Techcombank Investment Summit 2026: Động lực từ nguồn vốn quốc tế và bài toán phát triển hạ tầng bền vững cho Việt Nam

Tại phiên thảo luận chiến lược về vốn đầu tư hạ tầng trong khuôn khổ Hội nghị đầu tư Techcombank Investment Summit 2026 với chủ đề "Việt Nam phồn vinh: Kiến tạo và trao truyền giá trị qua các thế hệ", các chuyên gia, đại diện cơ quan quản lý và định chế tài chính đã cùng mổ xẻ những cơ hội, rủi ro cùng giải pháp huy động nguồn lực cho giai đoạn bứt phá 10 năm tới của Việt Nam.

Toàn cảnh phiên thảo luận về vốn đầu tư hạ tầng

Áp lực bảng cân đối và bài toán cân bằng nguồn vốn

Mở đầu phiên thảo luận, Điều phối viên đặt vấn đề: Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng có ý nghĩa sống còn đối với tăng trưởng kinh tế, nhưng quy mô vốn khổng lồ cũng mang lại rủi ro lớn. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy phát triển hạ tầng quá nhanh dễ tạo ra áp lực nặng nề lên bảng cân đối kế toán và sự ổn định của hệ thống ngân hàng. Do đó, câu hỏi chiến lược là làm sao để Việt Nam vừa đạt tốc độ phát triển hạ tầng mạnh mẽ, vừa duy trì sức khỏe, sự ổn định bền vững cho khu vực tài chính?

Đánh giá về các lĩnh vực ưu tiên, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), nhận định: Bên cạnh các hạ tầng thiết yếu truyền thống như điện (năng lượng), đường (giao thông), trường - trạm (y tế, giáo dục), hạ tầng số hiện đóng vai trò vô cùng quan trọng. Trong đó, hạ tầng giao thông cần đi trước một bước để mở ra không gian phát triển mới, kéo theo giao thương và kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Xuân Bắc cũng nhấn mạnh: "Vốn huy động của ngân hàng thương mại chủ yếu là ngắn hạn, trong khi các dự án hạ tầng có quy mô vốn rất lớn và thời gian thu hồi kéo dài. Tín dụng ngân hàng là huyết mạch nhưng không thể là nguồn vốn duy nhất. Chúng ta phải huy động tổng lực, đồng bộ từ ngân sách nhà nước, vốn ngân hàng, ODA, vốn vay tổ chức quốc tế và nhà đầu tư nước ngoài."

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Anh Dũng, đại diện Cục Quản lý Tài chính (Bộ Xây dựng), chia sẻ: Với các dự án hạ tầng chiến lược trọng điểm có tác dụng lan tỏa nhưng khả năng hoàn vốn trực tiếp không cao, Nhà nước sẽ đóng vai trò đầu tư công chủ đạo, làm "vốn mồi" và kết hợp nguồn vốn ODA, ưu đãi quốc tế. Ngược lại, với các dự án có khả năng vận hành khai thác và hoàn vốn tốt, cần có cơ chế thu hút tối đa khu vực tư nhân.

Techcombank đóng vai trò nhà thu xếp vốn quốc tế cho các dự án lớn

Trước bài toán quy mô vốn khổng lồ cho các công trình trọng điểm trong 5 năm tới, bà Nguyễn Thu Lan, Phó Chủ tịch Techcombank , khẳng định không một tổ chức hay nguồn vốn đơn lẻ nào có thể gánh vác toàn bộ. Cốt lõi nằm ở một cấu trúc tài chính thông minh, kết hợp chặt chẽ giữa các nguồn vốn, hình thức tài trợ và thời gian nhàn rỗi của dòng tiền.

Theo bà Nguyễn Thu Lan: "Techcombank đang chuẩn bị năng lực để đóng vai trò là nhà thu xếp vốn đứng ở vị trí trung tâm, giúp kết nối dòng vốn tốt nhất, thời gian đáp ứng tối ưu và chi phí hợp lý cho các chủ đầu tư dự án hạ tầng tại Việt Nam. Ngân hàng đã có sự chuẩn bị chiến lược từ hơn một năm qua để đồng hành cùng các chương trình hạ tầng cấp quốc gia."

