Sau chỉ đạo của Phó Thủ tướng, dự án chống ngập 10.000 tỉ đồng liệu có kịp "về đích" năm 2026?

6,5 triệu dân thụ hưởng

Dự án giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) với mục tiêu kiểm soát ngập do triều cường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu cho vùng diện tích 570 km2 với khoảng 6,5 triệu dân thuộc khu vực bờ hữu sông Sài Gòn và trung tâm thành phố.

Dự án được thực hiện theo hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỉ đồng.

Công trình giúp chủ động điều tiết hạ thấp mực nước trong các kênh rạch nhằm cải thiện khả năng tiêu thoát của các dự án thoát nước đô thị.

Hỗ trợ lưu trữ nước mưa khi có mưa kết hợp triều cường; góp phần cải tạo cảnh quan và môi trường nước trong khu vực dự án.

Dự án với quy mô xây dựng 6 cống kiểm soát triều lớn, bề rộng cống từ 40 – 160 m; cao trình đáy cống từ -3.6 đến 10 m.

Xây dựng đoạn đê bao ven sông Sài Gòn từ Vàm Thuật đến Sông Kinh – Giai đoạn 1 bao gồm khoảng 6 km đê/kè ở các đoạn xung yếu; 43 cống nhỏ có khẩu độ từ 1 đến 10 m từ Vàm Thuật đến Mương Chuối; Xây dựng nhà quản lý trung tâm và hệ thống SCADA.

Chờ đợi gần thập kỷ

Khởi công tháng 6-2016, sau gần một thập kỷ siêu dự án chống ngập quy mô lớn của TPHCM vẫn trong tình trạng dang dở, để lại nỗi lo triều cường ngày càng chồng chất cho hàng triệu người dân khu vực phía Nam thành phố.

Công trình được kỳ vọng hoàn thành vào năm 2018, nhưng vì nhiều lý do liên quan tới pháp lý dự án và nguồn vốn nên dự án tạm ngưng từ nhiều năm nay khi hoàn thành hơn 90% khối lượng.

Dự án vẫn chưa thể "về đích". Trong khi đó, tình trạng ngập lụt do triều cường lại diễn biến phức tạp hơn do ảnh hưởng biến đổi khí hậu, đặc biệt tại các khu dân cư thấp trũng ở khu vực quận 7 cũ.

Ghi nhận tại cống ngăn triều Tân Thuận, nhiều năm qua, cống vẫn trong tình trạng "án binh bất động".

Sống hơn 30 năm trên đường Trần Xuân Soạn (phường Tân Thuận), bà Hà (SN 1965) cho biết, triều cường từ lâu đã trở thành nỗi ám ảnh thường trực của người dân nơi đây.

"Cứ đến rằm âm lịch là nước bắt đầu lên. Cao nhất thường rơi vào khoảng tháng 10 dương lịch. Nhưng chừng hai năm trở lại đây, mực nước dâng cao hơn trước rất nhiều, tràn vào nhà dân" - bà Hà chia sẻ.

Theo bà Hà, không chỉ nước lên cao, mà thời gian rút cũng ngày càng kéo dài, khiến việc buôn bán, đi lại gặp vô vàn khó khăn.

Sau đợt triều cường lớn năm rồi, địa phương có huy động lực lượng đắp bao cát dọc bờ kè nên cũng đỡ phần nào. Nhưng đó chỉ là giải pháp tạm thời.

"Điều người dân mong mỏi nhất vẫn là cống ngăn triều Tân Thuận sớm hoàn thành. Công trình xây cả chục năm rồi mà bỏ dở, nhìn mà xót. Chỉ mong đến ngày triều không còn dâng ngập trước cửa nhà nữa" - bà Hà bộc bạch.

Theo UBND TPHCM, dự án đã triển khai thi công được hơn 90% khối lượng công việc. Với khối lượng công việc còn lại, dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2026.

Kết luận cuộc làm việc với UBND TPHCM mới đây, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình chỉ đạo: Đối với dự án giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1), TPHCM khẩn trương thực hiện thanh toán cho nhà đầu tư theo quy định tại Nghị quyết số 212/NQ-CP của Chính phủ ngày 21-7-2025 về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc các dự án hạ tầng tại thành phố bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà nước và nhà đầu tư; báo cáo Bộ Chính trị kết quả thực hiện.