Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày 15-5), người sử dụng lao động có hành vi đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHYT thấp hơn tiền lương quy định tại Điều 14 của Luật BHYT; không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký BHYT sau 60 ngày kể từ ngày đóng BHYT chậm nhất (theo quy định tại khoản 8 Điều 15 của Luật BHYT) và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc (trừ trường hợp không bị coi là trốn đóng BHYT) được coi là trốn đóng BHYT.
Khi vi phạm một trong các hành vi trốn đóng BHYT nêu trên, người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 45 triệu đồng tùy số tiền vi phạm.
Quyền lợi khám chữa bệnh BHYT của người lao động bị ảnh hưởng khi doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHYT
Đối với hành vi vi phạm quy định về trốn đóng BHYT mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi không đóng BHYT cho đối tượng bắt buộc tham gia BHYT.
Riêng người sử dụng lao động không lập danh sách hoặc lập danh sách không đầy đủ số người phải tham gia BHYT sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại điểm b, khoản 1 Điều 17 Luật BHYT (trừ trường hợp không bị coi là trốn đóng BHYT) thì bị phạt từ 2 triệu đồng 70 triệu đồng tùy theo số lượng người lao động bị vi phạm.
Cùng với mức phạt tiền, các hành vi trốn đóng BHYT nêu trên còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Hình thức xử phạt đối với hành vi chậm đóng BHYT
Đối với người sử dụng lao động có hành vi: không lập danh sách, lập danh sách không đầy đủ số người tham gia BHYT trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại điểm b, khoản 1 Điều 17 Luật BHYT; không lập danh sách hoặc lập danh sách không đầy đủ số người tham gia BHYT nhưng không thuộc trường hợp bị coi là trốn đóng BHYT sẽ bị phạt tiền.
Cụ thể, người sử dụng lao động sẽ bị phạt từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng khi vi phạm dưới 10 người lao động; Từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng khi vi phạm từ 10 đến dưới 50 người lao động; Từ 4 triệu đồng đến 7 triệu đồng khi vi phạm từ 50 đến dưới 100 người lao động; Từ 7 triệu đồng đến 15 triệu đồng khi vi phạm từ 100 đến dưới 500 người lao động; Từ 15 triệu đồng đến 25 triệu đồng khi vi phạm từ 500 đến dưới 1.000 người lao động; Từ 25 triệu đồng đến 35 triệu đồng khi vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên.
Trường hợp người sử dụng lao động chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng BHYT kể từ sau thời điểm đóng chậm nhất theo khoản 8 Điều 15 Luật BHYT (trừ trường hợp quy định tại khoản c Điều 48b Luật BHYT; chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng BHYT nhưng không thuộc trường hợp bị coi là trốn đóng) sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 35 triệu đồng tùy số tiền vi phạm.
Bên cạnh đó, đơn vị vi phạm phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là hoàn trả số tiền mà đối tượng tham gia BHYT bị thiệt hại (nếu có) do hành vi vi phạm. Trường hợp không hoàn trả được cho đối tượng thì nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật; Buộc nộp số lợi bất hợp pháp có được vào tài khoản thu của quỹ BHYT;
Buộc đóng đủ số tiền chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ, tương ứng với thời gian chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ theo quy định của pháp luật đối với hành vi vi phạm; Buộc nộp khoản tiền lãi của số tiền chậm đóng theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ, tương ứng với thời gian chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ theo quy định của pháp luật.
