Vì sao Nga muốn sớm kiểm soát thành trì Pokrovsk?

Pokrovsk là trung tâm đường bộ và đường sắt ở vùng Donetsk, miền đông Ukraine với dân số trước khi xảy ra cuộc xung đột rơi vào khoảng 60.000 người. Hầu hết người dân tại khu vực này đều đã đi di tản, chỉ còn lại rất ít thường dân ở giữa những tòa nhà chung cư bị san phẳng và những con đường đầy hố bom.

Thành phố Pokrovsk cũng là nút giao của nhiều tuyến đường cao tốc kết nối vùng Donbass, gồm tỉnh Donetsk và Lugansk, với tỉnh Dnipropetrovsk lân cận.

Tình hình chiến sự leo thang

Từ giữa năm 2024, lực lượng quân đội Nga bắt đầu thực hiện chiến dịch tấn công vào Pokrovsk - nơi được xem là nền tảng quan trọng để kiểm soát khoảng 5.000 km² còn lại của Donetsk. Đây là một trong 4 tỉnh ở miền đông và miền nam Ukraine mà Nga sáp nhập vào tháng 10/2022, nhưng chưa thể kiểm soát hoàn toàn.

Theo ABC News, trong nhiều tháng qua, Nga tăng cường nỗ lực bao vây Pokrovsk từ cả phía bắc và phía nam. Hiện tại, lực lượng quân đội Nga gần như cắt đứt hầu hết tuyến đường chính dẫn vào thành phố Pokrovsk khiến việc tiếp tế trở nên nguy hiểm và khó khăn hơn đối với Ukraine.

Đặc biệt, trong những tuần gần đây, hàng chục nghìn binh lính Nga đẩy mạnh tấn công vào Pokrovsk cả ngày lẫn đêm, chiếm giữ nhiều con phố quan trọng - nơi hầu hết các tòa nhà đều bị biến thành đống đổ nát hoang tàn do bom đạn.

"Chúng tôi đang tiếp tục đẩy lùi đối phương ra khỏi các khu định cư Pokrovsk , Gnatovka và Rog. Trong 24h qua, quân đội Nga đã 'dọn dẹp' tổng cộng 39 tòa nhà ở các khu vực trên. Cũng tại tiền tuyến Donetsk, 14 đợt phản công của Ukraine nhằm giảm áp lực ở Grishino cũng bị đẩy lùi", Bộ Quốc phòng Nga tiết lộ hôm 8/11.

Thông tin về tình hình ở Pokrovsk , Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrsky cho biết thêm đây hiện là khu vực được phòng thủ nghiêm ngặt và quân đội Ukraine vẫn tiếp tục giữ vững những vị trí của mình bất chấp những nỗ lực đột phá liên tục của Nga.

"Có một vài vị trí mà Nga đã vượt qua được hệ thống phòng thủ của chúng tôi, nhưng chúng tôi biết chính xác những vị trí đó ở đâu. Tất nhiên, chúng tôi có Kế hoạch B và Kế hoạch C cho mọi tình huống có thể xảy ra" , ông Syrskyi nói.

Theo tướng Ukraine, Nga tập trung khoảng 50.000 quân tại khu vực này và tổn thất khoảng 30.000 quân kể từ tháng 10. Nga hiện chưa lên tiếng về số liệu này.

Cùng với đó, Tướng Syrsky xác nhận các chỉ huy đánh giá tình hình chiến trường 3 lần một ngày và ông kêu gọi người dân Ukraine không nên hoảng sợ. "Pokrovsk là pháo đài. Tình hình khó khăn nhưng ổn định" , ông Syrsky nhấn mạnh.

Tại sao Nga lại muốn sớm kiểm soát Pokrovsk ?

Theo chuyên gia quân sự Rob Lee, Nghiên cứu viên cao cấp tại Đơn vị Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại có trụ sở tại Mỹ, Pokrovsk là mục tiêu có ý nghĩa chiến dịch rất lớn, việc chiếm được Pokrovsk sẽ mang lại cho Nga chiến thắng quan trọng. Đặc biệt, nếu Moskva có thể kiểm soát được Pokrovsk vào cuối năm nay thì cục diện chiến trường sẽ có nhiều thay đổi.

