Từ ‘Hạt Ngọc Mùa Vàng’ đến khát vọng vươn tầm thế giới

15 năm sau, từ nhà máy ấy đã hình thành một thương hiệu phân bón hàng đầu Việt Nam, một doanh nghiệp có năng lực sản xuất hàng triệu tấn urê, một hệ thống sản phẩm ngày càng đa dạng và một thương hiệu Việt đang từng bước vươn ra thị trường thế giới.

Từ nhà máy Đạm đến một công trình mang tầm quốc gia

ẢNH: PVCFC

Năm 2008, Nhà máy Đạm Cà Mau chính thức được khởi công trong Cụm công nghiệp Khí - Điện - Đạm Cà Mau. Công trình được thiết kế với công suất 800.000 tấn urê mỗi năm, với kỳ vọng đáp ứng khoảng 40% nhu cầu urê trong nước tại thời điểm đó. Nhưng xây dựng một nhà máy hiện đại ở vùng đất tận cùng miền Nam khi ấy không đơn giản là dựng lên những dây chuyền, tháp cao và hệ thống thiết bị. Đó còn là câu chuyện của con người. Những kỹ sư, công nhân lần đầu đứng trước một tổ hợp công nghệ phức tạp, những con người phải học cách vận hành, làm chủ từng thiết bị, từng quy trình, từng công đoạn.

Và quan trọng hơn, họ phải chứng minh rằng người Việt Nam có thể tiếp nhận, vận hành và làm chủ một nhà máy công nghệ hiện đại ngay trên vùng đất mà trước đó chủ yếu được biết đến bởi những cánh rừng tràm, ruộng lúa và hệ thống sông ngòi chằng chịt. Ngày 9.3.2011, Công ty TNHH MTV Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC ) được thành lập để quản lý, vận hành Nhà máy Đạm Cà Mau.

Từ đó, một chương mới thực sự bắt đầu. Ngày 30.1.2012, sản phẩm thương mại đầu tiên mang thương hiệu "Đạm Cà Mau - Hạt Ngọc Mùa Vàng " xuất hiện trên thị trường. Chỉ sau khoảng 10 tháng vận hành, nhà máy đã đạt mốc 500.000 tấn urê. Sau 15 tháng, sản lượng đạt 1 triệu tấn. Năm 2023, Nhà máy Đạm Cà Mau chính thức cán mốc 10 triệu tấn urê. Đến đầu năm 2026, nhà máy tiếp tục chạm mốc 12 triệu tấn urê kể từ khi đi vào vận hành thương mại. Những con số liên tục tăng trưởng cho thấy tốc độ làm chủ công nghệ và khả năng vận hành của đội ngũ người Việt.

Từ vùng Đất Mũi, thương hiệu Đạm Cà Mau bắt đầu đi vào từng vùng đất sản xuất nông nghiệp. Năm 2013, doanh nghiệp đạt mốc 1 triệu tấn urê và nhận các giải thưởng như Sao Vàng Đất Việt, Sản phẩm Nông nghiệp tiêu biểu. Năm 2014, PVCFC thực hiện IPO thành công và trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất năm, đồng thời chính thức được công nhận Thương hiệu Quốc gia.

Năm 2015, PVCFC chuyển sang mô hình công ty cổ phần và niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM với mã DCM. Một thương hiệu bắt đầu được đặt trong một cuộc cạnh tranh lớn hơn.

Đây là một bước ngoặt. Khởi nguồn từ một công trình mang tầm quốc gia với sứ mệnh chủ động nguồn phân bón cho nông nghiệp, góp phần bảo đảm an ninh lương thực đất nước. Khi năng lực sản xuất dần được xác lập, doanh nghiệp cũng bước vào một hành trình rộng hơn: tham gia thị trường vốn, quản trị doanh nghiệp, cạnh tranh thương hiệu, và gia tăng giá trị cho cổ đông. Từ nền tảng này, PVCFC hướng đến vai trò thiết yếu trong chuỗi giá trị nông nghiệp Việt Nam, đồng thời tăng cường năng lực mở rộng thị phần quốc tế.

Chiếm lĩnh thị phần trong nước và xuất khẩu

Từ thời điểm ấy, PVCFC mở rộng thương hiệu từ Đạm Cà Mau sang Phân bón Cà Mau . Sự thay đổi tên gọi thực chất phản ánh một sự thay đổi lớn hơn trong tư duy kinh doanh. Phân bón Cà Mau bắt đầu xây dựng một danh mục sản phẩm rộng hơn: Các dòng phân bón chuyên dụng, phân bón cao cấp, NPK, hữu cơ, vi sinh... lần lượt được phát triển hướng tới việc cung cấp bộ giải pháp dinh dưỡng toàn diện cho cây trồng với nhiều dòng sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng đa dạng nhu cầu canh tác và thổ nhưỡng.

Trong đó, việc ra mắt NPK Cà Mau vào năm 2021, mở đầu cho quá trình phát triển và đưa thêm nhiều sản phẩm mới ra thị trường, cho thấy doanh nghiệp từng bước chuyển từ "sản xuất cái mình có" sang "nghiên cứu cái thị trường cần". Đó là một bước trưởng thành quan trọng của một doanh nghiệp công nghiệp.

Đặc biệt, tổng doanh thu hợp nhất năm 2025 đạt hơn 17.000 tỉ đồng, mức cao nhất trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp, cùng sản lượng tiêu thụ hơn 1,4 triệu tấn, cho thấy quy mô thị trường và năng lực tiêu thụ ngày càng được mở rộng. Tại thị trường trong nước, Phân bón Cà Mau duy trì vị thế trong nhóm doanh nghiệp dẫn đầu ngành phân bón, với mạng lưới phân phối phủ 34/34 tỉnh, thành và thế mạnh tại các vùng nông nghiệp trọng điểm.

Song song đó, thị trường quốc tế ngày càng trở thành một phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng khi sản phẩm của PVCFC đã hiện diện tại 22 quốc gia và vùng lãnh thổ, từng bước tiếp cận những thị trường tiêu chuẩn cao như Australia và Mỹ. Đáng chú ý, việc đạt chứng nhận Level One của Australia - cấp độ cao nhất dành cho phân bón nhập khẩu dạng rời qua đường biển đã tạo thêm điều kiện để sản phẩm tiếp cận một trong những thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn sinh học, qua đó khẳng định năng lực đáp ứng các chuẩn mực quốc tế của PVCFC .

Đó là một bước chuyển quan trọng bởi khi doanh nghiệp có thể mua hàng tại một quốc gia, tổ chức logistics và bán tại một quốc gia khác, vai trò của doanh nghiệp đã bắt đầu thay đổi: Không chỉ là nhà sản xuất Việt Nam xuất khẩu hàng hóa, mà là một doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào dòng chảy thương mại phân bón toàn cầu.

Nhìn lại từ hôm nay, có thể thấy hành trình của Phân bón Cà Mau đã đi qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ một công trình công nghiệp lớn được xây dựng ở cực Nam, tạo ra nguồn cung urê ổn định cho nền nông nghiệp, tiếp nhận công nghệ đến làm chủ công nghệ, tối ưu vận hành và nâng cao năng lực sản xuất. Từ thị trường chính ở ĐBSCL, Phân bón Cà Mau đã phủ khắp thị trường cả nước, rồi từ Việt Nam bước ra nhiều quốc gia khác, trong đó có những thị trường khó tính như Úc, Mỹ, châu Âu…

15 năm là một chặng đường đủ dài để nhìn lại. Từ một thương hiệu trong nước, doanh nghiệp đang hướng đến vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị nông nghiệp khu vực và thế giới.