Dưới lớp băng phủ trên dãy Andes, Argentina đang nắm trong tay một trong những dải tài nguyên kim loại đáng chú ý nhất Nam Mỹ. Điều nằm dưới vùng núi băng giá này không phải vài mạch quặng nhỏ lẻ, mà là những hệ mỏ porphyry và epithermal quy mô rất lớn, chứa đồng, vàng , bạc và molybdenum với trữ lượng lên tới hàng triệu tấn kim loại.
Dãy Andes, Argentina.
Nổi bật nhất là cụm Vicuña, gồm Filo del Sol và Josemaría, nằm ở vùng Andes cao sát biên giới Argentina - Chile. Theo số liệu doanh nghiệp công bố, riêng cụm này đã có khoảng 13 triệu tấn đồng ở nhóm tài nguyên đo đạc và chỉ định, cùng thêm 25 triệu tấn đồng ở nhóm dự đoán. Lượng vàng đi kèm còn ấn tượng hơn: khoảng 995 tấn vàng ở nhóm đo đạc và chỉ định, cộng thêm 1.524 tấn vàng ở nhóm dự đoán.
Chưa kể, khu vực này còn chứa khoảng 20.496 tấn bạc ở nhóm đo đạc và chỉ định và khoảng 25.132 tấn bạc ở nhóm dự đoán.
Về mặt địa chất, giá trị của Vicuña không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở cấu trúc thân quặng. Josemaría được xác định là một hệ porphyry đồng - vàng , trong khi Filo del Sol là mỏ epithermal đồng - vàng - bạc gắn với một hệ porphyry lớn hơn nằm sâu bên dưới.
Điều này có nghĩa là khu vực này hội tụ cả hai kiểu tích tụ khoáng sản quan trọng nhất của vành đai núi lửa Andes, phía trên là các thân quặng epithermal giàu kim loại quý , phía dưới là hệ porphyry khổng lồ với quy mô nhiều tỷ tấn quặng.
Nếu Vicuña là biểu tượng của “cơn khát” đồng và vàng , thì El Pachón ở tỉnh San Juan lại cho thấy vai trò cực lớn của molybdenum trong bài toán tài nguyên của Argentina. Dự án này hiện được công bố có khoảng 6 tỷ tấn quặng tài nguyên tổng hợp, với hàm lượng trung bình 0,43% đồng, 2,2 gram bạc/tấn và 130 gram molybdenum/tấn quặng. Quy đổi từ hàm lượng trung bình, El Pachón có thể chứa khoảng 25,8 triệu tấn đồng và gần 780.000 tấn molybdenum trong quặng.
Một đầu mối khoáng sản lớn khác là Agua Rica, nay nằm trong dự án MARA ở Catamarca. Mỏ này có khoảng 1,2 tỷ tấn quặng ở nhóm đo đạc và chỉ định, với hàm lượng trung bình 0,47% đồng, 0,20 gram vàng /tấn, 3,40 gram bạc/tấn và 0,03% molybdenum. Nếu quy đổi theo các thông số đó, Agua Rica có tương đương khoảng 5,64 triệu tấn đồng, khoảng 240 tấn vàng và gần 360.000 tấn molybdenum chứa trong quặng.
Ở mảng vàng , Veladero là minh chứng cho thấy tài nguyên kim loại quý tại vùng núi cao Argentina không chỉ nằm trên giấy. Tính đến cuối năm 2025, mỏ này còn khoảng 25 triệu tấn quặng trữ lượng proven, với hàm lượng trung bình 0,67 gram vàng /tấn, tương đương khoảng 16,5 tấn vàng . So với các con số khổng lồ ở Vicuña, Veladero nhỏ hơn nhiều, nhưng nó cho thấy vùng Andes Argentina từ lâu đã là không gian khai khoáng thực sự, với các dự án đã vận hành và tạo ra giá trị kinh tế cụ thể.
Quy mô của số khoáng sản đủ để biến các sườn núi băng giá của Andes thành một “kho kim loại” chiến lược, nhất là trong bối cảnh thế giới ngày càng cần đồng cho điện khí hóa, vàng để trú ẩn tài sản, còn molybdenum cho thép hợp kim và công nghiệp nặng.
Chính vì vậy, quyết định sửa Luật Sông băng của Argentina đã nhanh chóng thổi bùng tranh cãi. Đạo luật ban hành năm 2010 từng cấm hoạt động công nghiệp tại các khu vực sông băng, bảo vệ khoảng 16.000 sông băng trên diện tích hơn 8.484 km2. Nhưng với sửa đổi mới, không gian pháp lý dành cho hoạt động tại các vùng cận băng hà đã được nới rộng hơn, mở ra khả năng tiếp cận những thân quặng mà trước đây các công ty mỏ biết là rất giàu nhưng không thể chạm tới.
Đối với giới ủng hộ, đây là cơ hội vàng để Argentina thu hút vốn đầu tư, thúc đẩy ngành đồng và tận dụng lợi thế tài nguyên trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng toàn cầu.
Nhưng với các nhà khoa học và các nhóm môi trường, vấn đề không chỉ nằm ở khai khoáng, mà ở việc các sông băng Andes là nguồn nước chiến lược cho nhiều vùng khô hạn ở phía tây đất nước. Nỗi lo lớn nhất là một khi cánh cửa pháp lý đã mở, áp lực lợi nhuận từ những hệ mỏ porphyry và epithermal khổng lồ sẽ khiến ranh giới giữa khai thác và bảo vệ ngày càng mờ đi.
Theo SCMP
Máy bay bất ngờ nổ tung trên không 9.100 mét, toàn bộ 259 người trong khoang thiệt mạng: 32 năm sau công bố thêm thông tin chấn động
Rùng mình thủ đoạn của Nguyễn Văn Thái cùng đồng bọn khi tuồn 65 tấn thịt bò giả, chứa hóa chất ra thị trường
