Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XVI, kỳ họp thứ 1 thông qua ngày 23 tháng 4 năm 2026 (sau đây gọi tắt là Luật Thủ đô năm 2026). Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 (Trừ 02 nội dung có hiệu lực thi hành từ ngày Luật Thủ đô được thông qua) thay thế Luật Thủ đô số 39/2024/QH15.
Dưới góc độ phạm vi lĩnh vực thuế , Luật Thủ đô 2026 tiếp tục xây dựng các cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ về thuế trên cơ sở kế thừa các quy định có tính chất “vượt trội” tại Luật Thủ đô năm 2024, đồng thời có quy định bổ sung để khai thác được tiềm năng phát triển của Thủ đô, phù hợp vị thế của Thủ đô.
Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được hưởng ưu đãi thuế vượt trội
(Căn cứ Khoản 5 Điều 18; Khoản 6, Khoản 7 Điều 26 Luật Thủ đô năm 2026)
Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Hà Nội trở thành trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, Luật Thủ đô năm 2026 đã thiết kế nhiều chính sách ưu đãi thuế đặc biệt dành cho doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này.
Đáng chú ý, các khoản chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) của doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế với mức tối đa lên tới 200% chi phí thực tế phát sinh. Chính sách “siêu khấu trừ” này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm nghĩa vụ thuế mà còn tạo động lực mạnh mẽ để tăng đầu tư cho nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và phát triển sản phẩm mới.
Bên cạnh đó, các chuyên gia, nhà khoa học, cá nhân khởi nghiệp sáng tạo làm việc tại các tổ chức khoa học và công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo trên địa bàn Thành phố được miễn thuế thu nhập cá nhân trong thời hạn 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công. Đây là cơ chế ưu đãi đặc biệt nhằm thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự phát triển của Thủ đô.
Đối với hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, Luật quy định doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời hạn 05 năm; đồng thời các tổ chức, cá nhân có thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng vốn góp vào các doanh nghiệp này cũng được miễn thuế theo quy định. Chính sách này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động đầu tư mạo hiểm, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển và hình thành các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo.
Thu hút các “sếu đầu đàn”, tạo cú hích cho các ngành ưu tiên
(Căn cứ Khoản 1, Khoản 2, Khoản 4 và Khoản 5 Điều 26 Luật Thủ đô năm 2026)
Luật Thủ đô năm 2026 thiết lập nhiều cơ chế ưu đãi vượt trội nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược, các tập đoàn lớn trong và ngoài nước tham gia đầu tư vào các lĩnh vực trọng điểm của Thành phố.
Theo đó, nhà đầu tư chiến lược được hưởng chính sách miễn hoặc giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước; được ưu tiên trong thực hiện thủ tục hành chính, thủ tục thuế và thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu phục vụ dự án đầu tư. Đối với các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao và công nghiệp văn hóa, các dự án đầu tư mới được áp dụng các chính sách ưu đãi về thuế suất, miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cũng như miễn giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước.
Đây là giải pháp quan trọng nhằm khuyến khích xã hội hóa đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ công và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô. Đặc biệt, các dự án bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng ứng dụng công nghệ hiện đại được miễn tiền thuê đất, tiền thuê sử dụng không gian ngầm và được hỗ trợ về thuế nhập khẩu đối với thiết bị, dây chuyền phục vụ trực tiếp cho dự án. Chính sách này góp phần giải quyết bài toán hạ tầng giao thông đô thị, hướng tới xây dựng Hà Nội trở thành đô thị thông minh, hiện đại.
Trao quyền chủ động về tài chính, ngân sách cho Hà Nội
(Căn cứ Khoản 4 và Khoản 5 Điều 21 Luật Thủ đô năm 2026)
Một trong những nội dung mang tính đột phá của Luật Thủ đô năm 2026 là việc tăng cường phân quyền về tài chính, ngân sách, tạo điều kiện để Thành phố chủ động huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Theo quy định của Luật, ngân sách Thành phố được hưởng 100% nguồn thu từ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất thuộc thẩm quyền quản lý của Thành phố. Đây là nguồn lực quan trọng để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, giao thông, giáo dục, y tế và các công trình dân sinh thiết yếu.
Bên cạnh đó, Hà Nội được hưởng nguồn thu từ giao dịch tín chỉ các-bon và kết quả giảm phát thải khí nhà kính trên địa bàn. Quy định này phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và cam kết giảm phát thải ròng của Việt Nam. Luật cũng trao thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân Thành phố được quyết định ban hành các khoản phí, lệ phí đặc thù ngoài danh mục do Trung ương quy định nhằm tạo thêm nguồn lực đầu tư cho các lĩnh vực ưu tiên như bảo vệ môi trường, phát triển hạ tầng và chuyển đổi số.
