Sau khoảng 20 năm trì hoãn cùng hàng loạt bê bối tham nhũng và đội vốn, thủ đô Astana của Kazakhstan đã chính thức đưa vào vận hành hệ thống tàu điện đô thị (tàu điện nhẹ - LRT). Đây là mạng lưới đường sắt đô thị trên cao hoàn toàn tự động và không người lái đầu tiên tại khu vực Trung Á.
Tuyến đường sắt đô thị chính thức được khánh thành vào ngày 17/5. Hệ thống vận hành dựa trên công nghệ tự động hóa cấp độ 4 (GoA4) — cấp độ cao nhất hiện nay. Toàn bộ quá trình di chuyển, dừng đỗ tại ga, đóng mở cửa tàu và quản lý xưởng bảo dưỡng (depot) đều được điều khiển tự động mà không cần nhân viên lái tàu.
Tuyến LRT này dài 22,4 km với 18 nhà ga, kết nối các địa điểm trọng yếu của thủ đô bao gồm, sân bay Quốc tế Astana, trung tâm thành phố, ga đường sắt Nurly Zhol và điểm du lịch nổi tiếng như Tháp Bayterek, Nhà hát Astana Opera, Thánh đường Hồi giáo Hazrat Sultan và Trung tâm Giải trí Khan Shatyr.
Theo nhà chức trách, các đoàn tàu sẽ chạy với tần suất 5–6 phút/chuyến, vận tốc đạt 50–60 km/h. Thời gian di chuyển toàn tuyến mất khoảng 40 phút. Dự án được kỳ vọng sẽ giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông, tăng cường khả năng kết nối đô thị và hiện đại hóa hạ tầng giao thông công cộng tại thủ đô đang phát triển nhanh chóng này.
Trước khi có được diện mạo hiện đại như ngày nay, dự án LRT Astana từng bị gắn mác là "tượng đài tham nhũng" và liên tục chậm tiến độ do các sự cố hỏa hoạn và tranh chấp tài chính.
Quá trình triển khai dự án đã vướng phải kiến nhiều bê bối chấn động. Các bất đồng về khoản vay từ các tổ chức tín dụng Trung Quốc từng khiến dự án rơi vào bế tắc.
Ngoài ra, hàng loạt cuộc điều tra cáo buộc biển thủ công quỹ liên quan đến dự án đã dẫn đến nhiều án tù giam và các lệnh truy nã quốc tế dành cho các cựu quan chức cấp cao.
Vào năm 2019, Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev từng tỏ ra hoài nghi về khả năng sinh lời của dự án trước bối cảnh chi phí leo thang phi mã.
Tuy nhiên, trước áp lực từ sự bùng nổ dân số và tốc độ mở rộng đô thị của Astana, chính quyền thành phố vẫn quyết tâm tái khởi động dự án và hoàn thành công trình.
Dự án được thực hiện với sự tham gia của Cục Kỹ thuật số 6 thuộc Tập đoàn Xây dựng Trung Quốc. Đây là một phần trong chương trình hợp tác giữa Kazakhstan và Trung Quốc thuộc Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI).
Phát biểu tại lễ khánh thành, Tổng thống Tokayev đã gửi lời cảm ơn tới phía Trung Quốc và bày tỏ kỳ vọng thủ đô Astana trong tương lai sẽ phát triển thành một trung tâm giao thông huyết mạch của cả vùng Á – Âu.
Đáng chú ý, đây là dự án đường sắt đầu tiên tại Trung Á được xây dựng hoàn toàn bằng công nghệ và thiết bị của Trung Quốc. Các doanh nghiệp Trung Quốc đã tham gia sâu vào mọi công đoạn từ thiết kế, thi công, thiết lập vận hành cho đến đào tạo nhân sự.
Ông Abat Shynynbekov, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty quản lý hạ tầng giao thông CTS, khẳng định đây là hệ thống tàu điện tiên tiến nhất khu vực.
"Phía Trung Quốc đã cải tiến thiết kế nội thất các nhà ga giúp nâng cao tính thẩm mỹ, đồng thời chất lượng vật liệu ngoại thất của các đoàn tàu cũng được nâng cấp đáng kể", ông nói.
Theo Bne Intellinews