Trả lương, thuê nhà từ 5 triệu phải chuyển khoản mới được trừ khi tính thuế

Nghị định 320/2025/NĐ-CP đề cập một trong những điều kiện để khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp như sau: "Khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên".

ẢNH: TN

Hợp tác xã Tiến Nam (Đắk Lắk) cho biết, đơn vị này mua keo nguyên liệu rừng trồng của người dân trực tiếp bán ra. Hầu hết người dân bán nguyên liệu là dân tộc thiểu số, chưa biết sử dụng tài khoản, điện thoại thông minh.

Khoảng cách trụ sở ngân hàng cách địa bàn 40 - 50 km, phương tiện đi lại khó khăn. Bởi vậy, quy định giao dịch bằng chuyển khoản từ 5 triệu đồng gây nhiều khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.

Hợp tác xã Tiến Nam cũng thắc mắc, các khoản chi lương, chi phí thuê nhà, thuê xe có thuộc trường hợp các khoản chi bắt buộc phải áp dụng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt để được tính là chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hay không?

Trả lời vấn đề này, Cục Thuế (Bộ Tài chính) nêu rõ, trường hợp doanh nghiệp có khoản chi phí lương, thuê nhà, thuê xe liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; các khoản này được thanh toán từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định của các văn bản pháp luật về thuế giá trị gia tăng thì được xác định là khoản chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ.

Trường hợp doanh nghiệp mua keo của người sản xuất trực tiếp bán ra hoặc mua của hộ kinh doanh có mức doanh thu dưới ngưỡng doanh thu chịu thuế giá trị gia tăng (từ 500 triệu đồng trở xuống - PV) có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên thì phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định của các văn bản pháp luật về thuế giá trị gia tăng (đối với trường hợp giá trị mua hàng hóa, dịch vụ trong ngày của từng hộ, cá nhân từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt ) và bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký, chịu trách nhiệm.

Căn cứ để Cục Thuế đưa ra hướng dẫn như trên là điểm b và điểm c khoản 1 điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP.

Tính lượng nông sản hao hụt vào chi phí thế nào?

Công ty TNHH Xuất nhập khẩu sầu riêng Á Trinh (Đắk Lắk) chuyên mua sầu riêng từ chủ vườn, sau đó xuất khẩu sang Trung Quốc. Doanh nghiệp đã lập bảng kê thu mua hàng theo Mẫu 01/TNDN, kèm hợp đồng mua bán với nông dân là chủ vườn, tuy nhiên đang được yêu cầu phải có thêm xác nhận của địa phương. 

ẢNH: ĐAN THANH

"Để thu mua nông sản của chủ vườn trồng sầu riêng, chúng tôi cần những giấy tờ gì? Khi mua nông sản về, trong quá trình vận chuyển, cắt bỏ cuống..., số lượng cân của nông sản sẽ hao hụt, doanh nghiệp cần hồ sơ như thế nào để tính lượng hao hụt này vào chi phí? Một số chủ vườn không có số tài khoản ngân hàng, công ty buộc phải trả tiền mặt có được không?", doanh nghiệp này gửi câu hỏi tới Cục Thuế.

Cục Thuế cho biết, căn cứ quy định tại điểm b khoản 9 điều 9 và điểm b điều 24 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, trường hợp doanh nghiệp mua sầu riêng của chủ vườn thì được lập bảng kê. Đơn vị thực hiện ghi đầy đủ các chỉ tiêu trên bảng kê mua hàng, đảm bảo chính xác các thông tin như người bán, thời gian, số lượng, giá bán.

Người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký và kèm theo chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị trong ngày của từng hộ, cá nhân từ 5 triệu đồng trở lên. Nếu mua trong ngày của từng hộ, cá nhân từ 5 triệu đồng trở lên chi bằng tiền mặt, doanh nghiệp sẽ không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Trường hợp trong quá trình vận chuyển, cắt bỏ cuống…, số lượng cân của nông sản hao hụt, để tính lượng hao hụt này vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, phải có hồ sơ chứng minh.

Doanh nghiệp phải tự xác định rõ lượng hao hụt, kèm biên bản kiểm kê giá trị hàng hóa hao hụt có xác nhận do đại diện hợp pháp của doanh nghiệp ký và chịu trách nhiệm trước pháp luật; lập phiếu nhập, xuất kho trong quá trình chế biến để chứng minh số lượng hao hụt thực tế (hồ sơ nêu trên được lưu tại doanh nghiệp và xuất trình với cơ quan thuế khi cơ quan thuế yêu cầu).