Phó Thủ tướng Nga bất ngờ trước kế hoạch của châu Âu

Tờ EurAsia Daily (Nga) ngày 18/10 đưa tin, trong một cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Vesti (Nga), Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak khẳng định rằng châu Âu không còn nguồn cung khí đốt nào khác ngoài Nga.

"Chúng tôi cho rằng hiện tại không có cách nào bù đắp sự thiếu hụt [khí đốt tại châu Âu], nhất là khi Eo biển Hormuz bị đóng cửa và một nhà máy tại Qatar phải ngừng hoạt động do các cuộc tấn công hồi tháng 3. Vì vậy, theo quan điểm của tôi, các chính trị gia châu Âu đang tự làm hại chính mình nếu họ cấm các nguồn cung cấp, bao gồm cả nguồn cung từ Nga", ông Novak nói.

Phó Thủ tướng Nga lưu ý rằng gánh nặng từ việc giá nhiên liệu tăng cao sẽ đổ dồn lên vai khách hàng tại châu Âu. Lệnh cấm nhập khẩu từ Nga chắc chắn sẽ gây ra tình trạng thiếu hụt.

"Lệnh cấm cung cấp khí thiên nhiên hóa lỏng [của Nga] từ ngày 1/1 [năm 2027] là một bất ngờ lớn, bởi thị trường châu Âu hiện nay vẫn chưa đạt trạng thái cân bằng. Như chúng ta đã biết, lượng dự trữ tại các kho chứa khí đốt đang ở mức thấp đáng kể - theo tôi là thấp hơn 10% so với mức trung bình của cùng kỳ những năm trước", ông Novak cho biết thêm.

Phó Thủ tướng Nga cũng lưu ý rằng, trong chín tháng qua, 12 triệu tấn khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đã được vận chuyển đến châu Âu.

"Con số này thậm chí còn cao hơn năm ngoái. Có vẻ như các đối tác châu Âu đang muốn nhanh chóng lấp đầy kho dự trữ và mua thêm LNG trước thời điểm ngày 1/1/2027", ông nói.

Kể từ ngày 1/1/2027, lệnh cấm nhập khẩu khí đốt qua đường ống từ Nga sẽ chính thức có hiệu lực tại các quốc gia EU. Trong khi đó, theo Phó Thủ tướng Novak, hiện tại Nga đang cung cấp từ 17-20% tổng lượng xuất khẩu LNG sang các nước châu Âu.

EU tiếp tục mua LNG từ Nga

Theo một báo cáo từ tổ chức môi trường Urgewald (Đức) được tờ The Times (Anh) trích dẫn, trong năm nay, các quốc gia thành viên Liên minh Châu Âu (EU) đã gia tăng lượng LNG mua từ Nga, dù trước đó họ từng cam kết sẽ cắt đứt nguồn tài chính mà Điện Kremlin cần để duy trì cỗ máy chiến tranh của nước này.

The Times cũng lưu ý rằng, trước đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cáo buộc các nước EU "đạo đức giả" khi họ chỉ trích ông vì đạt được các thỏa thuận với Nga, trong khi chính họ vẫn tiếp tục mua các nguồn năng lượng từ quốc gia này. Theo ông Trump, EU đã chi 250 tỷ USD để mua năng lượng từ Nga.

Phó Thủ tướng Nga Novak từng cho biết, tổng giá trị các mặt hàng năng lượng mà EU mua từ Nga kể từ năm 2022 đã lên tới 302 tỷ euro. Trong khi đó, Ủy ban châu Âu (EC) ước tính con số này là 197 tỷ euro.

Theo ghi nhận, lượng khí đốt nhập khẩu từ Nga vào các nước châu Âu đã giảm kể từ khi xung đột toàn diện tại Ukraine bùng nổ – thời điểm mà khí đốt Nga chiếm tới 45% tổng lượng nhập khẩu của EU.

Tuy nhiên, Cơ quan Hợp tác các Cơ quan Quản lý Năng lượng châu Âu (ACER) báo cáo rằng, tính đến tháng 5/2026, Nga vẫn cung cấp 12% lượng LNG cho EU. Cụ thể, LNG từ Nga được cung cấp cho Tây Ban Nha, Pháp, Bỉ và Hà Lan; trong khi khí đốt qua đường ống được cung cấp cho Hungary, Slovakia và Hy Lạp.

The Times lưu ý rằng, lệnh cấm của EU đối với các hợp đồng ngắn hạn mua khí đốt từ Nga đã có hiệu lực từ mùa xuân năm nay. Lệnh cấm đối với các hợp đồng dài hạn mua LNG từ Nga dự kiến sẽ bắt đầu áp dụng vào cuối năm nay; còn lệnh cấm đối với khí đốt vận chuyển qua đường ống sẽ có hiệu lực từ tháng 9/2027. Ngoài ra, các quốc gia châu Âu cũng cam kết sẽ chấm dứt nhập khẩu dầu thô từ Nga (vốn chiếm từ 1% đến 3% tổng khối lượng nhập khẩu) vào năm tới.

Tuy nhiên, theo Urgewald, từ tháng 1 đến tháng 9 năm nay, 12,18 triệu tấn LNG của Nga, trị giá 7,88 tỷ euro, đã cập các cảng tại EU, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, các cảng của Pháp chiếm tới 3/4 tổng khối lượng nhập khẩu vào EU.

Sebastian Retters - một nhà hoạt động tại Urgewald - chia sẻ với The Times rằng: "Mỗi tháng tiếp theo mà hoạt động thương mại LNG gần như không bị gián đoạn đồng nghĩa với việc Nga có thêm doanh thu."

Các nhà phân tích cho rằng EU có thể sẽ không kịp ngừng nhập khẩu năng lượng từ Nga đúng thời hạn, trong bối cảnh lượng dự trữ ở mức thấp và giá cả lại cao. Trong khi đó, EC vẫn khẳng định rằng các thời hạn đã đề ra sẽ được tuân thủ.