Trầy trật định danh Grab!

Dự thảo sửa đổi Nghị định 86/2014/NĐ-CP về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng ôtô đã qua 4 lần trình Chính phủ nhưng vẫn chưa được phê duyệt. Hiện nay, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) tiếp tục lấy ý kiến đóng góp lần thứ 5 nhưng dự thảo vẫn đang bị phản đối dữ dội từ nhiều phía.

"Nghi ngờ thiếu công tâm"

Hiệp hội Taxi Hà Nội và TP HCM vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ liên quan đến việc sửa đổi Nghị định 86.

"Chúng tôi tha thiết đề nghị Thủ tướng Chính phủ hoặc Văn phòng Chính phủ tổ chức một buổi đối thoại với đại diện doanh nghiệp (DN), cả Grab và các chuyên gia giao thông, sở GTVT các địa phương, để trao đổi, lắng nghe, tranh luận, nhằm hiểu rõ thực trạng, làm rõ chân lý, bản chất của các loại hình vận tải để có giải pháp đúng đắn nhất xây dựng dự thảo nghị định thay thế Nghị định 86 một cách hiệu quả, thuyết phục; bảo đảm vì lợi ích chung của đất nước và xã hội; tránh kiểu ngụy biện, đánh tráo khái niệm dẫn đến sai lầm nghiêm trọng trong ban hành nghị định này" - văn bản nêu rõ.

Ông Tạ Long Hỷ, Chủ tịch Hiệp hội Taxi TP HCM, cho rằng trong tờ trình Chính phủ, Bộ GTVT đã báo cáo chưa đúng về những sai lầm, bất cập quanh việc thực hiện thí điểm xe hợp đồng điện tử dưới 9 chỗ (Grab, Uber). Việc Bộ GTVT vẫn coi Grab là xe hợp đồng điện tử - dù trong nhiều hội nghị, Bộ trưởng GTVT đã kết luận Grab là taxi - cả Bộ Tư pháp cùng các chuyên gia đều khẳng định thực chất đó là taxi điện tử. Chủ tịch Hiệp hội Taxi TP HCM bày tỏ: "Điều này khiến dư luận nghi ngờ có sự thiếu công tâm. Các hiệp hội taxi vừa phải gửi đơn kiến nghị khẩn cấp lên Thủ tướng".

Ông Nguyễn Công Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội, cho biết trong điều 3 của dự thảo Nghị định 86 sửa đổi có nêu: "Kinh doanh vận tải hành khách bằng taxi có lịch trình và hành trình theo yêu cầu của hành khách; cước tính theo đồng hồ tính tiền hoặc thông qua phần mềm căn cứ vào km xe lăn bánh, thời gian chờ đợi". "Thế nhưng, cũng dự thảo nghị định này lại coi Grab (hoạt động đúng như định nghĩa trên) là xe hợp đồng điện tử thì rất vô lý. Hợp đồng điện tử hay hợp đồng giấy chỉ là phương thức giao kết chứ không phải là cơ sở để phân loại bản chất của loại hình vận tải" - ông Hùng băn khoăn.

Trong khi đó, ông Trương Đình Quý, Phó Tổng Giám đốc taxi Vinasun, nhấn mạnh bản chất cùng là hoạt động taxi nhưng Grab lại là xe hợp đồng điện tử với quy định quản lý lỏng lẻo hơn và chịu rất ít nghĩa vụ với nhà nước, người lao động, khách hàng. "Như vậy, chúng ta đang tạo sân chơi riêng, rất thoáng cho Grab vì lý do gì? Vì sao không quy định cả taxi truyền thống và taxi công nghệ đều là taxi để dễ quản lý, bình đẳng các nghĩa vụ và trách nhiệm? Còn anh nào ứng dụng công nghệ tiên tiến thì anh đó có lợi nhuận cao hơn" - ông Quý nêu vấn đề.

Taxi truyền thống hoạt động tại sân bay Nội Bài (Hà Nội)

Loại bỏ những điều kiện kinh doanh không cần thiết

PGS-TS Ngô Trí Long - chuyên gia kinh tế, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) - đề nghị thay vì việc áp đặt, bó hẹp hoạt động của DN công nghệ trong tầm quản lý hiện nay của một số cơ quan nhà nước, Nghị định 86 sửa đổi cần phải đưa ra các biện pháp khuyến khích DN công nghệ tham gia sâu hơn vào việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động vận tải, phù hợp với xu thế phát triển của kinh tế - xã hội.

Ông Long còn đề nghị cần xóa bỏ ngay những quy định chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý đối với xe khách liên tỉnh mà đưa ra những quy định làm hạn chế quyền lợi của người dân, hạn chế thành quả kinh tế. Ngoài ra, cần loại bỏ các điều kiện kinh doanh (ĐKKD), thủ tục không chứng minh được sự cần thiết, tạo ra gánh nặng và chi phí không cần thiết cho DN, qua đó gián tiếp làm gia tăng chi phí với người tiêu dùng và xã hội.

Theo ông Long, dự thảo Nghị định 86 sửa đổi quy định DN công nghệ phải đáp ứng ĐKKD và điều kiện hoạt động như đơn vị vận tải là không hợp lý. Bởi lẽ, nó làm biến đổi bản chất hoạt động của đơn vị cung cấp phần mềm và triệt tiêu ưu điểm của dịch vụ kết nối mang lại, biến nó thành kênh liên lạc không hơn không kém.

Tuy nhiên, ông Trần Bảo Ngọc, Vụ trưởng Vụ Vận tải - Bộ GTVT, khẳng định dự thảo Nghị định 86 sửa đổi được xây dựng trên tinh thần kế thừa, không triệt tiêu cái mới và không làm phát sinh thêm ĐKKD. Giải thích về việc tăng ĐKKD trong dự thảo so với nghị định hiện hành, ông Ngọc cho rằng trong quy định soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật trước đây, nghị định hướng dẫn thực hiện luật, thông tư hướng dẫn thực hiện nghị định. Tuy nhiên, theo tinh thần của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật mới, nhiều điều trước đây có thể quy định ở thông tư, nay được quy định tại nghị định.

"Vì vậy, Thông tư 63 hướng dẫn thực hiện Nghị định 86 là những điều không mới, theo quy định mới là không thể quy định ở thông tư. Do đó, ban soạn thảo đã đưa quy định vào nghị định" - Vụ trưởng Vụ Vận tải lý giải và cho rằng việc thống kê điều kiện trong dự thảo nghị định rồi cho rằng tăng ĐKKD là chưa đúng.