Hiện đại hóa quản lý thuế bằng dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo (AI)
(Căn cứ Điểm c, d, đ Khoản 3 Điều 18; Điểm c Khoản 1 Điều 33 Luật Thủ đô năm 2026)
Cùng với việc ban hành các chính sách ưu đãi, Luật Thủ đô năm 2026 còn đặt nền tảng cho việc xây dựng nền quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo. Theo đó, Thành phố được áp dụng các phương thức quản trị tiên tiến dựa trên dữ liệu lớn, nền tảng số và công nghệ AI trong quản lý nhà nước, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính.
Đối với lĩnh vực thuế , việc ứng dụng công nghệ số sẽ giúp nâng cao chất lượng phục vụ người nộp thuế , tăng cường khả năng phân tích, dự báo, quản lý rủi ro, đồng thời giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân. Bên cạnh đó, các thông tin về dự án đầu tư, chính sách ưu đãi và thủ tục hành chính được công khai, minh bạch trên môi trường số, tạo điều kiện thuận lợi để người dân và doanh nghiệp tiếp cận, giám sát và thực hiện các quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.
Từ cơ chế đặc thù đến khát vọng phát triển Thủ đô
Với hàng loạt cơ chế ưu đãi vượt trội về thuế , đầu tư, tài chính, khoa học công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, Luật Thủ đô năm 2026 đã tạo dựng khuôn khổ pháp lý mới để Hà Nội phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế và vai trò đầu tàu phát triển của cả nước. Những chính sách này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và người lao động chất lượng cao mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Chẳng hạn, quy định về các dự án đầu tư trên địa bàn TP Hà Nội tại khoản 1 Điều 26 được hưởng ưu đãi về miễn, giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước; miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 26, cụ thể:
1. Các dự án đầu tư trên địa bàn Thành phố được ưu đãi, hỗ trợ bao gồm:
a) Dự án đầu tư mới vào lĩnh vực thể thao, thành lập trung tâm công nghiệp văn hóa, dự án thuộc các ngành công nghiệp văn hóa theo danh mục chi tiết do Ủy ban nhân dân Thành phố quyết định;
b) Dự án đầu tư thành lập mới cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở giáo dục có nhiều cấp học; cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông tại địa bàn khó khăn về kinh tế - xã hội; cơ sở đào tạo dành cho người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn;
c) Dự án đầu tư thành lập mới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chất lượng cao, hiện đại; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tại địa bàn khó khăn về kinh tế - xã hội;
d) Dự án đầu tư vào cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập, cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân, cơ sở cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng;
đ) Dự án hoạt động công nghệ cao, công nghệ thông tin, công nghệ số, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ của Thủ đô;
e) Dự án sử dụng công nghệ cao, tiên tiến trong lĩnh vực môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, xử lý chất thải, nước thải; dự án xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghệ cao; dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, dự án phát triển làng nghề truyền thống, dự án đầu tư cơ sở giết mổ động vật tập trung đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia về vệ sinh thú y.
2. Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thực hiện dự án theo quy định tại các điểm a, b, c, đ và e khoản 1 Điều này được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ sau đây:
a) Miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước 10 năm và giảm 50% tiền thuê đất, thuê mặt nước cho thời gian còn lại của dự án.
Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức khoa học và công nghệ, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được giảm 50% tiền thuê mặt bằng sản xuất, kinh doanh tại các trung tâm đổi mới sáng tạo của Thành phố;
b) Thu nhập từ thực hiện dự án được áp dụng mức thuế suất 5% thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó, được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời gian 04 năm và giảm 50% số thuế thu nhập phải nộp trong 09 năm tiếp theo.
Thời gian miễn thuế , giảm thuế đối với thu nhập của doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư mới quy định tại khoản này được tính từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế từ dự án đầu tư.
3. Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đầu tư vào dự án quy định tại điểm d khoản 1 Điều này được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ sau đây:
a) Miễn tiền sử dụng đất khi thành lập, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ các hoạt động của cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập, các cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân, cơ sở cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng;
c) Tiền ủng hộ, tài trợ của các tổ chức, doanh nghiệp cho các hoạt động tư vấn, tuyên truyền, phòng, chống ma túy, cai nghiện ma túy, phát triển các mô hình mới về cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện và tiền khuyến khích, động viên cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác phòng, chống ma túy được tính là chi phí hợp pháp của doanh nghiệp khi hạch toán.
Tiền ủng hộ, tài trợ của các cá nhân cho các hoạt động tư vấn, tuyên truyền, phòng, chống ma túy, cai nghiện ma túy, phát triển các mô hình mới về cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện và tiền khuyến khích, động viên cho các tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác phòng, chống ma túy được trừ vào thu nhập trước khi tính thuế đối với cá nhân cư trú tại Thành phố".
- Quy định các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng dự án bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng được hưởng ưu đãi theo điểm a khoản 4 Điều 26: "a) Miễn tiền thuê đất, tiền sử dụng không gian ngầm trong toàn bộ thời hạn thực hiện dự án".
- Quy định nhà đầu tư chiến lược được hưởng ưu đãi theo điểm a khoản 5 Điều 26: "a) Miễn hoặc giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước theo quy định của Hội đồng nhân dân Thành phố".