Thủ đô mới ở trong rừng của Indonesia - Từ "buồn ngủ" tới không ngủ

Ban ngày, mặt trời rực rỡ chiếu sáng con đường bên ngoài ngôi nhà gỗ của Ipah, làm rõ những làn bụi bị xới tung lên khi có xe máy chạy qua. Ban đêm, thỉnh thoảng tiếng còi xe tải chở than hoặc quả cọ xé tan sự yên tĩnh của màn đêm.

Khu vực hẻo lánh mà Ipah đang sinh sống gần đây được nhắc nhiều trên báo chí sau khi Tổng thống Indonesia thông báo trên Twitter về kế hoạch di dời thủ đô từ Jakarta về đảo Borneo, biến vùng đảo hoang vu thành 1 thành phố tầm cỡ toàn cầu, thủ đô mới của đất nước đông dân thứ 4 thế giới với 260 triệu người.

Có 1 cửa hàng nhỏ bán trà đá và mì ăn liền, Ipah, bà mẹ đơn thân 18 tuổi, đang lo lắng về những thay đổi sắp diễn ra. "Những thành phố ở Kalimantan rất yên bình và an toàn, trong khi thủ đô sẽ là 1 thành phố không bao giờ ngủ, với quá nhiều khói, quá nhiều âm thanh".

Danh tiếng là siêu đô thị đông đúc chật chội với hơn 10 triệu dân khá ô nhiễm và đang chìm dần là lý do chính khiến Indonesia lên kế hoạch di chuyển trụ sở các cơ quan chính phủ về "thành phố trong rừng" trên đảo Borneo. Kế hoạch này (lần đầu được nhắc đến từ cách đây gần 70 năm) cũng là để tránh nguy cơ động đất (hiện thủ đô Jakarta nằm trên đảo Java là vùng dễ bị động đất) và chuyển trung tâm chính trị của đất nước về gần hơn với vùng trung tâm của đất nước.

"Trong 5 năm tới sẽ có khoảng 200.000 đến 300.000 dân, con số sẽ đạt mốc 1 triệu dân trong vòng 10 năm, và sau đó là 1,5 triệu dân", Bộ trưởng Kế hoạch Bambang Brodjonegoro nói với Reuters. "Chúng tôi sẽ kiểm soát để thành phố tăng trưởng trong tầm kiểm soát", ông cho biết thêm.

Chính phủ Indonesia dự định chi 33 tỷ USD cho kế hoạch này, học tập mô hình quản lý của Seoul, sắc xanh của Singapore và sự tách biệt giữa quản trị và kinh doanh của Washington. Thủ đô mới cách Jakarta khoảng 1.300km về phía Đông Bắc.

Sau khi kế hoạch được công bố, không khí lạc quan bao trùm đảo Borneo. Người dân địa phương hi vọng họ sẽ có trường học tốt hơn và những con đường khang trang, nước sạch và nguồn điện ổn định. Tuy nhiên, sự hào hứng nhanh chóng bị lấn át bởi nỗi lo giới đầu cơ sẽ đẩy giá đất ở đây lên cao, cùng với viễn cảnh môi trường bị phá hủy và người dân địa phương bị những người nhập cư từ nơi khác cướp đi cơ hội việc làm.

Kinh nghiệm dời đô của Brazil hay Myanmar cũng cho thấy tham nhũng hoàn toàn có thể xảy ra. Hiện thủ đô mới Naypyidaw của Myanmar đang tràn ngập những dự án khổng lồ nhưng không có người dùng, những đường cao tốc khang trang nhưng vắng bóng người.