Thị trường chứng khoán chờ cú hích từ hạ tầng giao dịch

Trong báo cáo phân tích chiến lược vừa được công bố, quỹ đầu tư SGI Capital đã phác họa một bức tranh đa sắc về nền kinh tế và thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam sau ba quý đầu năm 2026. Nền kinh tế ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ với tăng trưởng GDP duy trì ở mức cao, hướng tới mục tiêu hai chữ số. Dòng vốn FDI đăng ký và giải ngân vẫn chảy mạnh bất chấp những biến động từ chính sách thuế quan của Mỹ. Cùng với đó, sản xuất công nghiệp và xây dựng tiếp tục là bệ phóng vững chắc cho tăng trưởng không chỉ trong năm nay mà còn kéo dài sang 2027.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của giới phân tích tài chính, sự hưng phấn của vĩ mô chưa thể che lấp hoàn toàn những rủi ro tiềm ẩn. Bước vào quý IV, TTCK Việt Nam đang phải đối mặt với hai bài toán cốt lõi, đòi hỏi sự thận trọng của cả nhà điều hành lẫn giới đầu tư.

Dù chính sách tiền tệ thời gian qua đã phát huy hiệu quả khi giữ được sự ổn định tương đối cho tỷ giá và lãi suất liên ngân hàng, SGI Capital cảnh báo dư địa này đang ngày một thu hẹp. Nếu lạm phát và mặt bằng lãi suất quốc tế tiếp tục leo thang, việc giữ thế cân bằng giữa ổn định tỷ giá, kiểm soát lãi suất và duy trì tăng trưởng tín dụng cao sẽ là một thách thức cực đại.

SGI Capital lưu ý nhà đầu tư cần soi kỹ các khoản phải thu, tỷ lệ trích lập dự phòng và nợ nhóm 2 trong mùa báo cáo tài chính quý III, bởi đây là chỉ báo sớm cho xu hướng nợ xấu, nhất là với các khoản vay bất động sản.

Về tổng thể, lợi nhuận quý III của toàn thị trường được dự báo vẫn tăng nhưng tốc độ đã chậm lại. Những nhóm nhạy cảm với lãi suất như bất động sản, chứng khoán , ngân hàng có thể đã chạm vùng đỉnh lợi nhuận, nhường lại điểm sáng cho các ngành hưởng lợi từ chu kỳ hàng hóa như dầu khí, cao su, đường.

Nhưng rủi ro trực diện nhất lúc này, chính là câu chuyện thanh khoản và dòng tiền. Dù Việt Nam đã chính thức được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, thanh khoản thị trường lại đi lùi, rớt xuống dưới mốc 15.000 tỷ đồng/phiên. Khối ngoại, sau chuỗi mua ròng ngắn ngủi quanh sự kiện nâng hạng, đã nhanh chóng quay xe bán ròng mạnh mẽ.

SGI Capital lý giải, nguyên nhân rút vốn của khối ngoại đến từ lo ngại lạm phát và lãi suất toàn cầu tăng lại. Trong khi đó ở trong nước, nguồn cung cổ phiếu từ các đợt phát hành mới đang đè nặng lên khả năng hấp thụ của nhà đầu tư nội, giữa lúc lãi suất huy động nhích lên làm giảm sức hấp dẫn của kênh chứng khoán .

Trong bối cảnh dòng tiền mới chùn bước, việc dư nợ margin duy trì ở mức cao lịch sử được đánh giá là khối thuốc nổ chực chờ. Bước vào quý IV là thời điểm nhu cầu tiền mặt của nền kinh tế tăng vọt để tất toán các khoản vay và đầu tư, áp lực bán giải chấp (call margin) hoàn toàn có thể bị kích hoạt. Đó là chưa kể, sự đóng băng thanh khoản của thị trường bất động sản đang buộc nhiều nhà đầu cơ phải bán chéo chứng khoán để bù đắp chi phí vốn.

Trước những biến động khó lường, ưu tiên hàng đầu lúc này không phải là tìm kiếm lợi nhuận bằng mọi giá, mà là quản trị rủi ro đòn bẩy. Sự phân hóa thị trường đang diễn ra khốc liệt, và cơ hội dài hạn chỉ thực sự dành cho những ai bảo vệ được sức mua khi định giá thị trường chiết khấu về mức hấp dẫn.

Tuy nhiên, nhìn dài hạn, nút thắt của TTCK đang dần được cởi bỏ bằng những nỗ lực thay đổi thể chế quyết liệt. Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 145/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 16/11/2026), tạo ra bước ngoặt lớn về hạ tầng giao dịch, đặc biệt là cơ chế thanh toán bù trừ đối tác trung tâm (CCP) và quy định không yêu cầu nhà đầu tư tổ chức nước ngoài phải có đủ 100% tiền trước khi giao dịch (NPF).

Trao đổi với phóng viên, ông Hàn Hữu Hậu, CEO-Hy Maxpro, chuyên về phân tích thị trường chứng khoán đánh giá: Đây là bước nâng cấp quan trọng đối với hạ tầng sau giao dịch. Cơ chế CCP và bù trừ đa phương không chỉ nâng cao hiệu quả vận hành mà còn giúp thị trường tiệm cận thông lệ quốc tế.

Ông Hậu nhấn mạnh, việc gỡ bỏ rào cản ký quỹ 100% tiền (NPF) mang ý nghĩa sống còn trong việc khơi thông dòng vốn ngoại, giúp nhà đầu tư quốc tế linh hoạt hơn trong phân bổ vốn. Đây chính là lời giải dài hạn, tạo bệ phóng vững chắc để TTCK Việt Nam thực sự lột xác và thăng hoa trong kỷ nguyên sau nâng hạng.