Từng kiếm gần 1.000 tỷ mỗi năm, nhà sản xuất đồ chơi Việt Nam có tiếng phải bán nhà máy 18.000 m2 ở Củ Chi vì khó khăn

CTCP Sản xuất và Thương mại Nam Hoa (Nam Hoa, HOSE: NHT) vừa công bố thông tin về việc đã ký kết hợp đồng bán tài sản gắn liền với đất và quyền thuê đất Nhà máy Nam Hoa Củ Chi (Địa chỉ: Lô C5-9, khu C5, đường N9, KCN Tân Phú Trung, huyện Củ Chi (nay là xã Củ Chi), TP. HCM) cho đối tác Công ty TNHH Việt Dũng Sài Gòn.

Tổng giá trị hợp đồng là 158,4 tỷ đồng (Tổng giá trị có VAT là hơn 174 tỷ đồng). Lô đất có diện tích hơn 18,400m2, thời hạn thuê kéo dài đến năm 2054.

Trước đó Tổng Giám đốc Nguyễn Tiến Thọ được giao đàm phán giá, thời điểm và các điều khoản để tối ưu lợi ích cho Công ty.

Nhà máy Nam Hoa Củ Chi vào hoạt động chính thức từ năm 2019. Đây là cơ sở sản xuất thứ 2 của công ty, được kỳ vọng sẽ giúp Nam Hoa vươn lên tốp đầu ngành sản xuất đồ gỗ nội địa.

Với vốn đầu tư khoảng 150 tỷ đồng, nhà máy được thiết kế để tập trung vào mảng đồ gỗ gia dụng, trang trí nội thất và đồ chơi gỗ, công suất dự kiến hơn 3 triệu sản phẩm/năm.

Dự án còn được hưởng chính sách ưu đãi thuế hấp dẫn: miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm đầu và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo. Ban lãnh đạo lúc đó đặt nhiều hy vọng rằng mảng đồ gia dụng gỗ sẽ trở thành trụ cột mới, song hành cùng mảng đồ chơi trẻ em truyền thống.

Cùng giai đoạn, NHT đã mua lại toàn bộ CTCP Sản xuất và Thương mại Miền Quê – một doanh nghiệp chuyên nội thất gỗ gia đình – nhằm tăng năng lực sản xuất, đa dạng hóa danh mục xuất khẩu và tận dụng nhu cầu đồ gỗ cả trong nước lẫn quốc tế.

Để phát triển hai dự án lớn này, công ty phải tăng vay ngân hàng đáng kể và chuyển sang trả cổ tức chủ yếu bằng cổ phiếu thay vì tiền mặt nhằm giữ lại dòng tiền.

Trong bản cáo bạch năm 2021, công ty từng kỳ vọng tương lai tích cực: Công ty Miền Quê sẽ đóng góp gần 1.700 tỷ đồng doanh thu năm 2024, giúp tổng doanh thu hợp nhất vượt 2.100 tỷ đồng, lãi ròng đạt khoảng 156 tỷ đồng và có thể trả cổ tức tiền mặt tới 60%.
Thực tế ban đầu khá thuận lợi.

Năm 2020, nhờ hợp nhất Miền Quê, doanh thu NHT vọt lên gần 886 tỷ đồng (gấp 4 lần năm trước). Giai đoạn 2021-2022, doanh thu vẫn duy trì ở mức cao, lợi nhuận sau thuế ổn định 64-66 tỷ đồng mỗi năm dù chịu ảnh hưởng nặng nề từ COVID-19.

Tuy nhiên, từ năm 2023, tình hình đảo chiều mạnh mẽ. Đơn hàng xuất khẩu từ các thị trường chính của Miền Quê sụt giảm nghiêm trọng, kéo theo công ty con liên tục lỗ. NHT phải trích lập dự phòng lớn cho khoản đầu tư này. Doanh thu hợp nhất năm 2023 chỉ còn 310 tỷ đồng, lợi nhuận ròng còn hơn 522 triệu đồng – gần như xóa sạch thành quả của những năm trước.

Sang năm 2024 và 2025, tình trạng của Miền Quê vẫn chưa cải thiện. Tại ĐHĐCĐ 2024, lãnh đạo NHT đã đề xuất phương án thoái vốn hoặc hoán đổi toàn bộ cổ phần tại công ty con này nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được.

Trong bối cảnh đó, vai trò của nhà máy Củ Chi dần thay đổi. Từ năm 2023, toàn bộ hoạt động sản xuất đã được chuyển về lại nhà máy cũ tại Nhơn Trạch (Đồng Nai). Khu đất và nhà xưởng Củ Chi chủ yếu chuyển sang cho thuê.

9 tháng đầu năm 2025, doanh thu từ hoạt động cho thuê đạt hơn 39 tỷ đồng (tăng 76% so với cùng kỳ), giúp bù đắp phần nào khi mảng bán thành phẩm tiếp tục suy giảm. Tổng doanh thu 9 tháng đạt 193 tỷ đồng (giảm 21%), lợi nhuận sau thuế gần 12 tỷ đồng (giảm 17%).

CTCP Sản xuất và Thương mại Nam Hoa hình thành từ một xưởng tư nhân sản xuất đồ chơi gỗ từ đầu thập niên 1990, chính thức thành lập công ty TNHH năm 1993. Thương hiệu đồ chơi gỗ Nam Hoa từng mở đường xuất khẩu sang Hàn Quốc, sau đó là Nhật Bản, Mỹ, châu Âu…

Năm 2013, công ty xây dựng nhà máy tại Quận 12 (TP.HCM) với công suất khoảng 1,2 triệu sản phẩm/năm. Đặc biệt, NHT từng nhận đơn hàng riêng từ tập đoàn Stanley Black & Decker (Mỹ) để sản xuất cán cưa và hộp đồ nghề bằng gỗ, khẳng định vị thế của một thương hiệu đồ chơi gỗ Việt trên thị trường quốc tế.

Trong phân khúc đồ chơi gỗ, Nam Hoa từng được ghi nhận là doanh nghiệp dẫn đầu với khoảng 30% thị phần tại thị trường trong nước năm giai đoạn đầu 2010. Ở giai đoạn sau, Nam Hoa vẫn nắm giữ thị phần trong “ngách” đồ chơi gỗ, nhưng không còn công bố con số thị phần cụ thể.

Xét trên bình diện toàn thị trường, Nam Hoa không phải là doanh nghiệp chi phối ngành đồ chơi Việt Nam. Doanh thu mảng đồ chơi trẻ em chỉ ở mức hàng chục tỷ đồng mỗi năm, trong khi quy mô thị trường đồ chơi Việt Nam đã lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.

Sự áp đảo của hàng nhập khẩu, đặc biệt là sản phẩm từ Trung Quốc cùng các thương hiệu quốc tế như Lego hay Mattel, khiến không gian tăng trưởng của doanh nghiệp nội địa ở thị trường đại trà khá hạn chế.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu NHT kết phiên giao dịch ngày 9/12 với mức giá 10.350 đồng/cp. Vốn hóa thị trường là 248 tỷ đồng.

Hiện tại, cổ đông lớn nhất của NHT là ông Đoàn Hương Sơn – Chủ tịch HĐQT đang nắm giữ khoảng 28% vốn điều lệ.