Trong ba năm qua, thị trường kim loại quý chứng kiến đợt tăng giá mạnh mẽ của vàng , với hàng loạt phân tích xoay quanh động lực thúc đẩy xu hướng này. Tuy nhiên, một nhân tố quan trọng gần như bị bỏ qua trong phần lớn thời gian: bạc .
Nếu vàng bứt phá mạnh mẽ nhờ vị thế “kim loại tiền tệ” và được các ngân hàng trung ương mua ròng ở quy mô chưa từng có nhằm đa dạng hóa khỏi tiền pháp định, thì bạc lại không được hưởng lợi tương tự. Đặc tính biến động cao khiến bạc không phù hợp với nhu cầu dự trữ chính thức, qua đó khiến kim loại này bị “ra rìa” trong làn sóng đầu tư toàn cầu.
Chính điều đó đã đẩy tỷ lệ vàng /bạc lên mức bất thường. Tháng 4 năm nay, tỷ lệ này vượt ngưỡng 100 – cao nhất trong 5 năm và xa rời mức trung bình dài hạn 50–60. Một số chuyên gia cho rằng việc bạc không tham gia vào đà tăng giá chung đã phần nào làm giảm sự hứng thú của nhà đầu tư với thị trường kim loại quý. Trong các chu kỳ tăng giá trước đây, bạc thường tăng mạnh hơn vàng nhờ biên độ dao động lớn. Nhưng ở chu kỳ này, kim loại trắng lại tụt hậu kéo dài, tạo tâm lý hoài nghi.
Tuy nhiên, tâm lý đó đang thay đổi nhanh chóng. Giá bạc đã leo lên mức kỷ lục hơn 56 USD/ounce – tăng tới 97% chỉ từ đầu năm. Trong khi đó, vàng đang thử thách vùng kháng cự 4.200 USD/ounce, tương ứng mức tăng gần 61%. Tỷ lệ vàng /bạc đã giảm mạnh xuống 74, phá vỡ đường hỗ trợ dài hạn, và nhiều nhà phân tích tin rằng tỷ lệ này có thể tiếp tục về gần ngưỡng 50. Nếu dự báo vàng đạt 5.000 USD/ounce vào năm 2026 trở thành sự thật, giá bạc hoàn toàn có thể vọt lên vùng 100 USD/ounce.
Giá bạc tăng dựng đứng trong năm 2025 (Trading Economics)
Về mặt chính sách, hiện tại thị trường đặt ra xác suất khoảng 85% cho lần cắt giảm lãi suất thứ ba của Fed vào tháng 12, với ba lần cắt giảm bổ sung được dự đoán vào cuối năm 2026. Kỳ vọng đã được củng cố bởi các báo cáo rằng Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng Kevin Hassett là ứng cử viên hàng đầu cho vị trí chủ tịch Fed tiếp theo, một lựa chọn được coi là phù hợp với sở thích của Tổng thống Donald Trump về lãi suất thấp hơn.
Một yếu tố quan trọng thúc đẩy sự trở lại mạnh mẽ của bạc chính là tình trạng mất cân đối cung – cầu kéo dài. Nhu cầu bạc trong công nghiệp đã tăng mạnh trong bối cảnh quá trình điện khí hóa lan rộng trên toàn cầu. Các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, thiết bị điện tử, pin và công nghệ cao ngày càng sử dụng nhiều bạc , tạo ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung liên tục suốt 5 năm.
Không chỉ vậy, lượng bạc dự trữ dễ tiếp cận trên thị trường đã cạn kiệt đáng kể. Dù bạc vẫn tồn tại trong kho, nhưng phần lớn lại ở dạng không phù hợp hoặc không đúng vị trí cần thiết, dẫn đến một loạt cú sốc cung trong năm 2025.
Làn sóng đầu tiên xuất hiện đầu năm khi lượng lớn bạc được nhập vào Mỹ nhằm phòng ngừa nguy cơ áp thuế theo chính sách thương mại mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Cuối cùng bạc không bị đánh thuế, nhưng động thái phòng vệ này khiến nguồn cung toàn cầu bị "hút cạn" cục bộ, gây ra áp lực lớn lên các thị trường khác, đặc biệt là London – trung tâm giao dịch bạc phi tập trung lớn nhất thế giới.
Mua vào mạnh từ Ấn Độ càng tạo thêm sức ép, đẩy giá thuê kho và phí bảo hiểm bạc lên mức cao trên toàn cầu. Một phần bạc rời khỏi Mỹ và Trung Quốc để chạy theo các mức phí bảo hiểm hấp dẫn, nhưng nhu cầu mạnh tại châu Á khiến tình trạng thiếu hụt trở nên nghiêm trọng hơn. Các báo cáo gần đây cho thấy dự trữ tại Sàn vàng Thượng Hải đã giảm xuống mức thấp nhất trong 10 năm.
Theo giới phân tích, dù một phần bạc có thể tiếp tục chảy khỏi kho dự trữ Mỹ, điều đó chỉ khiến áp lực cung chuyển dịch sang thị trường phương Tây, chứ không đủ để giải quyết tận gốc tình trạng thiếu hụt kéo dài.
Trong bối cảnh nhu cầu tăng cao và nguồn cung khó cải thiện trong ngắn hạn, nhiều chuyên gia cho rằng đà tăng của bạc lần này không chỉ là một đợt bùng nổ nhất thời. Sau nhiều năm bị thị trường bỏ quên, kim loại quý này dường như đang quay trở lại đúng vị thế vốn có của nó – một tài sản quan trọng trong nền kinh tế điện khí hóa và trong danh mục đầu tư của nhà đầu tư toàn cầu.