Ukraine chỉ trích Tổng thống Mỹ vì thỏa thuận với Nga

Ông Zelensky mô tả động thái này là "hoàn toàn bất công", "hoàn toàn thiếu tinh thần hợp tác" và là "quyết định yếu kém của những đối tác mạnh”, trong bối cảnh các nhà đàm phán Ukraine và các bên ủng hộ Kiev tại châu Âu đang gặp gỡ quan chức Mỹ để thảo luận về một giải pháp hòa bình tiềm năng ở Miami.

Trong một tin nhắn thoại gửi tới các nhà báo phương Tây hôm 9/10, ông Zelensky cho rằng Tổng thống Mỹ Trump đã sử dụng các nhà đàm phán Ukraine như một "bức bình phong" để che đậy việc theo đuổi một thỏa thuận riêng với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

"Bạn biết đấy, chuyện này trông giống như một món quà sinh nhật dành cho ông Putin vậy. Trông thật tệ”, ông nói với Axios trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại khác, ám chỉ sinh nhật lần thứ 74 của nhà lãnh đạo Nga hôm 7/10.

Khi được hỏi về việc ông Zelensky gọi mình là "yếu kém", ông Trump đã phớt lờ câu hỏi của phóng viên. Nhưng sau đó, ông gạt bỏ những lời chỉ trích này và bảo vệ thỏa thuận với Nga, coi đó là bước đi cần thiết để hạ nhiệt giá nhiên liệu đang tăng vọt.

"Thế giới cần dầu và đây là dầu diesel - thứ mà chúng ta đang cần. Vì vậy, chúng tôi rất vui khi có được nguồn cung này”, Tổng thống Mỹ phát biểu.

Trước đó ngày 9/10, ông Trump thông báo rằng sau cuộc thảo luận "thành công" với ông Putin, Mátxcơva đã đồng ý cung cấp ngay lập tức hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu; tiếp đó là 500.000 tấn vào tháng 11, thêm một triệu tấn ngay sau đó, và có thể là 3 triệu tấn nữa tùy thuộc vào công suất của các nhà máy lọc dầu Nga.

Bộ Tài chính Mỹ cũng đã ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt có thời hạn 6 tháng, cho phép xuất khẩu dầu diesel của Nga, trong bối cảnh Washington nỗ lực kiềm chế tình trạng thiếu hụt nhiên liệu toàn cầu - vốn trở nên trầm trọng hơn do cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran.

Ông Trump cũng từng đổ lỗi cho Kiev về việc làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu, cáo buộc Ukraine cố tình vô hiệu hóa năng lực lọc dầu của Nga và đẩy giá nhiên liệu lên cao đối với người tiêu dùng Mỹ.

Trong chuyến thăm Ireland tháng trước, ông Trump đã trực tiếp yêu cầu ông Zelensky chấm dứt các cuộc tấn công này. “Ông Zelensky cần phải làm một việc. Họ phải ngừng tấn công các cơ sở sản xuất dầu diesel tại Nga. Đừng nhắm vào dầu diesel , vì điều đó đang gây hại cho thế giới”, ông nói.

Đầu tuần này, ông Trump tiếp tục khẳng định quan điểm rằng nguyên nhân khiến giá nhiên liệu tại Mỹ tăng vọt không còn là sự gián đoạn các chuyến hàng dầu qua eo biển Hormuz, mà là các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Bất chấp những cảnh báo liên tục từ Washington, cuối tuần qua, ông Zelensky đã cam kết sẽ đẩy mạnh các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào các cơ sở dầu khí của Nga. Một quan chức cấp cao của Ukraine chia sẻ với tờ Financial Times, rằng Kiev sẽ phớt lờ thỏa thuận giữa Washington và Mátxcơva, và sẽ “đốt cháy các nhà máy lọc dầu của họ”.

Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu đã trở thành vấn đề nội bộ ngày càng cấp bách đối với ông Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11. Giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng vọt lên mức kỷ lục hơn 6,5 USD/gallon vào tháng 9, trong đó giá tại một số khu vực ở California vượt mốc 8 USD.

Sau cuộc trao đổi hôm 9/10, ông Putin xác nhận Nga sẵn sàng cung cấp dầu và các sản phẩm dầu mỏ cho thị trường Mỹ cũng như thị trường toàn cầu, đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng động thái này sẽ mang lại tác động tích cực cho nền kinh tế thế giới.