Một chỉ số của Việt Nam lần đầu tiên vượt Thái Lan, Indonesia trong ngành ô tô, nguyên nhân đến từ đâu?

Trong nhiều năm, Thái Lan được xem là trung tâm của ngành công nghiệp ô tô Đông Nam Á. Tuy nhiên, Việt Nam hiện đang trải qua những thay đổi có thể làm đảo lộn trật tự này.

Theo khảo sát của Q&Me Vietnam Market Research, trong 2024, nhờ các chính sách hỗ trợ của chính phủ như giảm lệ phí trước bạ, doanh số ô tô mới phục hồi lên khoảng 494.000 xe, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ. Đà tăng tiếp tục trong năm 2025, với tổng doanh số đạt khoảng 604.000 xe — mức cao nhất từ trước đến nay.

Động lực chính của tăng trưởng này đến từ danh mục xe điện ngày càng mở rộng của VinFast. Hai mẫu xe tạo ra tác động lớn nhất trong năm 2025 là mẫu EV cỡ nhỏ VF 3 và SUV cỡ nhỏ VF 5. VF 3 đạt doanh số khoảng 45.000 xe trong năm, trở thành mẫu xe bán chạy nhất trên toàn thị trường, bao gồm cả xe xăng. VF 5 theo sát với khoảng 44.000 xe được giao, đưa xe điện chiếm các vị trí hàng đầu trong bảng xếp hạng bán chạy.

Nhờ đó, tỷ lệ xe điện tại Việt Nam tăng mạnh từ khoảng 9% năm 2023 lên ước tính 29% vào năm 2025. Chỉ trong vòng hai năm, tỷ trọng EV đã tăng hơn ba lần, cho thấy thị trường ô tô Việt Nam đang chuyển dịch nhanh chóng từ xe xăng sang xe điện .

Mức tỷ lệ EV khoảng 29% là con số rất nổi bật trong ASEAN. Trong khi đó, Thái Lan đạt khoảng 18–20% và Indonesia khoảng 15–18% vào năm 2025. Tại các thị trường này, sự phổ biến của EV chủ yếu do các thương hiệu Trung Quốc, đặc biệt là BYD dẫn dắt.

Việt Nam lại có cấu trúc thị trường rất đặc thù. Quá trình điện hóa được dẫn dắt gần như hoàn toàn bởi thương hiệu nội địa VinFast. Dù các hãng Trung Quốc như BYD đã gia tăng hiện diện, dữ liệu nhập khẩu cho thấy tổng số EV nhập vào Việt Nam năm 2025 chỉ ở mức vài nghìn xe. Ngoại trừ Singapore, Việt Nam hiện có tỷ lệ EV cao nhất Đông Nam Á, dựa trên sự thống lĩnh của một thương hiệu trong nước.

Chính sách của chính phủ là yếu tố then chốt thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang EV . Xe điện được miễn hoàn toàn lệ phí trước bạ (thường chiếm 10–12% giá trị xe) đến năm 2027, giúp chi phí mua EV thấp hơn xe xăng. Đồng thời, các quy định môi trường ngày càng chặt chẽ hơn. Hà Nội đã công bố kế hoạch triển khai khu vực phát thải thấp (LEZ) từ năm 2026, từng bước hạn chế xe xăng vào khu vực trung tâm.

Những chính sách này đang làm gia tăng chi phí và rủi ro dài hạn khi sở hữu xe xăng, qua đó củng cố tâm lý “mua xe thì nên mua xe điện ”.

Năm 2025, doanh số ô tô của Việt Nam đạt khoảng 604.000 xe, thu hẹp khoảng cách với Thái Lan (khoảng 632.000 xe) xuống còn chưa tới 30.000 xe. Trong năm 2023, khoảng cách này từng lên tới 370.000 xe, cho thấy tốc độ tăng trưởng rất nhanh của Việt Nam.

Với triển vọng tăng trưởng kinh tế tích cực, tỷ lệ sở hữu ô tô còn thấp (dưới 10%) và xu hướng EV ngày càng mạnh mẽ do VinFast dẫn dắt, khả năng Việt Nam vượt Thái Lan về doanh số ô tô ngay từ năm 2026 là hoàn toàn có cơ sở. Khu vực có thể đang chứng kiến sự chuyển dịch từ “Detroit của châu Á” sang một “trung tâm EV mới của châu Á” do Việt Nam dẫn dắt.