Đó là thông tin cảnh báo từ ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), khi chia sẻ tại tọa đàm: "Truy xuất nguồn gốc - Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng", do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Tạp chí Tiếp thị và Gia đình tổ chức tại Hà Nội ngày 22.5.
Ông Trần Hữu Linh (thứ 2 từ trái qua) cảnh báo về "phong trào" nhà nhà, doanh nghiệp làm truy xuất nguồn gốc nhưng người tiêu dùng không nhận được đầy đủ thông tin nhận biết đâu là hàng giả , đâu là hàng thật
ẢNH: P.H
Theo ông Trần Hữu Linh, từ 1.7, luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa chính thức có hiệu lực, nhiều nhóm hàng có nguy cơ rủi ro cao bắt buộc phải có truy xuất nguồn gốc .
Ngoài ra, nhiều quốc gia trên thế giới hiện nay đặt ra yêu cầu hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam phải có mã số truy xuất nguồn gốc . Đơn cử như thị trường EU, từ năm 2027, các sản phẩm dệt may, da giày xuất khẩu vào khu vực này phải có "hộ chiếu" riêng, mô tả kỹ từ nguyên liệu, thành phần cấu tạo.
Theo đó, ông Linh nhấn mạnh, truy xuất nguồn gốc phải xuất phát từ doanh nghiệp để có công cụ cho phép theo dõi, nhận diện được sản phẩm từ nguồn nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển và phân phối đến người tiêu dùng.
Đây cũng là giải pháp để bảo vệ người tiêu dùng trước vấn nạn hàng giả , hàng nhái, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ. Đây cũng là công cụ để cơ quan chức năng có nhận diện hàng giả , hàng thật để quản lý thị trường, bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp, người tiêu dùng.
Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước đề nghị các doanh nghiệp phải hiểu đúng và làm đúng quy định về truy xuất nguồn gốc . Thực tế hiện nay đang có "phong trào nhà nhà, doanh nghiệp làm QR code" nhưng người tiêu dùng không nhận được đầy đủ thông tin nhận biết đâu là hàng giả , đâu là hàng thật.
Chia sẻ từ trải nghiệm bản thân, ông Linh cho hay, cách đây vài ngày, khi trực tiếp kiểm tra nguồn gốc đồ uống chế biến từ sâm tại gia đình, mã QR code trên sản phẩm này không hoạt động. Trong nhiều vụ bắt giữ hàng giả gần đây, cán bộ quản lý thị trường phát hiện tình trạng sao chép mã QR code là rất phổ biến. Hàng của doanh nghiệp này nhưng lại lấy mã của đơn vị khác để gắn lên.
Cũng theo ông Linh, nguy hiểm nhất là trên các sản phẩm gas, có tình trạng doanh nghiệp này sử dụng vỏ bình của doanh nghiệp khác nhưng mã số trên thân bình được mài mòn đi, quá trình này làm vỏ bình mỏng đi, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, mất an toàn cho người sử dụng.
"Trước đây, từng có giai đoạn nhiều doanh nghiệp chạy theo trào lưu làm tem chống hàng giả và cho rằng như vậy là đã chống được hàng giả và với truy xuất nguồn gốc cũng cần nhìn nhận lại bản chất vấn đề để hiểu đúng và làm đúng. Truy xuất nguồn gốc không chỉ là công cụ quản lý mà là nền tảng xây dựng niềm tin, bảo vệ doanh nghiệp, nâng cao sức cạnh tranh. Chỉ khi mỗi sản phẩm có chứng minh thư rõ ràng về xuất xứ, quy trình sản xuất, chất lượng và hành trình lưu thông thì thị trường mới có thể vận hành minh bạch, bền vững", ông Linh nói.
Ông Linh cho rằng, ngoài các quy định pháp luật, yêu cầu đòi hỏi từ người tiêu dùng, để truy xuất nguồn gốc phát huy hiệu quả, quan trọng nhất nằm ở ý thức trách nhiệm, hệ thống quản lý nội bộ của doanh nghiệp. Doanh nghiệp thực sự muốn quản lý tốt sản phẩm, bảo vệ người tiêu dùng thì mới đầu tư nghiêm túc cho hệ thống truy xuất nguồn gốc .