Đối với các dự án hạ tầng lớn, Techcombank chọn cách tiếp cận theo từng giai đoạn: khởi đầu bằng nguồn vốn ngắn và trung hạn để triển khai nhanh chóng, sau đó phối hợp với các cơ quan quản lý và các tổ chức quốc tế để thu xếp bước vốn thứ hai dài hạn hơn, tiếp cận trực tiếp sâu rộng vào thị trường vốn quốc tế.

Bên cạnh đó, bà Lan nhấn mạnh: "Đối với các dự án đầu tư công, Techcombank mong muốn tham gia không chỉ với tư cách ngân hàng cung cấp tín dụng mà còn là nhà tư vấn tài chính, nhà thu xếp vốn hỗ trợ chính quyền phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, và đặc biệt là thúc đẩy phát hành trái phiếu chính phủ cho các dự án lớn nhằm huy động nguồn vốn công trong nước và quốc tế cho đầu tư dài hạn."

Cần phát hành trái phiếu chính phủ cho các dự án lớn và hoàn thiện cơ chế chia sẻ rủi ro

Để khơi thông dòng vốn dài hạn, việc phát hành trái phiếu chính phủ cho các dự án lớn được xem là giải pháp then chốt giúp giảm gánh nặng tín dụng lên hệ thống ngân hàng, đồng thời thu hút các nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước.

Phát biểu về góc nhìn chính sách, ông Nguyễn Xuân Bắc cho biết Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp linh hoạt như: quy định cho vay hợp vốn để tài trợ dự án lớn; trình Thủ tướng Chính phủ cơ chế cho vay vượt giới hạn đối với các dự án đặc biệt quan trọng; nâng tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%; và loại trừ một số chỉ tiêu tín dụng đối với các dự án trọng điểm quốc gia có tính lan tỏa vùng.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Xuân Bắc, yếu tố quan trọng nhất để thu hút vốn là dự án phải có tính khả thi và rủi ro chấp nhận được. Bán chất các dự án hạ tầng thường có hiệu quả tài chính trực tiếp thấp nhưng hiệu quả kinh tế - xã hội lại rất lớn. Mấu chốt chính sách là phải thiết kế cơ chế chia sẻ lợi ích gia tăng và chia sẻ rủi ro hài hòa giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Từ góc độ tổ chức quốc tế, bà Jing Zhao, Chuyên gia cao cấp lĩnh vực tài chính của Ngân hàng Thế giới (World Bank), đề xuất Việt Nam cần đa dạng hóa nhà đầu tư bằng cách thu hút các quỹ hưu trí, bảo hiểm – những đơn vị có nguồn vốn dài hạn phù hợp với hạ tầng. Theo bà Jing Zhao, thay vì chỉ đầu tư vào tài sản an toàn như tiền gửi, cần mở rộng sang trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu dự án và áp dụng các công cụ tài chính hiện đại như tăng cường tín dụng (Credit Enhancement) hay mô hình "khởi tạo để phân phối" (Originate-to-distribute) nhằm chứng khoán hóa các khoản vay hạ tầng, giải phóng bảng cân đối cho các ngân hàng thương mại.

Hướng tới hệ sinh thái hạ tầng phức hợp

Phân tích sâu hơn về xu hướng dự án sắp tới, ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Xây dựng chỉ ra rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn triển khai các dự án phức hợp có quy mô đặc biệt lớn như đường sắt tốc độ cao, cảng hàng không quốc tế hay hệ thống đường sắt đô thị (TOD).

Theo ông Nguyễn Anh Dũng, đây không phải là các công trình đơn lẻ mà là cả một hệ sinh thái gồm nhiều dịch vụ đi kèm (bảo dưỡng, logistics, thương mại, bất động sản ga). Việc bóc tách cấu phần – Nhà nước đầu tư kết cấu hạ tầng cốt lõi, tư nhân đầu tư và vận hành hệ sinh thái dịch vụ hoàn vốn – sẽ là chìa khóa mở ra cơ hội thu hút nguồn vốn tư nhân khổng lồ trong thời gian tới.

Tóm lại, sự kết hợp giữa đổi mới chính sách, cơ chế phát hành trái phiếu chính phủ cho các dự án lớn cùng năng lực thu xếp vốn quốc tế của các ngân hàng thương mại hàng đầu như Techcombank sẽ là công thức chiến lược. Điều này giúp Việt Nam vừa hiện thực hóa tham vọng bứt phá hạ tầng, vừa bảo đảm an toàn, vững chắc cho bảng cân đối tài chính quốc gia trên hành trình phát triển bền vững.