Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook. (Ảnh: Reuters)
Tòa án - với 5 phiếu thuận và 4 phiếu chống - đã ngăn chặn ông Trump cách chức bà Cook ở thời điểm hiện tại, bảo vệ Cục Dự trữ Liên bang (Fed).
Chánh án Tòa án Tối cao John Roberts, người soạn thảo phán quyết, cho biết ông Trump đã "không dành cho bà Cook những biện pháp bảo vệ thủ tục mà bà được hưởng theo luật định, mà nếu không có những biện pháp bảo vệ đó, bà không thể phản bác một cách chính đáng những cáo buộc mà tổng thống đưa ra chống lại bà”.
Tháng 8 năm ngoái, ông Trump đã viện dẫn những cáo buộc gian lận thế chấp chưa được chứng minh để cố gắng cách chức bà Cook, người phụ nữ da màu đầu tiên giữ chức thống đốc Cục Dự trữ Liên bang. Bà Cook đã phủ nhận các cáo buộc, gọi đây là cái cớ để loại bỏ bà vì những bất đồng về chính sách tiền tệ.
Phán quyết này bảo vệ các quan chức Cục Dự trữ Liên bang khỏi việc bị tổng thống sa thải tùy ý. Nhìn lại lịch sử của Hệ thống Dự trữ Liên bang và các ngân hàng trung ương tiền thân kể từ khi thành lập, Chánh án Roberts nhấn mạnh tất cả đều có đặc điểm là độc lập với tổng thống để bảo vệ chính sách tiền tệ khỏi sự can thiệp chính trị.
“Giống như lãnh đạo các cơ quan tiền nhiệm, các thống đốc Cục Dự trữ Liên bang không phục vụ theo ý muốn của tổng thống. Thay vào đó, họ phục vụ nhiệm kỳ luân phiên và chỉ có thể bị bãi nhiệm vì lý do chính đáng”, ông Roberts nói.
Nhiệm kỳ của bà Cook dự kiến kéo dài đến năm 2038. Bà được cựu Tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden bổ nhiệm vào năm 2022.
Bà Cook hoan nghênh phán quyết của tòa án, nói rằng nó khẳng định nghĩa vụ của Fed trong việc đưa ra các quyết định chính sách một cách độc lập, không bị can thiệp chính trị.
"Vụ việc này chưa bao giờ liên quan đến các văn bản thế chấp được ký kết trước khi tôi trở thành thống đốc Cục Dự trữ Liên bang. Đó là một nỗ lực nhằm loại bỏ tôi với một cái cớ được dàn dựng vì tôi đã từ chối khuất phục trước áp lực chính trị và tiếp tục thiết lập lãi suất chỉ dựa trên những gì phục vụ tốt nhất cho người dân Mỹ”, bà Cook nói.
Khi thành lập Cục Dự trữ Liên bang năm 1913, Quốc hội đã thông qua một đạo luật gọi là Đạo luật Dự trữ Liên bang, trong đó bao gồm các điều khoản bảo vệ ngân hàng trung ương khỏi sự can thiệp chính trị, nhấn mạnh rằng các thống đốc chỉ bị tổng thống cách chức "vì lý do chính đáng", mặc dù luật không định nghĩa thuật ngữ này cũng như không thiết lập các thủ tục cách chức.
Tổng thống Trump đã phản ứng với quyết định này trong một bài đăng trên mạng xã hội. “Chúng tôi sẽ ngay lập tức có hành động thích hợp để đảm bảo rằng một người từng có hành vi sai trái sẽ không thể đưa ra những quyết định quan trọng liên quan đến phúc lợi của Mỹ”, ông Trump viết.
Ông Trump đã gây áp lực lên ngân hàng trung ương để cắt giảm lãi suất nhanh hơn và sâu trong cuộc chiến chống lạm phát dai dẳng.
Trong một phán quyết riêng biệt khác hôm 29/6, liên quan đến việc ông Trump sa thải một thành viên của Ủy ban Thương mại Liên bang, tòa án đã mở rộng quyền hạn của tổng thống để sa thải các lãnh đạo của các cơ quan khác của Mỹ, xóa bỏ một tiền lệ có từ năm 1935.