGS-TS Nguyễn Chu Hồi, đại biểu Quốc hội - thành viên Ban Chỉ đạo đại dương toàn cầu, khẳng định với loạt siêu dự án hạ tầng và giao thông kết nối, TP.HCM đang thực sự ở thời cơ chín muồi để phát triển hướng biển, trở thành siêu đô thị tầm cỡ thế giới. TP đang hình thành trục tam giác liên kết Cần Giờ - Vũng Tàu - Côn Đảo, 3 cực liên kết quan trọng giữa bờ và biển, giữa biển và đảo; giữa kinh tế biển với kinh tế đất liền sâu trong đô thị.

"Sau khi chùm dự án này hoàn thành, TP.HCM sẽ trở thành địa phương tiên phong của cả nước đưa tư duy phát triển đô thị biển, kinh tế đô thị biển trở thành động lực phát triển kinh tế mang tính bứt phá ngoạn mục. Sự phát triển kinh tế biển TP.HCM không chỉ là thực hiện chức năng của một siêu đô thị, trung tâm kinh tế, đầu tàu kinh tế cả nước mà còn thực hiện sứ mệnh gắn phát triển với bảo vệ an ninh, chủ quyền của cả nước", PGS-TS Nguyễn Chu Hồi nhấn mạnh.

Diện mạo đô thị mới trong kỷ nguyên mới

Hôm qua (15.1), TP.HCM cũng chính thức bấm nút khởi công tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) sau 16 năm kể từ khi được phê duyệt. Dự án có chiều dài 11,3 km, tổng mức đầu tư 55.179 tỉ đồng. Điểm đầu từ ga trung tâm Bến Thành, tuyến đi dọc theo đường Cách Mạng Tháng Tám, đường Trường Chinh, điểm cuối dự án trong giai đoạn này là ga Tân Bình. Đây đều là những tuyến đường có lưu lượng giao thông rất lớn, gây quá tải lên hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ. Do đó, trong định hướng phát triển đường sắt đô thị của TP.HCM , tuyến metro số 2 được định vị là trục xuyên tâm quan trọng, kết nối trung tâm TP với khu vực Tây Bắc, góp phần từng bước tổ chức không gian đô thị và phát triển giao thông công cộng bền vững.

Nếu tuyến metro số 1 biểu tượng cho khát vọng vươn mình phát triển bền vững của TP.HCM thì tuyến số 2 là lời khẳng định TP đã sẵn sàng hội nhập trong kỷ nguyên của khoa học công nghệ. Tuyến được định hướng áp dụng nhiều giải pháp công nghệ hiện đại nhất, trong đó nâng cấp mức độ tự động hóa đoàn tàu (GoA) lên mức GoA4 là mức độ tự động cao nhất - tàu không có cabin, không có người lái.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường khẳng định lễ khởi công tuyến metro số 2 không chỉ là sự kiện khởi động chính thức xây dựng một tuyến đường sắt đô thị, mà còn đánh dấu quyết tâm của TP.HCM trong việc hiện thực hóa Kết luận 49 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt VN. Đây là sự kiện có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, cũng như tạo động lực quan trọng cho sự phát triển KT-XH của TP trong bối cảnh mới, không gian phát triển mới.

Ngoài ra, đây cũng là dự án đầu tiên của TP được triển khai theo các cơ chế, chính sách đặc thù đặc biệt về phát triển đường sắt đô thị; đi đầu trong định hướng phát triển đô thị TOD. Đây không chỉ là dự án giao thông mà còn tái cấu trúc sự phát triển của đô thị theo định hướng giao thông công cộng. Các nhà ga sẽ là hạt nhân để tái cấu trúc đô thị, hình thành các khu dân cư, khu chức năng, thương mại dịch vụ… hiện đại, xanh và tiện ích.

Cùng ngày, cầu Phú Mỹ 2 theo phương thức đối tác công - tư (PPP), loại hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) cũng được khởi công. Công trình có điểm đầu giao với đường Nguyễn Hữu Thọ (khu nam TP.HCM ), kết thúc tại xã Đại Phước, tỉnh Đồng Nai; đồng thời kết nối trực tiếp với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Cầu Phú Mỹ 2 giúp giảm tải cho cầu Phú Mỹ hiện hữu, QL1, QL51, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và hình thành trục giao thông liên vùng mới, rút ngắn thời gian lưu thông, giảm chi phí logistics, thúc đẩy phát triển đô thị - công nghiệp khu đông TP.HCM và khu vực Biên Hòa - Đồng Nai theo hướng xanh, bền vững.

Dự án khi hoàn thành có vai trò then chốt trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông đối ngoại, liên vùng, mở rộng không gian phát triển đô thị, thực hiện định hướng phát triển theo mô hình đa trung tâm, lấy hạ tầng giao thông làm động lực phát triển của TP.HCM .