Khi Pokrovsk thất thủ, đây sẽ là một trong những thất bại nghiêm trọng nhất mà Kiev phải hứng chịu kể từ tháng 3/2025, khi lực lượng Ukraine buộc phải rút lui khỏi tỉnh Kursk của Nga.

Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tuyên bố Donbas hiện là một phần hợp pháp của Nga.

Tuy nhiên, ông Rob Lee lưu ý dù có được Pokrovsk thì Nga vẫn phải làm rất nhiều việc để kiểm soát phần còn lại của Donetsk và hai thành phố pháo đài quan trọng là Kramatorsk cùng Sloviansk.

Hồi cuối tháng 10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trực tiếp đến thăm Pokrovsk để động viên lực lượng quân đội, nhưng những người ủng hộ trung thành nhất của ông vẫn chỉ trích ông và quan chức cấp cao, vì cho phép Nga xâm nhập vào Pokrovsk cùng nhiều thị trấn nhỏ hơn gần đó.

“Tổng thống chấp nhận rủi ro khi đến hỗ trợ quân đội, nhưng các vấn đề mang tính hệ thống trong việc quản lý quân đội vẫn chưa được giải quyết và chúng ta liên tục mất thị trấn này đến thị trấn khác” , Nghị sĩ Ukraine Mariana Bezuglaya viết trên Facebook.

Việc thành phố Pokrovsk thất thủ sẽ là chiến thắng lớn đối với Nga, dù chiến thắng này sẽ phải trả giá bằng hàng chục nghìn sinh mạng.

Chiến sự sẽ ra sao nếu Pokrovsk thất thủ?

Hôm 8/11, CNN đưa tin lực lượng Nga dường như sắp giành được Pokrovsk , một chiến thắng mang tính biểu tượng mà ông Putin theo đuổi trong 21 tháng qua với cái giá ngày càng đắt đỏ. "Tình hình rất khó khăn, với đủ loại giao tranh đang diễn ra, đấu súng ở khu vực thành thị và pháo kích bằng đủ loại vũ khí", CNN trích dẫn nguồn tin riêng từ phía Ukraine cho hay.

Trong những ngày gần đây, Ukraine cũng tiến hành nhiều cuộc phản công nhằm đẩy lùi lực lượng Nga khỏi rìa phía bắc của Pokrovsk và mở đường đến Myrnohrad. Chẳng hạn vào cuối tuần trước, lực lượng đặc nhiệm dưới sự chỉ huy của người đứng đầu cơ quan tình báo quân đội Ukraine (HUR), ông Kyrylo Budanov đã phát động chiến dịch vận tải bằng trực thăng táo bạo vào lãnh thổ do quân đội Nga tuyên bố kiểm soát.

Nhưng trên thực tế, đà tiến quân ở Pokrovsk dường như đang nghiêng về phía lực lượng Nga. Việc Pokrovsk thất thủ sẽ là đòn giáng mạnh vào tinh thần của Ukraine và làm phức tạp thêm nỗ lực phòng thủ rộng lớn hơn của nước này tại khu vực Donbass.

Ukraine cũng lo ngại việc mất đi thành phố này có thể mở đường cho Nga tấn công vào thành phố Kostyantynivka, Kramatorsk và Sloviansk - những thành phố lớn nhất ở Donbas vẫn do Kiev kiểm soát.

Nhiều nhà phân tích vạch ra hai kịch bản có thể xảy ra. Thứ nhất, quân đội Ukraine buộc phải rút khỏi Pokrovsk và Nga đồng ý đàm phán với Ukraine cũng như phương Tây. Thứ hai, Nga kiểm soát được Pokrovsk và Tổng thống Putin quyết tâm mở thêm nhiều cuộc tấn công mới khiến các thành phố khác trong vùng Donetsk, chẳng hạn như Kramatorsk và Sloviansk cũng như vùng lân cận Dnipropetrovsk có thể trở thành mục tiêu.

Trong khi đó, ông Markus Reisner, sử gia và là đại tá Lực lượng Vũ trang Áo nhìn nhận Nga vẫn chưa đạt được bước đột phá tấn công nào trên tiền tuyến, vốn là mục tiêu của Moskva vào mùa hè. Nhưng Nga lại giành được những bước tiến đáng kể về lãnh thổ.